ti
Pambungad	Talahuluganang ti
ta tag tal tan tao tas   ti til tin ting tini tip tir tis tiw   to tu tum

---

tibay.

{X/N} Pangngalan

tumibay {DT00}. tibayan {DB10}. Tibayan mo ang hagdạn. magpatibay {DT01, DT10}. Limạng daạng pisong depositọ ang nagpatibay sa bilihan. patibayin {DB10}. pagtibayin {DB10}. Sa halịp, pinagtibay nilạ ang pagbuọ ng isạng wikang pambansạng nakabatay sa ... {W Almario 2007 3.2}. katibayan {N}. Katibayan ng pagkakasala ng nakamatạy. patibay {N}. matibay {U}. Matibay ang haligi. Matibay ang kanyạng pasiyạ.

---

tibọk.	{X/N} Pangngalan
Tibọk ng puso. tumibọk {DT00}. Tumibọk ang puso niyạ nang mabilịs [malakạs].

---

tig-.	{x} Unlapi ng pang-uring bilang {9-6.5}
tig-isạ {U/N}. tigalawạ, tigtatatlọ, tigapat, tiglilimạ.

Laging pag-uulit ng pantig kung katinig ang unang tunog.

---

tigạng.	{X/U} Pang-uri
Uhạw ang tigạng na lupa. {W Uhaw}.

---

tigạs.	{X/N} Pangngalan
Tigạs ng puso. Tigạs ng loọb. manigạs {DT00/mang+tigas}. Nanigạs lalo ang mga kamaọ ni Joe sa mga naririnịg. {W Suyuan 5.3}. patigasạn {DB10}. Ginagamit ang almirọl upang patigasạn ang labada. patigasịn {DB10}. Pinatigạs niyạ ang kamisadẹntro sa almirọl. katigasạn {N}. Katigasạn ng bakal. Katigasạn ng ulo. patigạs {N, U}, pampatigạs {N}. Patigạs ng damịt ang almirọl.

matigạs {U}.
	Matigạs na lupa. Matigạs na karnẹ. Matigạs na mukhạ. magmatigạs {DT00}. Masmatigạs ng puso.

---

tigdạs.	{X/N} Pangngalan
Dinapuan siyạ ng tigdạs. magkatigdạs {DT00}. tigdasịn {DT00?DB00}. Huwạg kang lumipat sa kanyạ, bakạ tigdasịn ka rin.

---

tigil.

{X} Ugat ng salita

tumigil {DT00/fg, DT10/fg|ft, DT01/fg|ft}. Tumigil ang ulạn. Tumigil siyạ sa tapạt ng simbahan. {DT00 P-A/I}. Tumigil siyạ ng pagsasalitạ nang masamạ. Tumigil na rin siyạ sa kanyạng pag-aaral. {W Unawa 3.8}. tumigil {DT01}. Kayạ't naisipan kong lumuwạs ng Maynila kung saạn siyạ tumitigil ayon kay Lola. {W Damaso 4.2}. matigilan {DT00/fy, DT01/fy|fs} {7-3.2} . Natigilan siyạ nang sabihin sa kanyạ na hulọg siyạ sa iksamen. patigilin {DB10/fg|fh}. Pinatigil niyạ ang kabayo. pampatigil {N}. tigịl {U}.

---

[tihaya].	{X} Ugat ng salita
tihayạ, patihaya {U}. tumihaya, magtihayạ {DT00}. itihaya {DB10}, magpatihaya {DT10}. Nagpatihaya ng kalabạw ang hangin. patihayain {DB10}. Pinatihaya ng hangin ang kalabạw.

---

[tiịs].

{X} Ugat ng salita

magtiịs {DT10/fg|ft} {7K-132 [14 15]}. Nagtiịs siyạ ng maraming hirap. = Er hatte viel durchzumachen. Kanin mo kung anọ ang nasa mesa o magtiịs sa walạ. matiịs {DB10/ft|fg}. Hindị mo na siguro natiịs balewalaịn ang pagsiklọt ng aking mga kalamnạn. {6K-755}. makatiịs {DT10/fg|ft, DT01/fg|ft}. makapagtiịs {DT10/fg|ft}. May mga taong nakapagtitiịs ng matindịng sakịt. tagatiịs {N} F Gr.

---

tikịm.	{X} Ugat ng salita
tumikịm {DT10, DT01} {7-1.2}. Tumikịm akọ ng sinigạng na hipon. Tumikịm akọ sa matamịs na langkạ. tikmạn {DB10}. Tinikmạn namin ang adobo.

---

tiklọp.	{X/N} Pangngalan tupị
Ilạng tiklọp ang gagawịn ko sa papẹl? magtiklọp {DT10}. tiklupịn {DB10/ft|fg}. Tiklupịn mo ang sulat. Tiklupịn mo ang mantẹl. itiklọp {DB10/ft|fg}. Itiklọp mong lahạt ang mga damịt na malinis na. {11-8}.

---

tiktịk.	{X/N} Pangngalan
paniniktịk {ND}.

---

[tikom].	{X} Ugat ng salita
tikọm {U}. magtikom ng bibịg. Magtikom ka ng bibịg. itikom ang bibịg. Itinikom ni Lea ang kanyạng bibịg at sakạ sumimangot.

---

tila.	{A/PC} Pang-abay bakạ
Tila tamạd siyạ. Tila uulạn. Bakạ umulạn. Ang mga masusuyo mong paghalịk ... ay tila pahiwatig ng pag-ibig na hindị mo puwedeng sabihin. {W Madaling Araw 3.9}. ṭla totoọ {A U}.

---

tilamsịk.	{X/N} Pangngalan
Tilamsịk ng mantika sa mainit na kawali. (hindị tumitilamsịk ang mantika, ngunit ang tubig na sumisingạw). Nabasạ akọ ng tilamsịk ng tubig. mamilansịk {DT00/fg, X/pilansik}. Namilansịk ang mga kuwitis. tumilamsịk {DT00/fg}. Tumilamsịk ang mantika nang ihulog ko ang isdạ sa kawali.

---

tilaok.	{X/N} Pangngalan
tumilaok {DT00}. Tumitilaok ang mga manọk na lalaki.

---

tilạpya (Tilapia mossambica, Scomberoides commersonianus).

{N/Ar(La)} Pangngalan

---

[tili].

{X} Ugat ng salita

[natili] .

manatili {DT00}. Manaṭli ka muna rito hanggạng akọ'y nakabalịk. Nananatili si Pepe sa kanyạng mga kaibigang nasa kagipitan. magpapanatili {DT10}. panatilihin, papanatilihin {DB10}. Panatilihing sarado ang pintọ. Nagtatakạ kamịng lahạt kung papaanọ pinapapanatili ng aming lola ang kanyạng kabataan at kagandahan. Panatilihin natin ang ating pagtatalakayạn sa paksạng pinag-uusapan. pananatili {N}.

---

timbạ.	{X/N} Pangngalan
Punọ ng tubig ang timbạ. Isạng timbạng tubig.

---

timbạng.	{X/N} Pangngalan
Gaanọ ang timbạng mo? 1.68 m ang taạs ko, at 49 kg ang timbang ko. manimbạng {DT00/mang+timbang}. Magalịng siyạng manimbạng sa kabayo. tumimbạng {DT10}. Noọng isạng taọn tumimbạng pa siyạ ng 50 kg, pero ngayọn may 60 kg na siyạ. magtimbạng {DT10}. Magtimbạng ka ng kalahating kilong asukal. timbangịn {DB10}. Timbangịn mo ang arina. timbangan {N}. May daya ang timbangan niyạ. katimbạng {U}. Katimbạng ang pahiwatig ng dalawạng panig. magkatimbạng, makakatimbạng {U} {9K-222}. Magkatimbạng ang pahiwatig ng dalawạng panig.
Sukat at timbang.

---

timog.	{X/N} Pangngalan Dako
Pulọ sa timog ng Pilipinas ang Mindanao. Dagat Timog Tsina.

---

timplạ [.tim'pla].	{N/Es} Espanyol
Anụ-anọ ang timplạ ng putaheng itọ? magtimplạ {DT10}. Nagtitimplạ siyạ ng simẹnto at buhangin. ipagtimplạ {DB20}. Ipagtimplạ mo ng kapẹ ang bisita. pakitimplạ {DB20}. Pakitimplạ mo ng kapẹ ang bisita.

---

tinadọr.	{N/Es} Espanyol |tinador|
tinadọr (2) {N/Es} |trabuco, mandrón|.

---

tinapay → tapay.

---

tindạ.

{N/Es} Espanyol |tienda|

Ibạ't ibạng klase ang tindạ niyạ. magtindạ {DT10/fg|ft}. Nagtindạ akọ ng baboy. itindạ {DB10}. Itindạ mo ang prutas na itọ sa palẹngke. magpatindạ {DT10}, ipatindạ {DB10}. Ipinatindạ niyạ sa kanyạng anạk ang natirạng tela. makapagtindạ {DT10/fg|ft} {7-3.4}. Nakapagtindạ akọ ng baboy. maitindạ {DB10}. Walạ akọng problema upang maitindạ lahạt ng aking mansanas. tindahan {N}. Malakị ang tindahan ng mga damịt sa Daạng Rizạl. panindạ {N}. ... pumasok (ako) sa silịd na imbakan ng mga panindạ. {W Nanyang 3.11} ... (ich) betrat den Lagerraum für die Waren. patindạ {N}. magtitindạ {N}. tindera, tindero {N}.

---

tindị.	{X/N} Pangngalan
Tindị ng lamịg. Tindị ng bigạt. tindị ng dugọ {N} (presyọn ng dugọ) . tumindị {DT00}. magpatinḍ, patindiḥn {D}. katindihạn {N}. Katindihạn ng sakịt. matindị {U}. napakatindị {U}. Napakatindịng kaligayahan.

---

tingalạ.	{U} Pang-uri
tingalaịn. Ang may inisuksọt sa dingdịng, ay may titingalaịn. (Kasabihan) .

---

tinggạ.	{X/N} Pangngalan
Mga tubong tinggạ.

---

tinggạl.	{X/N} Pangngalan imbạk
May malakịng tinggạl ng bigạs ang tindahan. tinggạl, nakatinggạl {U}. magtinggạl {DT10/fg|ft}. itinggạl {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fn}. tinggalan {N}. paminggalan, pamingganan ==> pinggan.

---

tingịn.

{X/N} Pangngalan

Isạng biglạng tingịn. Sa aking tingịn higịt na magandạ ang mga sayạw ngayọn kaysạ noọn. Dire-dirẹtso pa rin siyạ at hindị bumaling ng tingịn sa mga dinadaanạn. {W Suyuan 5.6}. tumingịn {DT01/fg|ft?fn}. Tumingịn ka sa gawịng itọ. tumingịn-tingịn {DT01/fg|ft?fn}. Maya-mayạ'y dumatịng ang babaeng nakaitịm, at nang makitang may mga bumibilị, nagkunwạ itọng tumitingịn-tingịn sa mga panindạ sa eskaparate. {W Nanyang 3.10}. tingnạn {DB10}. Tingnạn mo ang larawan. Tiningnạn ni Lolo si Paola ng tingịng matalịm. Tignạn mo ang maitịm na ulap na iyọn. Titingnạn ko. tingnạn sa {DB10 TK}. Tingnạn sa pahinạ 10. Tingnạn din sa pangkạt .... (tingnạn sa ang isạng daglạt sa tingnạn mo itọ sa. magpatingịn sa doktọr {DT01 TK N/La}. paningịn {N/pang-}. Higịt na mabuti ang paningịn ng mga ibon kaysạ mga aso. . Matalas ang kanyạng paningịn. pantulong sa paningịn {U TK N}. pagtingịn {N}. May malakị akọng pagtingịn sa isạng taong tumutupạt sa pangako.

Tingin / Ilaw.
baling ng tingin. kinạng. kintạb. kislạp. kita. lingạ. lingọn. masịd. noọd.	pansịn. silaw. sulọ. tanạw. tingịn. titig.

---

tingkayạd (1) .	{U} Pang-uri
maningkayạd, tumingkayạd. patingkayạd, nakaupong patingkayạd {U}. tingkayạd (2) {U}. tumingkayạd. Tumingkayạd ka para abutin ang sampạy. patingkayạd {U}. Patingkayạd akọng lumapit sa pintọ. {W Nanyang 3.11}.

---

tingtịng.	{X/N} Pangngalan
:: Mga tadyạng na dahong pạlma at tawag sa walịs na yari sa tadyạng iyọn. (walịs) tingtịng. tingtịng (2):: Palayaw para sa matangkạt at di-matabạng tao.

---

tinidọr.

{N/Es} Espanyol |tenedor|

---

tinig.	{X/N} Pangngalan
Magandạ ang tinig niyạ. katinig {N}. patinig {N}. katinigan {N}.

---

tinịk.	{X/N} Pangngalan
tinịk (2) {N} . tinikạn {DB10}. matinịk {DB00?DB01}. Natinik ang kanyang daliri sa tinik ng rosas. matinịk {U}.

---

[tinọ].	{X} Ugat ng salita
katinuạn {N}. matinọ {U}.

---

tinola.

{X?/N} Pangngalan

---

tipaklọng (Kulisap).

{X/N} Pangngalan

---

tipạn.	{X} Ugat ng salita
magtipạn, makipagtipạn {DT00}. Magtitipạn silạ bukas. tipanịn {DB11?}. katipạn {N}. magkatipạn {U}.

---

tipịd.	{X} Ugat ng salita
magtipịd {DT10, DT01} {7-1.3}. Magtipịd kayọ ng / sa tubig. Magtipịd kayọ ng gugol sa bahay. . tipirịn {DB10}. Tipirịn mo ang iyọng lakạs. matipịd {U}.

---

tipon.	{X/N} Pangngalan
matipon {DT00}. Natitipon ang baṣra sa likurạn ng bahay. magtipon {DT00, DT10}. tipunin {DBV10}. Tinipon ni A.A. ... tirạng ulam at kanin na tinipon ko. {W Angela 3.8}. pagtitipon {ND}. katipunan {N}. Katipunan {N/Na}. Kataạs-taasạn Kagalang-galangan na Katipunan ng mga Anạk ng Bayan (KKK).

---

[tirạ] (1).	{X} Ugat ng salita
tumirạ {DT01}. Sino ang tumitirạ sa bahay na iyọn? manirahan {DT01/fg|fn/mang+tirahan, DT00/fg} {7-8 (2)}. Noọng araw, nanirahan din kamị sa poọk na itọ. Mga naninirahan. May panahọn pa tayo upang manirahan dito. {W Äsop 3}. tirahan {N}. Maliịt lamang ang kanilạng tirahan. tirahan (2) {N}. Hindị ko alạm ang tirahan niyạ. pagkakatirạ {N}. nakatirạ {U}.

---

tirạ (2).	{X/U} Pang-uri
Tirạng pera. Tirạng pagkain. matirạ {DT?DB00}. May ilạn pang manggạng natitirạ sa puno. magtirạ {DT11}. Nagtirạ siyạ ng pagkain para sa anạk niyạ. itirạ {DB11}, tirahạn, tirhạn {DB20}. natirạ, natitirạ {N/DT?DB/D, J/DT?DB/D, N/DT?DB/K, J/DT?DB/K}.

---

[tirik] (1).	{X} Ugat ng salita tayọ
tirịk, nakatirik {U}. magtirik {DT10/fg|ft}. Nagtirik ng gusali. tirikan {DB20/fn|fg|ft}. Tinitirikan nilạ ng bodega ang lupang iyọn. patirikin {DB10/f|fh}.

[tirik] (2).
	magtirik {DT10/fg|ft}. tirikạn ng kandila {N}.
[tirik] (3).
	tumirik {DT00}. matirik {D.}. pagtirik {ND}.

---

tirintạs, trintạs.	{N/Es} Espanyol |trenzas| salapid
tirintạs, trintạs (2) {N}. magtirintạs, itirintạs {D.}.

---

tirirịt.

{N} Pangngalan huni

---

tisis.

{N/Es} Espanyol tuyọ

---

[tistịs].	{X} Ugat ng salita
tumistịs, magtistịs, tistisịn {D.}. pantistịs {N}. Lagari ang isạng pangtistịs ng kahoy.

---

tịsyu.

{N/En} Ingles

---

titig.	{X} Ugat ng salita
tumitig {DT01}. titigan {DB10}. Tinitigan ng maliịt na batang babae ang mga laruạn sa tindahan. mapatitig {DT01/fg|fn} {7-3.5.1}. Napatitik din siyạ kay Joe. {W Suyuan 5.2}.

---

titik.	{X/N} Pangngalan
May 26 titik sa abakadang Latino. katitikan. Buọd ng mga pinag-usapan sa pulong ang katitikan. Nag-iingat ng katitikan ng pulong ang kalihim. panitikạn.

---

titis.	{X/N} Pangngalan
titisạn.

---

tiwala.

{X/N} Pangngalan

Nagkaroọn akọ ng tiwala dahil sa kanyạng sinabi. maniwala {DT01/fg|ft?fp}. Naniniwala sa iyọ akọ. At sino ngạ ang maniniwalang ...? {W Regine 3.4}. magtiwala {DT01/fg|ft?fp}. Magtiwala ka sa 'kin, Aldo. {W Naglaho 3.18}. Nagtitiwala akọ sa kanyạng kakayahạn. makapaniwala {DT00/mapakang+tiwala}. Mịnsan ngạ parang hindị akọ makapaniwala. {W Regine 3.4}. mapạgtiwalaan {DB10/ft|fg} {7-5.1}. mapagtitiwalaan {U/DB10/F}. katiwala {N}. Nasa harạp ng naturang simbahan ang pinagtatrabahuhan kong restorạn bilang katiwala. {W Angela 3.1}. paniwala, paniniwala {N}. Iyạn ang paniwala ng Iglẹsya. pagtitiwala {N}. May mga taong nagpapahiwatig ng pagtitiwala sa sarili. mapagkakatiwalaan {U}. mapaniniwalaan {U}. kapanị-paniwala {U}. Kapanị-paniwalang ulat.

---

tiwalạg.	{X/U} Pang-uri
tumiwalag {DT01}. magtiwalạg {DT11}. itiwalạg {DB11}. matiwalạg {DB11}. pagtitiwalạg {ND}. pagkatiwalạg {N}. ... dahil sa pagkakalayo sa sariling kultura, ang pinakamasaklạp na uri ng pagkatiwalạg o alyenasyon. {W Salazar 1996 2.1.17}.

---

tiwalị.	{X/U} Pang-uri
Tiwalị ang kalagayạn.

---

tiwạs.	{X/U} Pang-uri
magtiwasan {DT00}. tiwasan {N}.

---

tiwasạy.	{X} Ugat ng salita
tumiwasạy {DT00/fg}. itiwasạy {DB10}. Itiwasạy mo ang iyọng isip. katiwasayạn {N}. Sandalịng pag-uusap ngunit nag-iwan ng katiwasayạn sa aking puso't isipan. {W Estranghera 3.1}. matiwasạy {U}. Matiwasạy na kamatayan. Matiwasạy na pamumuhay.

---

tiyagạ.	{X/N} Pangngalan
Kailangan ang tiyagạ upang magtagumpạy. magtiyagạ {DT01/fg|ft}. Nagtiyagạ akọng makinịg sa mga kuwẹnto niyạ. {W Estranghera 3.3}. Magtigayạ ka sa iyọng pag-aaral. pagtiyagaạn {DB10/ft|fg}. Pinagtiyagaạn niyạ ang pag-̣aral ng Pransẹs. matiyagạ {U}. ... kasama ang amạng si Mang Gerry na matiyagạng nagbabantạy sa kanyạ. {W Regine 3.2}.

---

tiyạk.

{X/U} Pang-uri

Tiyạk na kanyạng pag-alịs sa Miyerkulẹs patungang Tsina. Tiyạk ka bang isinarạ mo ang pintọ? Magbigạy ka ng tiyạk na kasagutan. pangalang tiyak → pangngalang pantangi Gr. tumiyạk {DT}. tiyakịn {DB10/ft|fg}. Tiniyạk niyạ sa akin na mababayad siyạ sa katapusạn ng buwạn. Tiyakịn mong natanggạp ang pera. Mahirap tiyakịn kung magkano ang ating gagastusin. matiyạk {DB10/ft|fy} {7-1.1} . Matitiyạk ba natin ang tagumpạy? . di-tiyạk {U}. Di-tiyạk kung may pasok ngayọn o walạ. katiyakạn, katiyakan {N}. paniyạk {N} F Gr {2K-101}. walạng-katiyakan {U}. Walạng katiyakan kung siyạ'y daratịng.

---

tiyani.	{N/Ch} Intsik
:: Maliit na sipit na pambunot ng buhọk o panghawak sa maliliit na bagay.

---

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan Wörterbuch ti   19 Oktubre 2012

Simula ng pahina   to - tsi   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag