12K Mga Pangabit sa Pagtatanong

{12K-201 } Mga pananong kay C. Lopez at kina Aganan et al.

(1) Maayos na tinatalakay ni C. Lopez { Lopez 1941 p. 213ff} ang mga pananong. Tinatawag na 'interrogative pronouns' ang lahat ng pananong (maliban sa ba at pandiwang pananong). Sa tabi ng pananong na binanggit namin, nandoon ang sumusunod:

 
[1]Ngipin ba ng ano iyan? [++/0] What animal is that a tooth of?
[2]Sa ano ba gagamitin ang kahoy na iyan? [++/-] For what will that lumber be used?
[3]Itlog ba ng alin-alin itong malalaking itlog na ito? [0/-] Which are these big eggs the eggs of?
[4]Maano ang nanay mo? How is your mother?
[5]Marami ba ang nahuli ni Selo? [++] Did Selo catch much?

(2) Kay { Aganan 1999 p. 31 f.} nabibilang sa panghalip na pananong din ang mga pang-uring pananong at mga pang-abay na pananong.


{12K-301}   Tanong na pampasiya

Karaniwang nasa ayos na karaniwan ng panaguri at paniyak ang tanong na pampasiya [1-6]. Kung pandiwa ang panaguri sa unahan ng pangungusap ay di-maliwanag kung anong parirala ang itinatanong [5b|c 6b|c]. Hindi malimit na nasa unahan ng tanong na pampasiya ang paniyak; kung ganito nasa ayos na di-karaniwan ang pangungusap [1|7 2|8 4|9 5|10]. Madalang ang tanong na may sa hulihan ng pangungusap ang itinatanong [10].

 
[1][a] Bata ba ang kumain ng mangga? [b] Hindi, si Lola ang kumain ng mangga.
[2][a] Si Ana ba ang kumain ng mangga? [b] Hindi, si Lola ang kumain ng mangga.
[3][a] Mangga ba ang kinain ni Ana? [b] Hindi, mansanas ang kinain niya.
[4][a] Ikaw ba ang kumain ng mangga? [b] Hindi, si Ana ang kumain ng mangga.
[5][a] Kumain ba ng mangga si Ana? [b] Hindi, kumain ng mangga si Lola. [c] Hindi, kumain ng mansanas si Ana.
[6][a] Kumain ka ba ng mangga? [b] Hindi, kumain ako ng mansanas. [c] Hindi, kumain ng mangga si Ana.
[7][a] Ang bata ba ay kumain ng mangga? [b] Hindi, si Lola ay kumain ng mangga. (Magaling sa [7a] ang ayos na di-karaniwan dahil may katiyakan ang paniyak na bata (kasalungat ng [1a]). Sa [2a 4a], may katiyakan ang si Ana at ikaw kahit panaguri.)
[8][a] Si Ana ba ay kumain ng mangga? Hindi, si Lola ay kumain ng mangga.
[9][a] Ikaw ba ay kumain ng mangga? [0] Hindi, si Lola ay kumain ng mangga.
[10][a] Ang kumain ng mangga ay si Ana ba? [-] [b] Hindi, ang kumain ng mangga ay si Lola. [0]

{12K-411 }   Palaugnayan ng pangungusap na pananong sa aghamwikang Pilipino

(1) Kay C. Lopez { Lopez 1940 p. 113 at 121} may pahiwatig tungkol sa pangungusap na pananong: 'Questions in which the unknown must always form the predicate. Predicate first, ang dropped off.' at 'Pronomina interrogativa, always in the form of predicate, attribute or locative'. Sumusunod ang pangungusap na halimbawa niya:

 
[1]Pare ba si Pedro? ('Dubitative question.')
[2]Alin ba ang anak mo? ('Factual (reality) question.')

(2) Kina { Aganan 1999 p. 78 f.} may halimbawa ng iba't ibang uri ng pangungusap na pananong sa pangkat na 'Mga Pangungusap na Hango sa Batayang Pangungusap'. Doon mayroon ding pangungusap na panagot na may ayos na di-karaniwan.



Wikang Filipino ni Armin Möller   http://www.germanlipa.de/wika/tanong_K.htm
07 Hulyo 2006 / 27 Agosto 2013 *Ayos

Wikang Filipino - Wakas ng 12K Pangabit sa Mga Pantabi

Simula ng pahina   12   Palaugnayan   Wikang Filipino   Fisyntag