tal - tam
Pambungad Walang talahuluganang sa tal - tam
ta tag   tala tali talo tals tama tamb tami   tan tao tas ti to tu tum


tala. {X/N} Pangngalan
Sa kanluran ang talang pangabi.
Talang Batugan {N U}, Hilagang Bituịn.

tal. {X/N} Pangngalan
Kumuha ka ng mga tal sa panayạm. Una'y ilạng talạ tungḳl sa pamagạt. {W Nanyang 2.1}.
ital. Ital mo ang mga pangalan. Mach eine Liste der Namen.
magpatal {DT10/fh/ft}. ... na magpatal ang buọng sanglibutạn. {Luc. 2:1}.
talaan. Gumaw ang kusinera ng talaan ng mga bagay na bibilhịn. Talaan ng mga nilalamạn. .
talahanayan, talahanayạn {N/Cd/tala+hanay+an}.
 
Talahanayan.
T
u
d
l

n
g
Hanay
    S
p
a
l
t
e
  Pitạk
Feld
 
   
Zeile
talatakdaan {N/Cd/tala+takda+an} .
talaarawan, talaarawạn {N/Cd/tala+araw+an}.
talambuhay {N/Cd/tala+buhay}.
talatinigan, talaturingan {N/Cd/tala+tinig+an} .
talasalitaan {N/Cd/tala+salita+an}.
talatumbasan {N/Cd/tala+tumbas+an}.
talahuluganan {N/Cd/tala+hulog+an+an}.

talagạ. {X/U} Pang-uri
Talagạng mabuti siyạ. Ang talagạng dahilạn ng sakịt na iyọn ay hind natutuklasạn.
talagạ (2) {U}.
 italagạ {DB/ft|fg|fp?fn}. Sa mga itinalagạ sa paraạng labạg sa batạs, itọ ang aking babal: ... {W Aquino 2010 3.10}.
nakatalagạ {U}.

talakay. {X} Ugat ng salita
tumalakay {DT01}. Tumatalakay sa panggagamọt ang magasịng iyọn.
talakayin {DB10}. Tinatalakay sa bahaging itọ ang mga paraạn ... { Aganan 1999 p.21}.
pagtalakay {N}.
pagtatalakay {N}.
talakayan, talakayạn {N}.

talaksạn. {X/N} Pangngalan
magtalaksạn {DT10}. Magtalaksạn ng kahoy-panggatong.
italaksạn {DB}. Italaksạn mo ang kahoy na nakakalat. .

talampạs. {X/N} Pangngalan
Ipinapastọl niyạ ang mga kambịng sa isạng talampạs. {W Samadhi 4.1}.

talangk (Varuna litterata). {X/N} Pangngalan

talas. {X} Ugat ng salita talịm
katalasan {N}. Katalasan ng isip.
matalas {U}. Matalas na talịm. Matalas na isip.

talastạs. {X/DB,J?} Pang-uri
talastasịn {DB10}. Tinatalastạs ko na siyạ. Tinatalastạs ko ang Taạl.
talastạs {X/DB}. Talastạs ko siyạ. Talastạs ko ang Taạl, tumirạ akọ doọn nang sampụng taọn.
magpatalastạs {DT11}.
ipatalastạs {DB11}. Ipatalastạs mo sa kanyạ ang balita.
makipạgtalastasạn {DT00}{7-9.1}.
patalastasạn, pagpatalastasạn {DB10}. Pinapalastasạn mo ba silạ tungkọl sa iyọng pagdatịng?
pakikipạgtalastasạn {ND}. Itọ [sariling wika] ang nagigịng daạn ng mabisang pakikipạgtalastasạn sa bawat kasapi ng sistema. .
patalastạs {N}.

talata. {X/N} Pangngalan
Sa unang talata ipinakilala ang magkapalad na tauhan sa kuwẹntong pag-ibig.
talataan, talataạn {N}.

talbọs. {X/N} Pangngalan
Isạng tali ng talbọs ng sili.

tali. {X/N} Pangngalan
tali.). Isạng tali ng talbọs ng sili.
magtali, itali, talian {D.}. Talian mo ang aso. Itali mo ang iyọng sapatos.
matali, mapatali {DB10/ft|fg} {7-3.5.1}. Natali ni Gina ang sintạs. Napatali ni Gina ang sintạs.
walạng-tali {U}. Bakit walạng-tali ang aso?
panali {N}.

[talik]. {X} Ugat ng salita
magtalik {DT01}.
makipagtalik {DT01} {7-9.1}.
pagtatalik {ND}.
pagkamatalik {N}.
katalik, nakatalik {N}.
matalik {U}.

[talikọd]likọd.

talikwạs. {U} Pang-uri
talikwasịn {DB10}, tumalikwạs {DT10}.

talịm. {X/N} Pangngalan talas
Matạlas ang talịm ng kutsịlyo.
matalịm {U}. Matalịm na kutsịlyo.

[talima]. {X} Ugat ng salita
tumalima {DT01}. Hind tumatalima sa batạs ang mga taong itọ.
talimahin {DB10}. Talimahin mo ang batạs na itọ.
pagtalima {ND}. Mahigpịt na pagtalima sa kahingian ng any { UPD pormal}.

talinghaga. {X/N} Pangngalan
matalinghaga {U}. Matalinghagang paglalarawan.

talino. {X/N} Pangngalan
Salạt siyạ sa talino.
matalino {U}. Mataḷnong mag-aarạl si Juạn.

taliptịp. {X/N} Pangngalan
:: Susọng-dagat na karaniwang dumidikịt sa mga batọ at iḷlim ng bangk.

[talisod, tisod]. {X} Ugat ng salita
matalisod, matisod {DT00, DT01}. Biglạng natalisod sa palumpọng ang isạ sa mga utusạn. {W Busilak 3.16}.

taliwạs. {U} Pang-uri
kataliwasạn {N}. Kataliwasạn sa tuntunin ang ginaw mong iyạn. Kataliwasạn ng katotohanan.

talo. {X/U} Pang-uri
Talo na kamị.
manalo {DT01/mang+talo}. Nanalo kamị sa unang lar.
nanalo {N/DT/D}.
magtalo {DT00}. Laging nagtatalo silạng dalawạ.
talunin, taluhin {DB10}. Tinalo ko siyạ.
matalo {DB11}. Natalo nilạ kamị sa lar. Natalo na kamị.
natalo, matatalao {N/DB/D, N/DB/H}.
magpatalo {DT01}. Nagpatalo ang mga manlalaro sa kanilạng kalaban.
pagtalunan {DB10}. Pinagtatalunan nilạ kung sino ....
pinagtatalunan {U/DB10/E}.
pagtatalo {ND}. Nang hapong iyọ'y matagạl niyạng nilimi ang mga sinabi ni Fely, at naganạp ang matindịng pagtatalo sa kalooban. {W Nanyang 22.16}.
panalo (1) {N/pang-talo}. Panalo na kamị. .
panalo (2) {N/pang-talo}. Limạ ang panalo nilạ at walạng talo.

talọn. {X/N} Pangngalan
talọn. Talọn ng Pagsagjạn. .
tumalọn {DT01/fg|fn}. Tumalọn ang kạmbing sa balọn. Tumalọn ang dag sa bintana.
talunin {DB10/-in} {7-2.2} . Kaya mo bang talunịn ang taạs na iyạn? .
makatalọn {DT01/fg|fn} {7-3.4} . Nakatalọn ang dag sa bintana.

talọng (Solanus melongera). {X/N} Pangngalan

talọs. {X/U} Pang-uri
tumalọs {DT10}, talusịn {DB10}.
matalọs {DB10}. Hind ko matalọs ang hiwaga. Malakị na ng akọ, isạng ganạp na dalaga nang matatalọs. {W Girl 3.5}.
pagtalos {ND}.

talsịk. {X/N} Pangngalan
talsịk (2) {N}.
talsikạn, matalsikạn {DB}.
tumalsịk {DT00}.

talubat. {N/Cd/talo?+bata} Pangngalan

taludtọd. {X/N} Pangngalan
taludturan {N} (saknọng).

talukap. {X/N} Pangngalan
talukap, talukap ng matạ {N}. Malalim ang talukap ng maamong mga matạ. {W Samadhi 4.2}.

talulot. {X/N} Pangngalan
Butil na hamọg sa sutlạng talulot. {W Kung saan 3.2}.

talumpati. {X/N} Pangngalan

taluntọn. {W Bulaklak 8.17}.

tama. {X/U} Pang-uri
Tama nga ang sinabi ng inahịng manọk. {W Äsop 3.4.2}. Tama ang iyọng ginaw. Tama lang, hind mahaba, hind maikl.
Tama sa oras {U TK N}. Sa tamang panahọn.
Tama na!.
magtama {DT00}. Nagtama ang tingịn ng dalawạ. {W Bulaklak 8.5}.
tamaan {DB10}. Daịg pa ang tinamaan ng kidlạt. {W Nanyang 21.9}.
itama {DB11}. Itama mo iyạn sa sukat na gustọ niyạ.
magkatama-tama {DT}.
pagtamain {DB}. Pagtamain mo ang mga kuwẹnta.
makatama {DT}.
matamaan {DB10/fp|fg, DB10/ft|fg}. Pakisarạ mo ang bintana, natatamaan akọ ng sinag ng araw. Natamaan niyạ ang unang prẹmyo.
di-tama {A.U}.
tamang-tama {U}. Tamang-tama ang sukat.

tamạd. {X/U} Pang-uri
Ayaw mag-aral ang tamạd na bata.
Juạn Tamạd. Si Juạn Tamạd ang tamạd na Pilipino, kasalungạt sa masipag na Amerikano (Bukambibịg habang sa pamumuno ng Estados Unidos).
magtamạd {DT10}. Nagtatamạd siyạng mag-aral.
tumamạd {DT00}. Tumamạd si Pedro mul nang tumand.
tamarịn {DB00?}. Tinatamạd akọ. Tinatamạd na maglabạ akọ.
katamarạn {N}. Ang katamarạn ay malimit magịng sanh ng kasamaạn.

tamales. {N/Es/Mx} Espanyol-Mehiko
:: Kakanịng yari sa giniling na sinangạg na bigạs (sa Mehiko: mais), minsạn sa gat at nilagyạn hinihiwang baboy, itlọg, hipon, man at ibạ pa, bago binalot sa dahọn, tinalian at pinasingawạn.
tamales (2):: Sa palẹngke: Uri ng malakịng suman.

tamạn. {N} Pangngalan
pagtatamạn. Ang kanyạng pagtatamạn sa pag-aaral.

[tamasa]. {X} Ugat ng salita
magtamasa {DT10/fg|ft}. Kung pinilị lamang nilạ kahit ang Espanyọl ay nagtatamasa sana tayo ng higịt na matalik na ụgnayan sa Espạnya at mga bans sa Amerika Latina. {W Almario 2007 3.2}.
tamasahin, pagtamasahan {DB10/ft|fg}. Malakịng suwẹrte ang tinatamasa ngayọn ng mang-aawit (si Regine Velasquez). {W Regine 3.1}.V.

tambạk. {X/N} Pangngalan buntọn
magtambak.
itambạk {DB11}. Itinambạk nilạ ang basura sa tabị ng daạn.
santambạk {N}. Santambạk ng lumang pahayagạn.
tambakan {N}.

tambakol: etwa 40 cm langer Speisefisch, dem Tunfisch verwandt. {X/N} Pangngalan

tambạl. {X/N} Pangngalan
katambal {N}. Katambạl nitong pandiwa. {U?} { Aganan 1999 p.60}.
itambạl {DB11}.
tambalan {U, N}. Salitạng tamabalan. Pangungusap na tambalan.
F ....
tambalan F :: Anumạng uri ng bagay na may tiyạk na komposisyọng kimikọ.

tambiyolo. {N/Es} Espanyol
Ang mga kalahọk ay inilagạy na lahạt sa loọb ng tambiyolo.

tamb (Phragmites vulgaria) . {X/N} Pangngalan
tamb :: Uri ng damọ.
tamb, walịs tamb:: Yari sa dahon ng tamb ang walịs tamb.

tambọk. {X/N} Pangngalan
matambọk.

tamịs. {X} Ugat ng salita
tumamịs {DT00}. Tumatamịs ang manggạ habang nahihinọg.
patamisịn {DB10}.
matamịs {N}.
matamịs {U}. Matamịs ba ang manggạ?

tamlạy. {X} Ugat ng salita
tumamlạy {DT00}.
magpatamlạy {DT01}. Nagpatamlạy sa kanyạ ang masamạng balita.
matamlạy {U}.

[tamọ]. {X} Ugat ng salita
magtamọ {DT10}.
tamuhịn {DB10}. Tinamọ ni Ana ang unang gantimpala.
matamọ {DB10}.
pagkatamọ {N}. Pagkatamọ ng lupa.

tampọ. {X/N} Pangngalan
May tampọ akọ sa iyọ.
magtampọ. Nagtampọ siyạ pagkạt hind nasunọd ang kanyạng gustọ.
tạmpuhan.

tampọk. {X/N} Pangngalan
tampọk (2) {N}.
magtampọk {DT10, DT11}.
itampọk {DB10}. Itinampọk sa lathala ang ....
tampukạn {DB10}. Ang ... pagsusuri ay tinatampukạn ng ... ideya. { Nolasco 2006 p.2} .

tampọl. {X} Ugat ng salita
tampulan (1) {N} .
tampulan (2) {N}. Siyạ ang tampulan ng lahạt ng matạ. Tampulan ng tuksọ.

[tamtạm]. {X} Ugat ng salita
katamtaman. Katamtaman ang kanyạng taạs. Katamamtaman ang aking anạk sa kanyạng pag-aaral. Mainit pa ang tubig? Katamtaman lang. Katamtaaman lang, hind mahaba, hind maikl.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan tal - tam   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   tan   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag