sah - sal
Pambungad Talahuluganang sah - sal
sa   sah saka saki sako sala sali salo   sam sar si su suk


sahịg. {X/N} Pangngalan
Bunutịn mo ang sahịg. Kuskusịn mo ang sahịg.

sahod. {X/N} Pangngalan
Magkano ang sahod mo sa isạng buwạn?

sahọg. {X/N} Pangngalan
isahọg {DB.}.

sahol. {X/N} Pangngalan
sahulịn {DB.}.
kasahulạn {N}.

saịd. {X} Ugat ng salita
magsaịd {DT00/fg}.
sairịn {DB10/ft|fg}.
sinaịd {U/DB10/A}.

saing. {X} Ugat ng salita
magsaing {DT00/fg}. Magsasaing akọ bukas nang umaga.
isaing {DB10/ft|fg}. Isaing mo ang bigạs na iyạn.
saingạn {N}.
panaing, pansaing {N}.
sinaing {N/DB10/A}.

[saka]. {N/Es} Espanyol |saca|
magsaka {DT10}.
pagsasaka {ND}.
magsasakạ {N}.

sak. {A/S} Pang-abay
Sak puwede ka rin namạng makilibịng. {W Suyuan 5.7}. {10-5.1.3 [13]} Kapạg nakalabạs na akọ, at sakạ kitạ hahatakin palabạs. {W Äsop 3.1.2}.
manakạ-nak {A/&&}. Manakạ-nakạng sinusulyapạn ni Ahia ang mukh ni Papa. {W Nanyang 22.16}.

sakạl. {X/U} Pang-uri
Sakạl ang kuwẹlyo.
sumakạl {DT01/fg|ft}. May sumakạl sa kanyạ.
sakalịn {DB10/ft|fg}. Para malaman ng mga kapitbahay natin na hind kitạ sinasakạl. {W Simo Mahal}.

sakali. {X/A} Pang-abay
Kung sakaling mawal akọ, anạk, hanapin mo ang iyọng amạ. {W Angela 3.12}. Sakali mang hind nagkakagalit si Inạ at Amạ, o nagkakagalit man ay sadyạng hind ipinamamalay sa akin, ay hinahanap ko rin ang magiliw na palitạn ng mga titig, ng mga ngit, ng mga biruan. {W Uhaw 3.9}.
saka-sakali {A}.
bakakasali, bak kasali {A}.
  magbakasakali {DT10/fg|ft}. Nagbabakasakali siyạng makatanggạp ng tawag mul sa kanyạng nọbyo. [{W Unawa 3.1}].

sakạy. {X/N} Pangngalan
Sakạy niyạ si Nimfa sa kanyạng bisikleta. {W Suyuan 5.4}.
sakạy {N}. Tatlọng sakạy lang mul sa amin hanggạng Lip.
sumakạy {DT01/fg|fn}. Sumakạy siyạ sa bapọr.
magsakạy {DT00/fg, DT10/fg|ft}. Magsasakạy ang diyịp sa kạnto.).
sakyan {DB10/fn|fg}. Sakyạn mo ang kabayo. Sasakyạn kitạ sa lahạt ng gustọ mo.
isakạy {DB11/ft|fg|fn}. Isakạy mo ang bata sa kọtse.
magpasakay {DT11/fh|fg|fn}. Magpasakạy ka ng matand sa dulo.
pasakyạn {DB10/fn|fh}. Pasakyạn mo ang bagong kọtse.
pasakyịn {DB11/fg|fh|fy}. Pasakyịn mo akọ sa bagong kotse.
sasakyạn {N}.
sakayan {N}.

Mga Sasakyang Panlupa.
bisikleta.
bus.
diyịp, jeep, jeepney.
kalesa.
kartịlya.
kọtse.
trak.
traysikel.

sakdạl {U?/L0} Pang-uri
Sakdạl gandạ. Sakdạl tamạd siyạ. Ang kinabukasan ko'y biglạng nagịng sakdạl dilịm! {W Nanyang 21.12}.

sakịm. {U} Pang-uri
masakịm. Masakịm sa pera.

sakit. {X/N} Pangngalan
magsakit {DT00}. Magsakit kang matapos sa pag-aaral.
magpasakit {DT00+1/fh|fg}. Nagpasakit sa kapitbahay ang lolo ko nang sinabi niyạng tangạ itọ.
pasakit {N}. Pun ng pasakit ang bawat araw. {Aamaso 4.3}.

[sakit]. {X?} Ugat ng salita
malasakit {N} . Napakalakị ang malasakit mo sa kanyạ.

sakịt. {X?/N} Pangngalan
Mga karamdaman at sakit.
Wal nang paggalịng ang sakịt niyạ.
manakịt {DT10/fg|ft/mang+sakit}. verletzen (körperlich oder geistig). Huwạg manakịt ng kạpwa.
sumakịt {DT00/fg}. Sumasakịt ang ulo ko.
saktạn {DB10/fp|fg, DB11/fp|fg|fs}. Huwạg mo siyạng saktạn. Nasaktạn kitạ sa ginawạ ko. Nasaktạn akọ sa ginawạ mo ... {W Arrivederci 3.9}.
masaktạn {DB10/fp|fg, DB11/fp|fg|fs}. Iniisip ko rin kasị na bak masaktạn siyạ sa aking sasabihin. {W Estranghera 3.3}.
magkasakịt {DT00/fg}. Bak ka magkasakịt sa ginagaw mong iyạn. [Si] Haring Talangka na tulad ng maraming hari ay walạng ibạng papẹl sa kwẹnto kundị ang magkasakịt. {W Gubat 3.1} .
magpasakịt {DT00+1/fh|fg}. Nagpasakịt sa sugat ko ang alkohọl.
maysakịt {N}. Nag-aalaga siyạ sa tatlọng maysakịt.
pagkakasakịt {ND/magkasakit}. Matagạl na pagkakasakịt.
may-sakịt {U}. May-sakịt siyạ.
masakịt {U}. Masakịt na sugat. Masakịt na salit.
nakasasakịt {U}. Nakasasakịt na mga salit.

saklạp. {X/N} Pangngalan
masaklạp {U}. Kahit na akọ ay lumakị sa hirap, hind ko kailanmạn dinanas ang ganitọ kasaklạp na buhay. {W Damaso 4.4}.

saklạw. {X/N} Pangngalan
Huwạg kayọng aalịs sa saklạw ng paaralạn sa oras ng klase.
sumaklạw {DT01/fg|fn, DT10/fg|ft}, saklawịn {DB10/ft|fg}. Sumasaklạw sa buọng Pilipinas ang batạs na itọ. Sumasaklạw ng maraming baranggạy ang Lipạ.
kasaklawạn {N}.
masaklạw {U}. Masaklạw na paglalarawan. Magpahayag (ipahayag) nang masaklạw. Isạng masaklạw na suliranịn. Masaklạw na pag-aaral.

saklạy. {X/N} Pangngalan

saklolo. {N/Es} Espanyol |socorro|
Saklolo!.

saknọng. {X/N} Pangngalan
saknọng (1) {N}.
saknọng (2) {N}.

sako. {N/Es} Espanyol

sakong. {X/N} Pangngalan

sakop. {X/N} Pangngalan
Mga sakop ng hari.
sakop (2) {N} (saklạw). Ipinagmamalakị ng Hari ang kanyạng mga sakop.
sakọp {U}.
pagsakop {ND}.
pagkakasakop {N}. Pagkakasakop sa Pilipinas ng kaaway.
lupang-sakọp {N/Cd}.

saksạk. {X} Ugat ng salita
saksakịn, sumaksạk.
saksakan {N}.
panaksak, pansaksak {N}.

saksị. {X/N} Pangngalan
sumaksị {DT01}. Sumaksị siyạ sa pagsisiyasat sa kaso.

sakun. {X/N/Xx} Sanskrit ?
malakịng sakun .

sala (1). {X/N} Pangngalan
kasalanan {N/ka+sala+an} {15-3.4}. Kasalanang-Mana. . Sa paghahanay ng mga punong kasalanan, naisalin lahạt ang mga itọ sa wikang Tagalog. {W Dasal 3.17}.
makasalanan {N, U}.
maysala {N}.
pagkakasala {N}. Parurusahan ang anumạng pag-ulit ng pagkakasala.
sala {U}. Sala ka sa lamịg, sala ka sa init. {W Karla 5.204}.

sala (2), salas. {N/Es} Espanyol
Sa bahay.

[sala] (3). {X} Ugat ng salita
magsala {DT10}.
salain {DB10}.
salaạn {N}.
panala {N}.

salabạt. {X/N} Pangngalan

salạg. {X/N} Pangngalan
sumalạg {DT}.
salagịn {DB10/ft|fg}. Sinalạg niyạ ng kaliwạng kamạy ang isinaksạk na patalịm. {W Nanyang 12.18}.

salamạngka. {N/Es} Espanyol
magsalamangkạ {DT}, salamangkahịn {DB}.
salamangkero {N}.

salamat. {X/N} Pangngalan
Maraming salamat.
salamat sa.3}. Salamat sa pagsisikap ni Juạn nagtagumpạy ang trabaho.
pasasalamat {N}. Sa tuwịng nagdarasạl akọ, lubọs ang pasasalamat ko sa Diyọs dahil ... {W Laruang Krus 3.1}.
pasalamat {N}.
 magpasalamat {DT01/fg|ft} {7-1.2}. Nagpapasalamat siyạ sa iyọng tulong.
pagpapasalamat {ND}.
pasalamatan {DB10/fs|fg} {7-2.3}. Pinasalamatan ko ang regalong inibigạy sa akin.
ipagpasalamat {DB11/ft|fg|fp} {7-5.2}. Ipinagpasalamat mo sa doktor ang panggagamot sa iyo.
maipagpasalamat {DB10/fp|fg} {7-5.2}. Bumalịk tayo bukas upang maipagpasalamat ang kapatịd ko.

salamịn. {X/N} Pangngalan
Palagi siyạng nasa harap ng salamịn. ... Confucius. Gaya niyạ'y taong salamịn. {W Nanyang 13.16} [Wie Konfuzius ein Mensch im Spiegel.].
nakasalamịn {U}. Bulạg ang taong nakasalaṃng iyọn.
masalamịn {DB10/ft|fg}. Ilạng araw ko nang hind nasasalamịn ang isạng larawang mahạl sa akin ... {W Uhaw 3.2} {11K-611 Σ}.

salansạn. {X/N} Pangngalan
salansạn (2) {N} (talaksạn).
isalansan, magsalansạn.
salansanan {N}.

salap. {N/My}
pananalap. Ang Kawanihạn ng Rẹntas Intẹrnas ay isạng sangạy ng Kagawarạn ng Pananalap.

salapid, salapịd. {X/N} Pangngalan tirintạs

salarịn. {X/N} Pangngalan

[salạt]. {X} Ugat ng salita hipo
magsalạt, salatịn.
masalạt {DB10}.
pagsalạt {ND}.

salawahạn, salawahan. {U X/?} Pang-uri
Salawahạn si A Chuan, aniyạ, at isạng duwạg. {W Nanyang 22.25}.

salawạl, salwạl. {X/N} Pangngalan pantalọn
salwạl (2).
magsalawạl {DT00}.
salawalạn {DB10}.

salaysạy. {N/Ch} Tsino
magsalaysạy {DT10/fg|ft}.
isalaysạy {DB10/ft|fg}. Isinalayasạy niyạ ang kanyạng ginaw.
mananalaysạy {N}.

[salbạ]. {X/Es} Espanyol |salvar| ligtạs
magsalbạ, isalbạ.
maisalbạ {DB11/ft|fg|fn}. Maisasalbạ niyạ akọ mul sa pagigịng ulila sa magulang. {W Damaso 4.2}.

salbahe. {U/Es} Espanyol
Siguro, salbahe ang mumo sa bintana. {W Mumu 4.2}.
salbahe {N}.

[sali]. {X} Ugat ng salita
sumali {DT01/fg|ft}. Sumali ang guro sa lar ng mga bata.
huwạg isali {AH} DB}. Huwạg natin silạng isali sa lar.
makisali {DT}.
pagsali, pakikisali {ND}.
kasali {N}. Isạ siyạ sa mga kasali sa sayạw.
magkasali, magkakasali {U} {9K-222}. Apat ang bilang ng magkakasaling bata na bumubu ng isạng grupo.

salig. {U} Pang-uri
magsalig {DT11/fg|ft|fn}.
masalig {DB01}.
pagsaligan {DB11/ft|fg|fn}.
saligan, saligạn, sanligan {N}. Saligan ng timbạng.
saligan, saligạn {U}. Saligạng-Batạs.

salik. {X/N} Pangngalan
Isạng mahalagạng salik sa pagbubu ng pambansạng kaakuhạn. (). Mga salik kanluranịn. .

saliksịk. {X/N} Pangngalan
magsaliksịk, sumaliksịk {DT10/fg|ft}, saliksikịn {DB10/ft|fg}.
pagsaliksịk, pananaliksịk {N}.
mananaliksịk {N}. Kailangan ang isạng pangkạt ng mga mananaliksịk ... at magsasagaw sa mga pagbabago ... {W Javier 3.7}.

salimbạy. {X} Ugat ng salita
sumalimbạy {DT00/fg}. Sumasalimbạy ang lawin sa himpapawịd.

salimuọt . {U} Pang-uri
kasalimuutạn {N}. Mahirap intindihịn ang panukala dahil sa kasalimuutạn niyọn.
masalimuọt {U} [++]. Masalimuọt ang balangkạs ng kuwẹnto. Masalimuọt ang mga gunit, parang isạng pangarap ang lahạt ng iyọn. {W Bulaklak 8.4}.
sali-salimuutịn {U}. Sali-salimuutịn ang buhọk mo.

[salin] (1). {X} Ugat ng salita buhos
isalin {DB11/ft|fg|fn}. Isinalin ko sa mga tasa ang gatas na nasa bote.
isalin ang dugo, magsalin ng dug.
salinan {DB20/fn|ft|fg}. Saḷnan mo ng toyo ang bote.
pagsalinan {DB20/fn|ft|fg}. Pinagsalinan ko ng patịs ang bote ng toyo.

salin (2). {X/N} Pangngalan
magsalin {DT11/fg|ft|fg}.
isalin {DB/ft|fg|fn}. Isalin mo ang kuwẹnto sa Filipino.
salinwika, salingwika {N/Cd}.
pagkakasalin {N}.

salisị. {X/U} Pang-uri
sumalisị, salisihịn {D.}.
magsalisị, isalisị {D.}. Magsasalisị ng pagpasok sa silịd ang mga batang lalaki at babae.
magkasalisị {U}.

salit. {X/N} Pangngalan
Sa ibạng salit, ... {W Santiago 2003-B 3.1}.
magsalit {DT00/fg, DT/fg|ft}. Hind pa marunong magsalit ang bata. Hind siyạ nagsasalit ng Filipino.
salitaịn.
magsalitaan {DT00/fg/mag+salitaan}.
makapagsalit {DT00/fg}. "...", hind na namạn siyạ halos makapagsalit. {W Piso 3.4}.
pagsalitaạn {DB/fp|fg}.A. als Tadel) sagen. At ... huwạg na huwạg mo ul akọng pagsalitaạn ng ganyạn. {W Rosas 3.16}.
salitaan {N}.
panalit {N}. Bahagi ng panalit.
pananalit {N}. Dahan-dahan ka sa pananalit. {W Rosas 3.4}.
pagsasalit {ND}. Hind niyạ mawatasan ang aking pagsasalit.
tagapagsalit {N}.
palasalitaan {N}.
    :: Kalahatạn ng mga salit sa wika (mga salitạng ginagamit ng isạng tao).
talasalitaan {N/Cd}.
masalit {U}.
    Pinanggalingan ng salita sa wikang Filipino.

saliw. {U} Pang-uri
sumaliw {DT}.
saliwaịn {DB01}. Saliwaịn ang mga salit.
pagsaliwa {ND}.
kasaliwaạn {N}.
pasaliw {U}. Turnịlyong-pasaliw.
kasaliw {U}.

salo. {X/N} Pangngalan
Salo silạng kumain sa iisạng pinggạn.
sumalo {DT00}. Nanananghali kamị, sasalo ka ba?
pagsalo {ND}.
salu-salo {N/&&}. Malakịng salu-salo ang despedida nilạ.

[salọ]. {X} Ugat ng salita
sumalọ {DT10}.
saluhịn {DB10}. Saluhịn mo ang bola.

salọp. {X/N} Pangngalan
:: 1 salọp = 3 litrọ. Dalawampụ't limạng salọp ang lamạn ng isạng kabạn.

salubong. {X} Ugat ng salita
Daạng walạng salubong.
sumalubong {DT01}.
magsalubong {DT00, DT10}.
salubungin {DB}.
makasalubong {DT10/fg|ft}. Dapat akọng idaạn sa bintana para di niyạ akọ makasalubong sa hagdanan. {W Mumu 4.4}.
pagsalubong {ND?}.
pagsasalubong {ND}.
pagsasalubong {ND} Gr. Pagsasalubong ng tunọg. Pagsasalubong ng hutagạ.
salubungạn {N}.
pasalubong {N} .
 pasalubungan {DB20/fp|fg|ft}. Pinasalubungan kitạ ng bulaklạk.

salungạt. {X/U} Pang-uri
Salungạt na hangin.
magkasalungạt {DT}.
magkasalungatan {DT}. Nagkakasalungatan ang pahayag mo at sa kanyạ. { SS contradict}.
kasalungạt {N, U}. Ang kasalungạt ang siyạ niyạng sinabi. Ang kasalungạt ay siyạng totoọ. Maasim ang kasalungạt ng matamịs.
salungatan {N}.
pagkakasalungatạn {N}. Napansịn ng lahạt ang mga pagkakasalungatạn sa kanyạng salaysạy.
kasalungạt ng {U TW}.
magkasalungạt {U}.

Mga Kasalungat.
malakị - maliịt.
mataạs - mababa.
mahaba - maikl.
matagạl - maikl.
matangkạd - pandạk.
makapạl - manipịs.
mabigạt - magaạn.
malapad - makipot, makitid.
maluwạg - masikịp.
malalim - mababaw.
malayo - malapit.
mabilịs - mabagal.
mainit - malamịg, maginạw.
matigạs - malambọt.
malapot - malabnạw.
pun - walạng-lamạn.
matalas - mapurọl.
tuy - mabas.
malimit - madalang.
marami - kaunt.
mabangọ - mabaho.
maanghạng - matabạng.
matamịs - maasim.
malinis - marumị.
tahimik - maingay.
mayaman - mahirap.
mahạl - mura.
matand - bata.
luma - bago.
masayạ - malungkọt.
gutọm - busọg.
masipag - tamạd.
mabaịt - malikọt.
matalino - tangạ.
magandạ - pangit.
buhạy - patạy.
magalịng - masam.
matab - payạt.
malusọg - may-sakịt.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan sah - sal   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   sam - sap   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag