7K Mga Pangabit sa
Mga isa-isang uring pampalaanyuan ng pandiwa
(Talaksan 7K/11)

{7K-311}   Pandiwang balintiyak na may unlaping ma- na di-dinidiinan

May pagkakabago ng kakayahan ang napakaraming pandiwang balintiyak na ma-. Gayunman hindi ang pandiwang mahulog at malunod [5 6], mayroon itong pagkakabago ng pagkakataon. Dapat ibukod ang pandiwang ma- sa anyong pamanahon kung saan hinahalinhan ng unlaping na- ang gitlaping -in- [8] {6K-6112}.

 
[1]mabasa Sa tulong pa ng diksiyonaryo, saka niya nabasa at naintindihan ang liham ni Isha. {W Nanyang 13.28} {DB10/ft|fg}
[2]mabilịHindi nila nabili ang dapat bilhin. {W Nanyang 11.13}{DB10/ft|fg}
[3]madalạ Marahil, kagaya ni Nieva, nadala lang ako sa impluwensiya ng aking mga barkada, parang ibong malaya. {W Estranghera 3.9} {DB10/ft|fg}
[4]mahuli Para naman akong nahuli sa akto ng pagnanakaw ... {W Nanyang 11.12}{DB10/ft|fg}
[5]mahulog [a] Isang lobo ang nahulog sa balon na walang tubig. {W Aesop 3.1.1} {DT00/fg}
{DB00/ft}
 [b] Nahulog ko ang tinidor.{DB10/ft|fg}
[6]malunod [a] Hindi ko kasi malaman kung siya'y kumakanta lang o nalulunod na. {W Simo 3.3} {DT00/fg}
{DB00/ft}
 [b] Nalunod ko ang relos.{DB10/ft|fg}
[7]mapatạyYun ngang Tatay ko, di na nakauwi kasi napatay [siya] ng pulis. {W Piso 3.4}{DB10/ft|fg}
[8]gawịn - nagaw, tanggapịn - natanggạp.
Reservesatz:
Ngunit baka naman naiinip ka na, Lino? {W Daluyong 15.46}
Naitataas at naibababa ang lona sa pamamagitan ng lubid na nakakabit sa kahoy na kalo o pulley. {W Nanyang 6.3}

{7K-321}   Pandiwang balintiyak na may panlaping ma--an na di-dinidiinan

 
[1]mabansagạn ... ngunit nabansagan siyang Joe Carter {W Suyuan 5.4}. {DB001/ft|P-L}
[2]mairalan Samantala, maaaring mahinuha na ang binanggit na mga bokabularyo nitong ika-20 siglo, maliban sa saliksik ni Serrano Laktaw, ay pawang naiiralan o ibinunsod ng tungkuling ginampanan nina P. at S. ... {W Javier 3.3} {???}
[3]maintindihan Siguro naman, naintindihan ninyo kami ni Diana. {W Suyuan 5.6}{DB10/fp|fg}
[4]matandaạn Natatandaan ko lang na guwapo't malinis ang mukha niya. {W Nanyang 21.7} {DB10/ft|fg}
[5]saktạn - nasaktạn {6K-6112}

{7K-331}   Pandiwang balintiyak na may panlaping mai- na di-dinidiinan

 
[1]maialịs Naialis ko ang pako sa kahoy.{DB11/ft|fg|fn}
[2]maibasa Madaling maibasa ang bago kong salamin.{DB00/fm}
[3]maihand Ang mansanas ay naihanda ng maayos ... {W Busilak 3.13} {DB10/ft|fg}
[4]maihirạm Naihiram ng Nanay si Ate ng sapatos.{DB20/fp|fg|ft}
[5]mailabạs Ang mahalaga raw ay nailalabas niya ang kanyang pagkatao. {W Estranghera 3.2} {DB10/ft|fg}
[6]mailakad Kailangan ko ng saklay upang mailakad ko ang aking nabaliang paa. {DB10/fm|fg}
[7]mailatag Kapag may nailatag na plano, kaakibat nito ang financing. {W Cao 2013 3.19} {N/DB/D}
[8]maipugal Naipugal na ni Bidong sa sadyang hapunan ang pinalublob na kalabaw. {W Daluyong 15.01} {DB10/ft|fg}
[9]maitanọng "Ano ba naman kayo?" hindi maintindihang naitanong ni Ada. {W Bulaklak 8.31} {DB10/f0|fg}
[10]maituro Dahil hindi naituturo, hindi nag-e-evolve ang wika upang magamit sa matematika. {W Cao 2013 3.4} {DB10}
[11]iakyạt - naiakyạt {6K-6112}

{7K-341}   Pandiwang tahasang may unlaping maka-

 
Pandiwang maka- galing sa pandiwang ma-
[1]makabighani Kasabay sa muling pagkaakit niya sa nakabibighaning mga kulay nito ... {W Samadhi 4.1} {U/DT10}
Pandiwang maka- galing sa pandiwang -um-
[2]makahanay Ilang punong papaya ang nakahanay sa may bakod. {W Lunsod 3.8}{DT00/fg}
[3]makaimịk Hindi nakaimik si Rod. {W Suyuan 5.6}{DT00/fg}
[4]makangit Nakangiting iniabot sa akin ng matanda ang kanyang kamay. {W Lunsod 3.9} {A/DT}
[5]makapikịt Kahit nakapikit ay may naramdaman si Samadhi. {W Samadhi 4.3}{DT00/fg}
[6]makaup Napansin ng labindalawang prutas na nakaupo sa mahabang hapag ang kalungkutan sa mukha ni Apo Dakkel. {W Prutas 3.4} {DT01/fg|fn}
Pandiwang makang- galing sa pandiwang mang-
[7]makapanghing ... para makapanghingi lamang sa amin ng pagkain. {W Angela 3.6} {DT11/fg|ft|fp}
[8]makapaniwala Hindi pa rin ako makapaniwala na katabi kita ... {W Madaling Araw 3.1}{DT01/fg|fp}
[9]makapananghali Makapananghali ka sa amin.{DT00/fg}
Pandiwang makapag- galing sa pandiwang mag-
[10]makapag-aral... palibhasa'y nakapag-aral din naman siya nang ilang taon sa elementarya. {W Nanyang 7.4} {DT00/fg}
[11]makapagbigạy... nahihingi ang anumang tanim na pagkain at sinumang makapagbibigay ay hindi magkakait pagkat ang hihingi ngayon ay magbibigay sa ibang panahon. {W Anak ng Lupa 3.4} {DT}
[12]makapaglahadAng Katesismong ito ay kumakatawan sa isang seryosong pagsisikap na makapaglahad ng mga mahahalagang nilalaman ng Pananampalataya na nakaangkop sa kultura ng mga Pilipinong Katoliko ngayon. {W Katesismo 3.32} {DT10/fg|ft}
[13]makapagpasyalBago pa ako manaog ay nakapagpasya na ako. {W Pagbabalik 3.19}{DT00/fg}
[14]makapagsalitạMas mabuti pa nga ang mga hayop, di man nakapagsasalita, malaya nilang nagagawa ang kanilang gusto. {W Estranghera 3.6} {DT00/fg}
[15]makapagtakạNakapagtataka ito kapag inisip na ang mga delegado ay .. {W Almario 2007 3.1}{DT00/fy}
[16]makapag-usapDi man kami nakapag-uusap alam kong masaya din siya. {W Material Girl 3.9} {DT00/fg}

{7K-3511}   Kabuuran ng pandiwang may panlaping dinidiinang ma-, mapa- at ma--an

ma-
DT
ma-
DB
mapa-
DT
mapa-
DB
ma--an
DB

alaala maalaala
balita mabalita mabalitaan
buti mapabutimapabuti
dinịg marinịg
gulatmagulat
huli mahuli
iyạk maiyạkmapaiyạk
kita [makita]makitaan
patạy mapatạy
putọk  maputukạn
sabạy masabạymapasabạy
tali matalimapatali
tapon mataponmapatapon

Napakadalang ang pandiwang mai-.


{7K-3512}   Pandiwang ma- na walang pagkakabago ng pagkakataon

 
[1]mapag-isạ Bayaan muna ninyo siyang mapag-isa. {7-3.5.1}{DB00/ft?DT00/fy}
[2]mapagkilala {7-3.5.1} {?}
[3]makita Pumunta ako sa palengke upang makita ang kaibigan doon. {7-3.5.1}{DB10/ft|fg}
[4]makakita Hind nakakakita ang mga bulag. {7-3.5.2}{DT00/fg}
[5]mapagkita {7-3.5.1} {?}
[6]mapasabạy Napasabay ako sa mga matatangkad. {7-3.5.1}{DT01/fg|fn}
[7]mapasama Napasama ako sa ibang grupo. {7-3.5.1}{DT01/fg|fn}
[8]makausap
|ma+kausap|
Puwede ko bang makausap si A.? {7-3.5.1}{DB10/ft|fg}
[9](naritọ) Narito ako dahil dito raw matatagpuan ang kayamanang nasa dulong arko ng bahaghari. {W Samadhi 4.2} {7-1.1} {DT00/fg}

{7K-3513}   Mga pangungusap na halimbawa ng pandiwang may panlaping dinidiinang ma-, mapa- at ma--an

 
Pandiwang ma-
[1]mabasag "Masakit ang ginawa mo sa pamilya natin," nabasag na rin ang boses ng kanyang ina. {W Pang-unawa 3.9} {DT00/fg}
[2]madap Hindi pa nakakalayo'y nadapa na ito. {W Nanyang 22.9}{DB00/ft?
DT00/fg}
[3]mahuli Para naman akong nahuli sa akto ng pagnanakaw ... {W Nanyang 11.12} {DB10/ft|fg}
[4]mahulog Mayroong nahulog at lumangoy sa tubig-baha. {W Nanyang 14.1}{N/DB}
[5]maisip Bakit laging kamatayan na lamang ang naiisip mo? {W Daluyong 15.09} {DB10/ft|fg}
[6]makita Walang pagkakabago ng pagkakataon. {7K-3512}
[7]makausap |ma+kausap| Walang pagkakabago ng pagkakataon. {7K-3512}
Pandiwang mapa-
[11]maparaạn Sa pag-uwi ni Tan Sua mula sa trabaho, napaparaan siya sa isang dalisdis. {W Nanyang 12.10} {DT01/fg|fn}
[12]mapahiy At isa pa, napahiya yata ako. {W Piso 3.4}{DB00/ft?
DT00/fy}
[13]mapasabạy Walang pagkakabago ng pagkakataon. {7K-3512}
[14]mapasama Walang pagkakabago ng pagkakataon. {7K-3512}
[15]mapaurong Napaurong siya sa sumambulat na kato-tohanang iyon. {W Bulaklak 8.34} {DB00/ft}
[16]mapasakanyạ Sambahin ang ngalan mo, mapasaamin ang kaharian mo, sundin ang loob mo. {W Dasal 3.29} {DB00/ft}
[17]mapasaakin ... gagawin ko rin ang lahat upang mapasaakin ang kanyang mga kayamanan. {W Material Girl 3.7} {DB00/ft}
 mapalunok, mapabalikwạs, mapahamak, mapatingịn, mapaluha, mapakislọt ... {DT00/fy?fg}
Pandiwang ma--an
[21]mabalitaan Nabalitaan ko na lamang na lumayo sa poder ng kanyang mga magulang si Melody. {W Angela 3.17} {DB10/ft|fg}
[22]magustuhạn Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko. {W Material Girl 3.6} {DB10/ft|fg}
[23]mapahamak Kung hindi dumating si Tan Sua ay tiyak na napahamak siya sa dalawang maton. {W Nanyang 12.22} {DB01/ft|fg}

{7K-3521}   Pandiwang tahasang may unlaping maka-

 
[1] makabalita Bagamat hindi na siya nakabalita kay Ruben ... {W Arrivederci}{DT01/fg|ft}
[2]makakita (1) Isang uwak ang nakakita ng mga lagas na balahibo ng pabo sa lupa. {W Aesop 3.2.1} {DT10/fg|ft}
[3]makakita (2) Hind nakakakita ang mga bulag. (Pagkakabago ng kakayahan, hindi ng pagkakataon. {7K-3512}){DT00/fg}

{7K-361}   Pandiwang tahasang may unlaping di-dinidiinan na ma--an

 
[1]madaliạn Nadalian ako sa ipinapagawa ng inay.{DT01/fy|fs}
[2]mahirapan Nahirapan kami ni Tan Sua sa pagbukas sa dalawang pinto ng tindahan. {W Nanyang 14.1} {DT01/fy|fs}
[3]masiyahạn At tila nasiyahan naman ni Fely sa pangako ni A Chuan. {W Nanyang 22.20} {DT01/fy|fs}
[4]matigilan Natigilan siya nang sabihin sa kanya na hulog siya sa iksamen.{DT00/fy}
[5]mawalạn A Chuan, maaga kang nawalan ng ina. {W Nanyang 22.23} {DT10/fy?fg|ft}

Wikang Filipino ni Armin Möller   http://www.germanlipa.de/wika/ug_V_11K.htm
22 Disyembre 2011 / 19 Setyembre 2016

Palaugnayan ng Wikang Filipino - Wakas ng 7K Pangabit sa Mga Pandiwa (Talaksan 7K/11)

6/01 6/02 6/03 6/04 6/05 6/06 6/07 6/08 7/09 7/10 7/11 7/12 7/13 7/14
6K/01 6K/02 6K/03 6K/04 6K/05 6K/06 6K/07 6K/08 7K/09 7K/10 7K/12 7K/13 7K/14
Simula ng talaksan   Palaugnayan   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag