| y | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa y |
| yab yar | |
| [yabang]. | {X} Ugat ng salita |
| magyabạng {VA00/fa} !!. ipagyabạng {VP10/fc|fa} !!. Ipinagyayabạng ni Juạn ang bago niyạng bahay. pagyayabang {N/G}. kayabangan {N}. | |
| yakap. | {X/N} Pangngalan yapọs |
| Kailangan ng mga anạk ang masusuyong
yakap ng inạ. yumakap, yakapin. Niyakap ng inạ ang kanyạng sanggọl. | |
| yaman. | {X/N} Pangngalan Pera |
Pambansạng yaman. Aạnhin
mo ang yaman kung walạ kang kapitbahay.
 .kayamanan {N}. Gagawịn ko rin ang lahạt upang mapasaakin ang kanyạng mga kayamanan. {W Girl 3.7}. Naritọ akọ dahil dito raw matatagpuạn ang kayamanang nasa dulong ạrko ng bahạghari. {W Samadhi 3.2}. likạs na kayamanan. Likạs na kayamanan ang mga minerạl. mayaman {J}. Totoọng mayaman silạ. payamanin. Pinayayaman ng patabạ ang lupa. | |
| yamang, yayamang. | {C} Pangatnig |
| Yayamang ikạ'w ay pagọd, dapat kang magpahingạ. Ang puno ng unggọy ay namatạy, yamang ang sa pagọng ay tumubo hanggạng sa magbunga. | |
| [yamọt]. | {X} Ugat ng salita |
| mayamọt {VA00/fs, VA01}. Nayayamọt akọng maghintạy.
. Nayamọt akọ sa kanyạng
kauutang. {7-6.5.2}. yamutịn {VP10/fp|fa}. Huwạg mo siyạng yamutịn. makayamọt {VA01/fa|fb}. Nakayayamọt sa akin ang kanyạng ugali. . magpayamot {VA00+01/fi|fa}. Nagpapayamọt sa kanyạ ang ginagawạ mo. pagkayamọt {N}. nakayayamọt {J/VA/E}. Nakayayamọt na palabạs. | |
| [yao]. | {X} Ugat ng salita |
| yumao {VA00/fa}. Yumao na siyạ noọng nakaraạng linggọ. | |
yaọn  . |
{PD/3} Panghalip na pamatlig {6-4.2} iyọn |
| yapọs. | {X/N} Pangngalan yakap |
| yapọs {J}. yumapọs, yapusịn, yapusạn. | |
| [yari] (1) | {X} Ugat ng salita |
|
mangyari {VA00}. Papaano nangyari
iyọn? mangyari {VA00/N}. Mangyaring pumasok kayọ sa loọb. pangyayari {N/G}. Ang pinakamahalagạng pangyayari sa buọng taọn. | |
| [yari] (2). | {X} Ugat ng salita |
| [kapangyari] . | |
| makapangyari {VA01}.
Nakakapangyari si Pedro sa kanyang maliit na kaibigan. kapangyarihan {N}. Kapangyarihan ng Diyos. makapangyarihan {J}. | |
| yari. | {X/N} Pangngalan |
| Gustọ mo ba ang yari ng payong na
itọ? Mga yari
(binuọ) na may dalawạng
pandiwa sa isạng pangungusap. yari sa. Yari sa seda ang magandạng damịt. yari na. Yari na ang iyọng damịt. yumari. Yumayari silạ ng magagandạng sịlya. mayari. Mayayari mo ba itọ bago dumatịng ang Linggọ? pagyari {N/G}. kayarian, kayariạn {N} (pagkakabuọ) . May apat na uri ng pangngalan batay sa pagkakabuọ o kayarian. { Aganan 1999 p.23}. Katutubo sa kayarian ng pangungusap na
Tagalog ... { Santiago 2003-B
p. 268}. | |
| yata. | {D/EC} Pang-abay baka kaya |
| Ikaw yata ang kumuha ng pera. Ikaw ba kaya ang kumuha ng
pera?
Pupunta ka ba kaya sa palengke? Tila yata ito'y naligaw.
{ LIW}. |
| yaya. | {X/VP} Ugat ng salita |
| yumaya {VA10}. yayain {VP10}. yaya {X/VP} {13K-2331} = yinaya. "Bilisan mo", yaya ni Ate. anyaya. | |
| [yayat]. | {X} Ugat ng salita |
| yayạt {J}. mangayayat {VA00}. Nangayayat na siyạ dahil sa sobrang pagtatrabaho. | |
| yelo. | {N/Es} Espanyol |
| Natutunaw ang yelo. magyelo {VA00}. Nagyeyelo ang tubig. may-yelo {J}. Tsaạng may-yelo. | |
| yero. | {N/Es} Espanyol |
| :: Manipịs na metạl, karaniwang ginang̣mit na pambubọng sa bahay. | |
| yeso. | {N/Es} Espanyol |
| Gumagamit ang guro ng yeso sa pagṣlat sa pisara. | |
| [yukọ]. | {X} Ugat ng salita |
| yumugọ {VA00}. Yumukọ siyạ upang pulutin ang kanyạng sombrero. | |
| yung. | {PD/3/ } |
| yungịb. | {X/N} Pangngalan |