̣tu - tul Wörterbuch - Talasalitaan
tu - tul
Pambungad Talahuluganang tu - tul
ta tag tal tan tao tas ti to   tu tug tuk tul tuli tulo   tum

tub.   {X/N} Pangngalan

tuba.   {X/N} Pangngalan

tubig. {X/N} Pangngalan
Gumagamit tayo ng tubig sa pag-inọm, paliligo, at paglalabạ ng damịt.
magtubịg {DT00/fg?fy} !!.
magpatubig {DT01/fh|fn}. Nagpatubig akọ sa bukid.
makapagpatubig {DT01/fh|fn} {7-4.2}. Nakapagpatubig akọ sa bukid.
tubigan {N}.
pantubig {U}. Ibong pantubig. .

Tubig.
agos.
alon.
bah.
balọn.
batis.
bukạl.
dagat.
dagat-dagatan.
ilat.
ilog.
karagatan.
kati.
lanaw.
lawa.
loọk.
pampạng.
pasig.
poso.
pul.
sapa.
taog.
tubig-tabạng.
tubig-alat.

Sasakyang pantubig.
bangḳ .
bapọr .
barkọ .
daọng .
gabara .

tubo (1). {X/N?U} Pangngalan?
Siyạ'y tubo sa Lipạ.
tumubo {DT00}. Hind tumutubo doon ang trigo.
magtubo {DT01}= Gewinn machen. Magtutubo siyạ diyạn.
tubuin. Magkano ang tinubo natin?
tubuan {DB10/fn|fg}. Tinutubuan ng baging ang pader.
Lahar sa bulkan Pinatubo
patubuin {DB10/ft|fh}. Noọng unang panahọn malakịng bundọk ang pinatubo ng mga anito.
Pinatubo {NH/DB/D} ::.
bayang-tinubuan {N.TL.J/DB/D}. Alemạnya ang bayang-tinubuan ng kaibigan ko.
katutubo {U}. Katutubo sa Aprikạ ang leọn. = Löwen kommen aus Afrika.

tubo (2). {N/La/Es} Espanyol
May tumutulo sa tubo. Noọn ginamit ang tubong tingg, ngayọn ang tụbong plạstik.

tubo (3) (Saccharum offinicarum) . {X/N} Pangngalan

tudl. {X} Ugat ng salita
manudl, tumudl, tudlaịn, itudl {D.}.
matudl {DB10}.
pantudl, panudl {N}.
tudlaan {N}. Gitn ng tudlaan. Tudlaan ng galit ng kanyang amạ-amahan.
panudlaan, tudlaan (2) {N}.
tiradọr {N/Es}.

tudlịng. {X/N} Pangngalan
Sa mga tudlịng nilạ itatanịm ang maịs.

tugm. {X/N} Pangngalan
Ang Sining ng Tugm at Sukat (pamagat) { M.M. Corazo, LIW 16 Set 2009}.
magtugm, magkatugm {DT00}.
itugm, patugmaịn {DB10}.
tugmaan {N}.
magkakatugm {U}. Magkakatugmang kulay.

tugọn. {X/N} Pangngalan
Isạng matalinong tugọn.
tumugọn {DT}. Nagkunw akọng tutugọn sa tawag ng kalikasạn. {W Nanyang 11.11}.
tugunan {N}. Ang kilos ay ginaganạp nang tugunan ng mga tagaganạp. { Aganan 1999 p. 63}.

tugtọg. {X/N} Pangngalan
Saạn nanggagaling ang tugtọg na iyọn?
tumugtọg. Maaari ba akọng tumugtọg sa inyọng bagong piyano? Tumutugtọg ang kampana sa simbahan.
tugtugịn {DB10}. Tinugtọg niya sa piyano ang paboritong kantạ.
patugtugịn {DB10}. Pinatugtọg niyạ ang bagong bala.
tugtugin {N}.

tuhod. {X/N} Pangngalan

tuhog. {X} Ugat ng salita
magtuhog, {DT10}, tuhugin, ituhog {DB10}.
tuhugan {N}.

tuk. {N/Ch} Intsik
Mahaba ang tuk ng ibong iyọn.
manuk {DT00/mang+tuka}.) picken. Nanunuk ang matapang na inahịn.
tumuk {DT01}. Tumutuk ng maịs ang manọk.
tukaịn {DB10}. Tinuk ng manọk ang maịs.
matuk {DB10}. Lumayo ka at bak ka matuk ng manọk.
magpatuk {DT00+10/fh|fg}. Magpatuk ka ng manok.
patukaịn {DB10/fg|fh}. Patukaịn mo ang manọk. Sorge dafür, dass die Hühner gefüttert werden.

tukạl (Eichhornia crassipes). {X/N} Pangngalan

tuklạs. {X/N} Pangngalan
Isạng bagong tuklạs sa larangan ng aghạm.
tuklasịn {DB10/ft|fg}. Hinahayaan nilạ ang kani-kanilạng mga anạk na tuklasịn ang sarili. {W Estranghera 3.6}.
makatuklạs {DT10/fg|ft}. Nakatuklạs siyạ ng gint sa mga bundọk na iyọn.
matuklasạn {DB10/ft|fg}.
pagkatuklạs {N}.
manunuklạs {N}.

tuklọng. {X/N} Pangngalan
tuklungan {N}.

tuk (Gekko gecko). {X/N} Pangngalan

tukọl. {X/U} Pang-uri
Tukọl na mga bilang. Gansạl o tukọl.

tukoy. {X} Ugat ng salita
tumukoy {DT01/fg?ft|fp}. Hind tumutukoy sa iyọ ang sinabi ko. Ang pangngalan ay tumutukoy sa mga salitạng sumisimbolo sa ngalan ng tao, ... { Aganan 1999 p. 21}.
tukuyin {DB10/ft|fg}. Tinukoy niyạ ang ginaw ni Juạn. Tinukoy niyạ si Juan. Anọ ang tinutukoy mo? ... kahirapan na tukuyin kung anọ ang batayạng transitibong konstruksyon. {W Nolasco 2006 1.2}. Tinatawag na kongkreto o tahạs ang pangngalan kapạg mga materyal na bagay ang tinutukoy nito. {W Aganan 3.1.2}.
pagtukoy {ND}. Didang na hind pinansịn ang ginawạng pagtukoy ni Lino sa kaniyạng hilig na magịng makata at manunulat. {W Daluyong 15.48}.
pantukoy {N} Gr.
makatukoy {U}. Salitạng makatukoy. Gr {11-3.1}.

tuksọ. {X} Ugat ng salita
Tuksọ sa akin ang masarạp na luto upang kumain nang marami.
tumuksọ, tuksuhịn. Tinuksọ ng mga bata si Juạn dahil sa kanyạng maiklịng gupịt.
ituksọ.

tuktọk. {X/N} Pangngalan
tumuktọk {DT00, DT01}. Mayroọn akọng naririnịg na tumutuktọk sa pint.
tuktukịn {DB10}.
pantuktọk, panuktọk {N}.

tuktọk (2). {X/N} Pangngalan
Hind silạ nakaabọt sa tuktọk ng bundọk. Maraming sasakyạn sa daạn habang oras na tuktọk.
tuktọk (2) {N}. Nakaput mul sa tuktọk hanggạng paạ.

tul. {X/N} Pangngalan
Kumath siyạ ng tul.
tumul {DT00}.
tulaịn {DB10}.
tulaạn {DB10}.
pagtul {ND}.
panulaan {N}.
manunula {N} (makata).
patul {U}.

tulad. {X/N} Pangngalan
Hind namin kailangan ang isạng tulad mong walạng pagmamahạl sa sariling any. {W Äsop 3.2.3}.
tulad {U}. Hind tulad noọn sa probịnsiyạ, ... {W Pagbabalik 3.8}.
tulad ng {UW TW}.
tumulad {DT01}.
tularan {DB10}. Dapat tularan mo rin akọ.
itulad {DB01, DB11}. Maaaring itulad ang mga ito sa ....
pagtularin {DB10}. Pinagtulad ng mga matatand ang mga kabataan noọn at ng sa ngayọn.
makatulad {DT10}. Nakatulad siyạ ng amạ niyạ.
nakakatulad {U/DT/K}.
pagtularan {DB10}.
pagtutulad {ND}.
pagkakatulad {N}. May pagkakatulad ang puso ng tao at ang bọmba ng tubig.
tularạn {N}.
katulad ng {UW} (gaya, kagaya). Katulad ninyọ akọ. {W Aquino 2010 3.6}. Sapagkạt batịd kong hind kumukupạs ang busilak na kaloobạn sa isạng batang katulad mo, Samadhi. {W Samadhi 4.3}. Ang mga katinig español na katulad ng sa atin ay malaya ... {W Alcantara 2006 2.2.2} .
katulad sa {UK }. Ang nakikita niyạ ay katulad sa malimit ikuwẹnto sa kanyạ ni Lolo Pandọy. {W Samadhi 3.2}.
katulad {A/U} {10-3.1.2}. Katulad noọng Martẹs.
katulad ng {A/UW} {10-3.1.2}. Katulad ng nasa itaạs. [++] Katulad ng itaạs. [+]. Gustọ kong malaya katulad ng mga ibon. {W Estranghera 3.4}. (Buhọk na) itịm na itịm na katulad ng sa gabị. { Liwayway 26 Nob 2007 Juan Tamad}.
katulad sa {A/UK } {10-3.1.2}. Katulad sa itaạs. [+]. Katulad sa mga bangkạng papẹl ay nawal ang kaniyạng bulto sa aking paningin. {W Pagbabalik 3.18}.
magkatulad, magkakatulad {U} {9-2.2}. Magkatulad na mga pangyayari.
di-katulad {U}. Ang problema mo ay di-katulad ng sa kanyạ.
[halintulad] |hali(ng)+tulad| .
 maghalintulad {DT}.
ihalintulad {DB}.
paghahalintulad {ND}. ng ... at ...   ng ... sa ...

tulak. Drücken. {X/N} Pangngalan
Sa isạng tulak ay naibulịd nilạ ang maanay na punongkahoy sa bangịn.
itulak. Itulak mo and pint, huwạg mong kabigin. Itulak natin ang kọtse.

tulạy. {X/N} Pangngalan
Bumabagtạs sa ilog ang tulạy. Tumawịd sa tulạy.

tuldọk. {X/N} Pangngalan Mga bantas
magtuldọk {DT10}, tuldukạn {DB10}. Tuldukan mo ang mga i.
tuldọk-kuwịt, tuldukuẉt {N/Cd}.
tutuldọk {N/&}.
tuldọk-tuldọk {N/&&}.

tulin. {X/N} Pangngalan
Gaanọ ang tulin ng pinakamabilịs na eruplano?

tulingan.   {N} Pangngalan

tulis. {X/N} Pangngalan
Nasugatan akọ sa tulis ng kalawịt.
matulis. Matulis ang kayarom.
magtulis {DT.}, tulisan {DB.}. Tulisan mo ang lapis.
tulisạn {N}.
 tulisạn-dagat {N/Cd}. Pirat.
tulisạn (2) {N} :: Uri ng napakaliịt na isd. Tulisạng pugọt.

tulo. {X/N} Pangngalan
Naririnịg mo ba ang tulo ng tubig sa sahịg? Tulo buhat sa bubungạn. Tulo mul sa gripo.
tulo (2) {N}.
tumulo {DT00, DT01}. Tumutulo ang tubig. Tumutulo ang tubig sa gripo.
patuluin {DB10}. Patuluin mo ang mga pinggạn.
patuluan {DB20}.B. Medizin in die Augen). Patutuluan ko nito ang matạ mo.

tulog. {X/N/DT} Pangngalan
Napakasarạp ang tulog ko kagabị.
tulọg {U}. Tulọg siyạ nang akọ'y dumatịng.
matulog {DT00}. Natutulog pa akọ. . Puwede kang matulog sa amin. [{W Unawa 3.2}].
tulog {X/DT/} Tulog pa akọ.
makatulog {DT00/fg} {7-3.4} . Nakatulog kagabị ang maysakịt.
makatulog {DT00/fg} {7-3.5.2}. Nakatulog ang pagọd na bata.
pagkatulog {N}. Si Juạn ay parang nagisịng sa mahabang pagkatulog. { LIW 26 Nob 2007 Juan Tamad}.

Pagtulog.
antọk.
banịg.
damịt-pantulog.
gising.
higaạn.
idlịp.
kama.
kubrekama.
kumot.
mạnta .
pagọd.
pangarap.
papạg.
puyạt.
silịd-tulugan.
unan.

tulong. {X/N} Pangngalan
Nangangailangan ng tulong si Ana.
tumulong {DT01/fg|fp}. Sino ang tutulong sa akin kund ikạw?
tulungan {DB10/fp|fg}. Tinulungan niyạ akọ sa mga pagsisikap ko.
magpatulong {DT00+01/fh|fg}. Huwạg magpatulong sa hind kakilala.
patulungin {DB11/fg|fh|ft}. Patulungin mo si Ed sa paglilinis ng bahay.
patulungan {DB11/fp|fh|fg}. Patulungan mo kay Ed si Diding.
magtulungạn {DT00/fr} {7-8.2} !!. Kung gustọ mong makaaliṣ dito, magtulungạn tayo. {W Äsop 3.1.2}.
mapạgtulungan {DB10} {7-5.1}. Napạgtulungan akọng awayin ng mga pịnsan ko.
makipagtulungạn {DT00/fr} !!.
katulong {N}. Siyạ ang katulong ko sa tanggapan.

tulos. {X/N} Pangngalan
Binakuran niyạ ng tulos na kahoy ang kanyạng lote.
tulusan {DB10/fn|fg}.
itulos {DB11/ft|fg|fn}. Para akọng kandilang itinulos sa kinatatayuạn ko nang marinịg ang pangalang Fernando Khan. {W Angela 3.12}. K. hörte.

[tulot]. {X} Ugat ng salita
itulot, matulutan {D/.}.
[hintulot] {../hing+tulot}
 pahintulot {N/pa+hing+tulot}. Erlaubnis, Genehmigung. Nagbigạy ng pahintulot.
magpahintulot {DT.}.
pahintulutan {DB00, DB10}. Pinahintulutan siyạng umuw. Pinahintulutan ko siyạng umuw.
ipahintulot {DB10/ft|fg}.

[tulọy, tuloy]. {X/DT} Ugat ng salita
tuluyan {DT?}.
itulọy {DB00, DB10}. Itutulọy ang kuwẹnto sa susunọd na linggọ.
Tulọy {X/DB/W?}.
tulụy-tulọy {U/&&}. Tulụy-tulọy na daạng patungo sa bayan.
patuloy {A}.
 Patuloy pa rin ang ating pagkukunwar. {W Madaling Araw 3.3}.
magpatuloy {DT01/mag+patuloy}. Nagpatuloy akọ sa paglalakạd. {W Piso 3.1}.
ipagpatuloy {DB10/ipag+patuloy} {7-5.2}.
pagpapatuloy {ND}.

[tulọy, tuloy] (2). {X/DT} Ugat ng salita
tumulọy {DT01}. Tumutulọy siyạ sa bahay ng kaibigan.
magpatulọy {DT01/fh?fg|fp?ft}. Sino ang magpapatulọy sa mga panauhin?
patuluyịn {DB10/ft?fp|fh?fg}. Pinatulọy nilạ akọ kagabị.
tuluyan {N}.
 ... sapagkạ't wal nang lugạr para kanilạ sa tuluyan. {Luc. 2:7}.
manuluyan {DT00}. ... siya'y nanunuluyan sa bahay ni Dona C. L. {W Ibig ni Rizal 3.5} . L.
panunuluyan {ND}.

tulọy (3). {A/EC} Pang-abay
Maingay kayọ. Nagisịng tulọy ang bata. Als Folge davon ist das Kind aufgewacht. "... sabi birthday ko daw ngayọn." Bigl ko tulọy siyạng nayakap. {W Piso 3.5}." Daraufhin habe ich ihn sofort in den Arm genommen.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan tu - tul   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   tum - tuy   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag