si - sin
Pambungad Talahuluganang si - sta
sa sah sam sar   si sik sil sim sin sing sini   sip su suk


si, sinạ. {A/Na} Pantukoy {7-2.3}
Kumakain si Gina. Kumakain si Ate. Kumakain ang ate.
sinạ. Sinạ Gina at Paola. Kumakain sinạ Gina.

sibasib. {X/N} Pangngalan
manibasib {DT}.
sibasibin. Sinibasib ng matindịng paịt ang kanyạng dibdịb. {W Nanyang 13.23}.

sibọl. {X} Ugat ng salita
sumibọl {DT00}. Sumibọl sa halamanan ang sukal na damọ.
sibulạn {DB10}. Sinisibulạn ng baging ang padẹr.
magpasibọl {DT00+10/fh|fg} {6-4.1}. Nagpapasibọl ng mga binhi ang init at halumigmịg. .
kasibulạn {N}. Noọng panahọn ng kasibulạn niyạ.
tagsibọl.

sigạ. {X/N} Pangngalan Mga apọy
magsigạ.

sigạng. {X} Ugat ng salita
sinigạng {N/DB10/A} {8-6.4.3}. Sinigạng na bangus sinigang ng bangus.

sigasig. {X/N} Pangngalan sikap
masigasig {U}. Masigasig niyạng ineestimạ ang babaeng nakaitịm. {W Nanyang 11.3}.

sigạw. {X/N} Pangngalan
  Sigạw sa Balintawak.
sumigạw {DT00}. Huwạg kang sumigạw, hindi akọ bingị.
isigạw {DB10/ft|fg}. Isinigạw ng kapitạn ang kanyạng mga utos.
ipagsigawan {DB10/ft|fg} !!. Anọ ang ipinagsisigawan mo?

siglạ. {X/N} Pangngalan
magpasiglạ {DT01}. Magpapasiglạ sa matamlạy mong katawạn ang bitaminang iyạn.
makapagpasiglạ {DT01/fh|fp} {6-4.2}. Nakapagpapasiglạ sa kanyạ ang palakpạk ng mga kamag-aarạl niyạ.
masiglạ {U}. Masiglạ ang barkadang iyọn.

siguro. {A/L0/Es} Espanyol
|seguro| = tiyạk.
Siguro pupuntạ siyạ sa Maynila. Siguro siyang pupunta sa Maynila..
magsigurọ {DT10} !!. Nagsigurọ ang bata na siyạ ang panalo.
siguruhin {DB10}.
paniniguro {ND/mang+siguro}.
sige {U}.
sigurado {U}.

sikap. {X/N} Pangngalan sipag
Nakatapos siyạ ng pag-aaral sa sarili niyạng sikap.
sikapin {DB10/ft|fg}. Sinikap ng lobo ang tumalọn upang makaahong palabạs. {8K-753 Σ}.
pagsikapan {DB10/ft|fg} {6-5.1}.
magsumikap {DT00/mag+um+sikap}. Magsumikap upang magtagumpạy.
pagsisikap {ND/mag+sikap}. Hind nasayang ang kanyạng pagsisikap.

sikat. {X} Ugat ng salita
sikạt {U}.
sikạt {N/U}, sikạt na kantạ {U TL N}. Anọ ang sikạt (na kantạ) noọng 2004 sa Pilipinas?
sumikat {DT00}. Sumisikat ang araw. Sumisikat na araw.
pagsikat ng araw {N TW N}.
sikatạn {N}. ... isạng maliịt na bintana na sa umaga'y katapạt ng sikatạn ng araw. {W Anak ng Lupa 3.3}.
pasikat {N}. Pasikat lang iyạn.

sikịl. {X/N} Ugat ng salita
sikịl (2) {N}.
sikịl {U}.
sikilịn {DB10}. Tahimik na tinịs ni Ahia ang sakịt na dulot ng sinikịl na damdamin. {W Nanyang 22.13}.
paninikịl {N}.

sikịp. {X/N} Pangngalan
Sikịp ng baro. Sikịp sa bus.
sumikịp {DT00}. Sumisikịp ang baro ko.
magsikịp {DT00, DT01}. Nagsisikịp sa mga sasakyạn ang kạlye. Nagsikịp ang bus.
pasikipịn {DB00+10/fg|fh}. Pinasikịp ng mga bata ang bus.
pagsikipịn {DB10}. Pinagsikịp namin ang pulutọng ng ..., at pinagluwạg ang ibạng pulutọng.
paninikịp {ND/mang-}. Paninikịp ng dibdịb.
masikịp {U}. Masikịp na sapatos.

siklạb. {X/N} Pangngalan Mga apoy
sumiklạb {DT00}. Sumiklạb noọn ang himagsikan.
pasiklạb.

siklọt. {X/N} Pangngalan
sumiklọt, siklutịn {DT00} .

sikmura. {X/N} Pangngalan tiyạn
Sakịt ng sikmura.

siko. {X/N} Pangngalan
... kanyạng mga bisig, buhat sa siko hanggạng mga palad ... {W Uhaw 3.13}.
sikọ {N}.
 sumikọ, manikọ, sikuhịn. Sinikọ niyạ akọ upang tawagin ang pansịn ko.

siksịk. {X/U} Pang-uri
Siksịk ang lamạn ng tulingan.
isiksịk {DB11}. Mabilịs niyạng inisiksịk sa supot ang lahạt niyạng damịt.

silạ. {HT/3P} Panghalip na panao {7-4.1}

silahis. {N/Es}

[silang]. {X} Ugat ng salita
magsilang {DT10}.
isilang {DB00}. Isinilang si Lazaro Francisco sa Orani, Bataan, noọng 22 Pebrero 1898. {W Daluyong 2.1}.F. wurde am 22. Februar 1898 in O. geboren.
sumilang {DT00}.
pagsilang {N?ND}. Ang pagsilang ng sanggọl. Ang pagsilang ng isạng bans.
silangan {N} (Mga Dako).
 Sa may bandạng silangan ng simbahan ang aming bahay.
pasilangạn {U}.

silaw. {X/N} Pangngalan
silạw {U}.
sumilaw {DT}.
silawin {DB10}. Sinilaw ko siyạ ng aking lẹnte.
masilaw {DB10}.

silbị. {N/Es} Espanyol |servir|
Wal na rin namạn siyạng silbị. {W Girl 3.8}.
magsilbị.
pagsilbihạn. Mamuhay nang ikạ'y pinagsisilbihan. .

silịd. {X/N} Pangngalan
silịd (sa bahay).
isilịd.
sisidlạn {N} (lalagyạn).

Mga Sisidlan.
bakol (1).Allg.
bakol (2).
busl.
baldẹ.
bang.
bayọng.
bilao.
kaịng.
supot.
timb.

[silip]. {X} Ugat ng salita
manilip, sumilip {DT00, DT01}. Sumilip siyạ sa butas ng susiạn. Huwạg kang sumilip kapạg nagbibilạng sa (lar ng) taguạn. ... sumisilip pa rin ang bagong pag-asa para sa kanyạ. {W Estranghera 3.10}.
silipin {DB10}. Silipin mo ang batang natutulog.
silipạn {N}.

silong. {X/N} Pangngalan
silong (2) {N}.
sumilong {DT}.
magsilong, isilong {D}.

simbạ.   {X/N} Pangngalan
magsimbạ {DT00}.
simbạng-gabị {N.TL.N}.
simbahan {N}.
sambạ {N}.
sambahan {N}.

simoy. {X/N} Pangngalan
Masarạp ang simoy ng hangin. Masarạp ang simoy.
  Hangin at bagyo.

simul. {N X/mula} Pangngalan
Nabalam ang simul ng trabaho.
simul sa {L TK} {4K-231 [35]}. Simul sa Linggọ. Simul noọng Linggọ. Simul ngayọn. Nag-iisạng pumanhịk sa bundọk Duhat simul pa kaninang tanghali si Samadhi. {W Samadhi 4.1}. Simul noọn. Simula kahapon. Simula kailan?
simul {L} {4K-231 [36]}. Simul noọn. Simul noọng Linggọ. Simul ngayọn. Simul kahapon. Simul kailạn? Nag-iisạng pumanhịk sa bundọk Duhat simul pa kaninang tanghali si Samadhi. {W Samadhi 4.1}.
magsimul {DT00}. Magsisimul sa Hụnyo ang mga paaralạn.
simulạn {DB11/ft|fg|fn} {8-2.3.6 (3)}. Sinimulạn niyạ sa biro ang kanyạng talumpati.
simulạng mul {DB10/ft|fg.TL A}. Maaari mong simulạng mul ang iyọng ginagaw kahapon.
magpasimul {DT/fh|ft}. Siyạ ang nagpasimul ng kilusạn.
pasimulaịn {DB10/ft|fh}. Pinapasimul namin ang paraang ....
pasimulạn {DB}.
pasimul {N}. Sa pasimul ng kasaysayan.
simulain {N}.
panimul, pansimul {U}. Pansimulạng pag-aaral.

simuno . {2K-101} {X/N} Pangngalan paks paniyạk

sinag. {X/N} Pangngalan
Sinag ng araw. Pakisarạ mo ang bintana, natatamaan akọ ng sinag ng araw. Pumasok sa silịd ang sinag ng buwạn.
sinag na bilọg sa ulo.
suminag. Sumisinag sa bintana ang liwanag.
sinagtala.

sinat, saynat. {X/N} Pangngalan lagnạt
May sinat ang bata.

sindị. {N/Es} Espanyol |encender|
sumindị {DT00}.
magsindị {DT00, DT10}. Ayaw magsindị ang kalạn. Nagsindị siyạ ng apọy.
sindihạn {DB10}. Sindihạn mo ang kandila.
panindị, pansindị {N}.

sing-. Präfix.
singgandạ {U}.
kasịng- {Präfix. Kasịngkupad ng sus.

singạw. {X/N} Pangngalan
Mainit ang singạw ng makinạ. Singạw ng pabangọ.
singạw (2) {N}. May singạw sa bibịg niyạ.
sumingạw {DT00}. Malakạs sumingạw ang kumukulọng tubig. Huwạg mong pabayaạng sumingạw ang pabangọ. Hayaạn mong sumingạw ang goma (gulọng).
magpasingạw.
pasingawịn {DB10}. Pasingawịn mo ang suman.
pasingạw {N}. Uri ng pasingạw ang siyopaw.
pasingawan {N}. Niluluto sa pasingawan ang siyopaw.
singawạn {N} (tambụtso) . Lumalabạs ang usok sa singawạn ng kọtse.
halamang-singạw {N/Cd} (ọnggo) .

singịl (1). {X/N} Pangngalan
Magkano ang singịl sa isạng kuwạrtong pandalawahạn?
singịl sa pagpasok {N}.
patong na singịl {N? TL N}.
singịl (2). Kailangang bayaran ang singịl sa tubig bago o sa mịsmong araw ....
singilịn nang labis {DB10 M0 A}. Siningịl ka nang labis sa bigạs.
singịl (3) {N} .
 maningịl, sumingịl, singilịn {D.}. Maningịl ng pautang. .
paniningịl {ND}.
maniningil, tagasingịl {N}.

singit. {X/N} Pangngalan
singit (2).
magsingit, singitan, isingit. Isingit mo sa librọ ang retrato. Isiningit niyạ sa ilalim ng kanyạng braso ang pitaka niyạ.
paningit {N}.

singkamạs (Pachyrrhizus erosus). {X/N} Pangngalan

singsịng. {N/Ch} Tsino
palasingsingan {N} {7K-217}.

sinigwelas (Spondias ciruelas). {N/Es} Espanyol |ciruelas|

sining. {X/N} Pangngalan
Sining ng pagpipintạ.
masining. Masining ang palamuti.

sino?. {PI} Panghalip na pananong {12-2.1}
Sino ang kumain ng manggạ? Sino ka? Sino ang kaibigan mo? Sino ang may sabi sa iyọ?
sinu-sino {PI/P}.
kung sino {C PF} {7-4.4.1}. Kung sino ang papasok dito ay ayaw kong kausapin siyạ.
kahit sino {C PF} {7-4.4.1}. Kahit sino ang pumasok dito.
sino man {PF A}, sinumạn {PF} {7-4.4.1}. Sino man ang pumasok dito. May multạ ang sinumạng mahuli (nahuhuli). May multạ ang mahuling sinumạn. Makagagaw niyạn sinumạn. Magagaw iyạn ng sinumạn.
sinumạn {U}. Lalabanan ko ang sinumạng tao. Wal ni sinumạng tao ang maaari kong malapitan. {W Damaso 4.3}.
walạng sinumạn {U PN}.
ninumạn {PN} {7-4.4.1}. Magagaw iyạn ninumạn.
gasino (1) {U}. Gasino ang kanyạng mana.
gasino (2) {N}. Kung magsalit siyạ ay parang gasino.
di-gasino, walạng-gasino {A}. Walạng-gasinong nagsimbạ.

sinọk. {X/N} Pangngalan
sinukịn {DT00} {6-2 (2)}.
masinọk {U}.

[sinop]. {X} Ugat ng salita
sinupin {DB10}.
sinupan {N}.
masinop {U}.

sintạ. {X/N} Pangngalan
kasintahan, kasintahan {N}.

sintạs. {N/Es} Espanyol |cinta|

sinturọn. {N/Es} Espanyol |cinturón|

sinungaling (1). {X/N} Pangngalan bula
sinungaling (2) {U}.
magsinungalịn, magsinungalịng {DT00/fg, DT01/fg|fp} !!. Nagsisinungalịng ka sa 'kin, Aldo. {W Naglaho 3.3}.
kasinungalinan, kasinungalingan {N}. ... pinapasayạ akọ ng kasinungalingan ng gabịng itọ. {W Madaling Araw 3.8}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan si - sin   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   sip - sta   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag