| tao - tar | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa tao - tar |
| ta tag tal tan tao tap tapi tar tas ti to tu tum | |
| tao. | {X/N} Pangngalan |
| Maraming tao ang pumasok sa simbahan. Juạn delạ Cruz ang tawag ng
karawinang tao sa Pilipinas. Tao pọ? [,ta:.ʔʊ'pɔʔ], [,ta:.ʔʊ'po:] {N D}. Tulọy pọ! mga tao {A/P N}. magkatao {VA}. katao {N}. Limạ katao. Limạng katao. . tauhan {N}. Reyna at kanyạng mga tauhan. Ang mga tauhan sa kagawarạn ng nagbibilị. sangkatauhan {N/Cd/isa+ka+tao+an}. pagkatao {N}. Mabuti ba ang pagkatao niyạ? Anọ ang kanyạng tunay na pagkatao? {W Regine 3.1}. panauhin {N/pang+tao+in}. Marami siyạ panauhin sa kaarawạn niyạ. tagapagtao {N}. taumbayan {N/Cd/tao+ng+bayan}. Ngayon, sa araw na itọ - dito magwawakạs ang pamumunong manhịd sa mga daịng ng taumbayan. {W Aquino 2010 3.7}. matao {J}. Matao ang sinehạn. makatao {J}. Kạpwa may kahalagahang makatao, subalit kạpwa Amerikano rin. {W Salazar 2006 2.2.5}. | |
| Mga tao. | ||
| ale. babae. binata. |
binibini. daḷga. ginoọ, ginang. |
lalaki. mama. Kamag-anak . |
| [taọb]. | {X} Ugat ng salita |
| tumaọb {VA00}.
Tumaọb ang awto. magtaọb {VA10}, itaọb {VP10}. Sino ang nagtaọb ng bangkạ? Itaọb mo ang baso. pataob, nakataọb {J}. | |
| taog. | {X/N} Pangngalan (//kati) |
| taọn. | {X/N} Pangngalan |
| Mịnsan sa isạng taọn.
Angaw na angaw na taọn. Itinayọ
ang gusaling iyạn ng may limampụng taọn na
ngayọn.
Ang isạng ligid ng mundọ sa araw ay tumatagạl
nang isạng taọn. magkataọn {VA?}. Nagkataọng nahulog ang pinggạn. dantaọn {N}. Propeta noọng ika-8 dantaọng BK. Jh. v. Chr. pagkakataọn {N/G?N}. Samantalahịn mo ang pagkakataọn itọ. Sa ganitọng pagkakataọn. kataọn {J}. Kataọng pagkikita. nagkataọn {J/nagka+taon ? J/VA/A/mag+kataon}. taụn-taọn {J}. | |
| tapa. | {X/N} Pangngalan |
| tapa, tinapa {J,N}. | |
| tapak. | {X/N} Pangngalan |
| Narinig mo ba ang mga tapak sa itaas? tapak {J}. Naglakad siya nang tapak. tapakan {N}. May dalawang tapakan ang bisikleta. tumapak {VA01}, tapakan {VP10}. Huwag tapakan ang mga damo. Hindi madali ang tumapak sa lupang hindi mo kinagisnan.  . | |
| tapal. | {X/N} Pangngalan |
| May tapal ang isang mata niya. itapal. magtapal, tapalan. Tinapalan ng nars ang likod ng lalaking may-sakit. magtapal, tapalan. Tinapalan ng simento ang mga putok sa pader. panapal, pantapal. Panapal ang kalimitang ginagamit ng mga albularyo sa panggagamot ng maysakit. | |
| tapang. | {X/N} Pangngalan |
| Hanga ako sa tapang ng batang iyan. matapang. Lalaking matapang siya. Matapang ang kape. | |
| tapạt. | {X/J} Pang-uri |
| tapạt (1). | |
| sa tapạt ng {MA N MC}
{4-4.2} (sa
harạp ng).
Ilagạy mo na lang sa tapạt ng mga gamit niyạ ang mga
gamit ko. Sa isạng burger house
sa tapạt ng kanilạng opisina silạ nag-snack.
{W Karla 209} (Taglish). tumapạt {VA10}. pagtapatịn {VP10/fp|fa [VP10/fa|fi]} {8-5.3}. Pagtapatịn ng guhit ang mga larawan at mga salitạng katumbạs nito. pagtapạt {N/G/tumapat}. katapạt {J}. ... isạng maliịt na bintana na sa umaga'y katapạt ng sikatạn ng araw. {W Anak ng Lupa 3.3}. | |
| tapạt (2). | |
| Tapạt sa kanyạng tungkulin. bewusst. magtapạt {VA00}. pagtapatạn {VP20/fb|fp|fa}. Pinagtapatạn ko ng suliranin ko ang kaibigan ko. pagtatapạt {N/G/magtapat}. matapạt. Matapạt niyạng sinusunọd ang mga batạs. Sagọt na matapạt. | |
| tapay. | {X/N/ } Pangngalan
masa |
| tinapay. Yari sa tapay ang tinapay. | |
| tapi. | {X/N} Pangngalan |
tapi (1) (duster) {N}.
:: {
LJE tapi} 'Any piece of cloth used by women to cover the body in bathing,
working or washing'. :: { UPD tapi} Sinaunang saplot pambabae.tapi (2) {N}. :: Kasuotang ginagamit kapag nagluluto at naglilinis na pantakip sa harap na bahagi ng katawan upang hindi madumihan ang suot na damit. | |
| tapik. | {X/N} Pangngalan |
| Tapik sa balikat. tapik-tapiki ng balikat {VP10 MC N}. | |
| [tapon]. | {X/N ? X/VP} Ugat ng salita |
| tumapon {VP00} {8-1.2}
. Tumapon ang sapotas niya
sa malayo. magtapon {VA10}. Bawal magtapon ng basura dito. itapon {VP10}. Saan mo itinapon ang basura? Punasan mo ang itinapon. Itapon mo yung tubig.  .
May itinapon sa balde.tapon {N ? X/VP/ } = itinapon. Punasan mo ang
tapon. May tapon sa balde.matapon, mapatapon {VP10/fp|fa} {8-3.5.1}. Natapon ni Rayan ang tubig sa lamesa. Napatapon ni Rayan ang tubig sa lamesa. | |
| tapos. | {X/N}Pangngalan |
| Tapos ng klase. tapos {J}. Tapos na ang palabas nang kami ay dumating. Tapos na ang mga sagot sa aking mga aralin. Tapos na siya. tapos {D}. Gumising muna, saka maghugas, tapos mag-almusal. hindi tapos, di-tapos {D J, D.J}. Di-tapos ang trabaho. Di-tapos na pangungusap. matapos {VA00, VP00}. Higit na marami siyang natapos kaysa iba. Natapos ang trabaho kahit na masama ang panahon. . Natapos ang tugtog. magtapos {VA00, VA10}. Nagtapos na ang programa. . Nagtapos si Luisa ng parmasya. Magtapos ka muna sa pag-aaral. tapusin {VP10}. Tinapos niya ang trabaho sa loob ng dalawang araw. katapusan {N}. Katapusan ng taon. katapusan {J}. Ang Omega ang katapusang titik sa abakadang Griyego. pagtatapos {N}. Hindi ako dadalo sa pagtatapos. tapusan {N}. pagkatapos {N/GP?N}. Malapit na ang pagkatapos ng trabaho. Paninising walang pagkatapos. pagkatapos {N/GP} {10-2.3.2 (2) . Nagkamali siya, ngunit pagkatapos ay nagsisi.. Pagkatapos ng tatlong taon. Pagkatapos ng kanyang pag-aaral. pagkatapos {C} {7-6.2.7}. Umalis siya pagkatapos dumating ang kapatid ko. Magbihis ka pagkatapos kumain. Pagkatapos mag-alas-dose. {8K-131 [9]} | |
| tapyas. | {X/N}Pangngalan |
| tapyas {J}. tapyasan {VP10}. Tinapyasan niya ang mga gilid ng salamin. Tinapyasan niya ang buko. | |
Tara! ==> Tayo na!
| [taranta]. | {../Es} Espanyol |
| mataranta {VA00}. Biglang
matataranta ang dalawa kong kapatid. natataranta {J/VA00/E}. tumaranta {VA01}. Ano ang tumataranta sa iyo? tarantahin {VP10}. Huwag mo siyang tarantahin. katarantahan {N}. Dahil sa kanyang katarantahan ang nainom niya'y suka at hindi tubig. | |
| tarik. | {X/N}Pangngalan |
| Tarik ng bubungan. matarik {J}. Matarik na kurba. | |
| [tarong]. | {X} Ugat ng salita |
| katarungan. | |
| Bulwagan ng Katarungan. makatarungan {J}. | |