sah - sal
Pambungad Talahuluganang sah - sal
sa   sah saka saki sako sala sali salo   sam sar si su suk


sahịg. {X/N} Pangngalan
Bunutịn mo ang sahịg. Kuskusịn mo ang sahịg.

sahod. {X/N} Pangngalan
Magkano ang sahod mo sa isạng buwạn?

sahọg. {X/N} Pangngalan
isahọg {VP.}.

sahol. {X/N} Pangngalan
sahulịn {VP.}.
kasahulạn {N}.

saịd. {X} Ugat ng salita
magsaịd {VA00/fa}.
sairịn {VP10/fp|fa}.
sinaịd {J/VP10/A}.

saing. {X} Ugat ng salita
magsaing {VA00/fa}. Magsasaing akọ bukas nang umaga.
isaing {VP10/fp|fa}. Isaing mo ang bigạs na iyạn.
saingạn {N}.
sinaing {N/VP10/A}.

[saka]. {N/Es} Espanyol |saca|
magsaka {VA10}.
pagsasaka {N/G}.
magsasaka {N}.

saka. {D/S} Pang-abay
Maghugas muna ng kamay, saka magpunas, tapos kumain. Saka puwede ka rin namang makilibing. {W Suyo 5.7}. {10-5.1.3 [13]}

sakal. {X/J} Pang-uri
Sakal ang kuwelyo.
sumakal {VA01/fa|fp}. May sumakal sa kanya.
sakalin {VP10/fp|fa}. Para malaman ng mga kapitbahay natin na hindi kita sinasakal. {W Simo Mahal}.

sakali. {X/D} Pang-abay
Sakaling dumating si Juan ay ibigay mo sa kanya ang librong ito.
saka-sakali {D}.
bakasakali {D/baka+sakali} .
magbakasakali {VA10/fa|fp}. Nagbabakasakali siyang makatanggap ng tawag mula sa kanyang nobyo. [{W Unawa 3.1}].

sakay. {X/N} Pangngalan
Sakay niya si Nimfa sa kanyang bisikleta. {W Suyo 5.4}.
sakay {N}. Tatlong sakay lang mula sa amin hanggang Lipa.
sumakay {VA01/fa|fl}. Sumakay siya sa bapor.
magsakay {VA00/fa, VA10/fa|fp}. Magsasakay ang diyip sa kanto.).
sakyan {VP10/fl|fa}. Sakyan mo ang kabayo. . Sasakyan kita sa lahat ng gusto mo.
isakay {VP11/fp|fa|fl}. Isakay mo ang bata sa kotse.
magpasakay {VA11/fi|fa|fl}. fahren lassen. Magpasakay ka ng matanda sa dulo.
pasakyan {VP10/fl|fi}. fahren lassen. Pasakyan mo ang bagong kotse.
pasakyin {VP11/fa|fi|fs}. fahren lassen. Pasakyin mo ako sa bagong kotse.
sasakyan {N}.
sakayan {N}.
Mga sasakyang panlupa.
bisikleta.
bus.
diyip, jeep, jeepney.
kalesa.
kartilya.
kotse.
trak.
traysikel.

sakdal {J?} Pang-uri
Sakdal ganda. Sakdal tamad siya.

sakịm. {J} Pang-uri
masakịm. Masakịm sa pera.

sakit. {X/N} Pangngalan
magsakit {VA00}. Magsakit kang matapos sa pag-aaral.
magpasakit {VA00+1/fi|fa}. Nagpasakit sa kapitbahay ang lolo ko nang sinabi niyạng tangạ itọ.
pasakit {N}. Pun ng pasakit ang bawat araw. {Damaso 4.3}.

[sakit]. {X?} Ugat ng salita
malasakit {N} . Napakalakị ang malasakit mo sa kanyạ.

sakịt. {X?/N} Pangngalan
Mga karamdaman at sakit.
Wal nang paggalịng ang sakịt niyạ.
manakịt {VA10/fa|fp/mang+sakit}. verletzen (körperlich oder geistig). Huwạg manakịt ng kạpwa.
saktạn {VP10/fb|fa}. Huwạg mo siyạng saktạn.
sumakịt {VA00/fa}. Sumasakịt ang ulo ko.
magkasakịt {VA00/fa}. Bak ka magkasakịt sa ginagaw mong iyạn. [Si] Haring Talangka na tulad ng maraming hari ay walạng ibạng papẹl sa kwẹnto kundị ang magkasakịt. {W Gubat 3.1} .
magpasakịt {VA00+1/fi|fa}. Nagpasakịt sa sugat ko ang alkohọl.
maysakịt {N}. Nag-aalaga siyạ sa tatlọng maysakịt.
pagkakasakịt {N/G/magkasakit}. Matagạl na pagkakasakịt.
may-sakịt {J}. May-sakịt siyạ.
masakịt {J}. Masakịt na sugat. Masakịt na salit.
nakasasakịt {J}. Nakasasakịt na mga salit.

saklạp. {X/N} Pangngalan
masaklạp {J}. Kahit na akọ ay lumakị sa hirap, hind ko kailanmạn dinanas ang ganitọ kasaklạp na buhay. {W Damaso 4.4}.

saklạw. {X/N} Pangngalan
Huwạg kayọng aalịs sa saklạw ng paaralạn sa oras ng klase.
sumaklạw {VA01/fa|fl, VA10/fa|fp}, saklawịn {VP10/fp|fa}. Sumasaklạw sa buọng Pilipinas ang batạs na itọ. Sumasaklạw ng maraming baranggạy ang Lipạ.
kasaklawạn {N}.
masaklạw {J}. Masaklạw na paglalarawan. Magpahayag (ipahayag) nang masaklạw. Isạng masaklạw na suliranịn. Masaklạw na pag-aaral.

saklạy. {X/N} Pangngalan

saklolo. {N/Es} Espanyol |socorro|
Saklolo!.

saknọng. {X/N} Pangngalan
saknọng (1) {N}.
saknọng (2) {N}.

sako. {N/Es} Espanyol

sakop. {X/N} Pangngalan
Mga sakop ng hari. Ipinagmamalaki ng Hari ang kanyang mga sakop.
sakop (2) {N} (saklaw).
pagsakop {N/G}.
pagkakasakop {N}. Ang pana-nakop sa Pilipinas ng kaaway.
lupang-sakop {N/Cd}.

saksak. {X} Ugat ng salita
saksakin, sumaksak.
saksakan {N}.
panaksak, pansaksak {N}.

saksi. {X/N} Pangngalan
sumaksi {VA01}. Sumaksi siya sa pagsisiyasat sa kaso.

sakun. {X/N/Xx} Sanskrit ?
malakịng sakun .

sala (1). {X/N} Pangngalan
kasalanan {N/ka+sala+an} {15-3.4}. Kasalanang-Mana. . Sa paghahanay ng mga punong kasalanan, naisalin lahạt ang mga itọ sa wikang Tagalog. {W Dasal 3.17}.
makasalanan {N, J}.
maysala {N}.
pagkakasala {N}. Parurusahan ang anumạng pag-ulit ng pagkakasala.
sala {J}. Sala ka sa lamịg, sala ka sa init. {W Karla 5.204}.

sala (2), salas. {N/Es} Espanyol
Sa bahay.

[sala] (3). {X} Ugat ng salita
magsala {VA10}.
salain {VP10}.
salaan {N}.
panala {N}.

salabạt. {X/N} Pangngalan

salamat. {X/N} Pangngalan
Maraming salamat.
salamat sa.3}. Salamat sa pagsisikap ni Juạn nagtagumpạy ang trabaho.
pasasalamat {N}. Sa tuwịng nagdarasạl akọ, lubọs ang pasasalamat ko sa Diyọs dahil ... {W Laruang Krus 3.1}.
pasalamat {N}.
 magpasalamat {VA01/fa|fp} {8-1.2}. Nagpapasalamat siyạ sa iyọng tulong.
pasalamatan {VP10/fc|fa} {8-2.3}. Pinasalamatan ko ang regalong inibigạy sa akin.
ipagpasalamat {VP11/fp|fa|fb} {8-5.2}. Ipinagpasalamat mo sa doktor ang panggagamot sa iyo.
maipagpasalamat {VP10/fb|fa} {8-5.2}. Bumalịk tayo bukas upang maipagpasalamat ang kapatịd ko.

salamịn. {X/N} Pangngalan
Palagi siyạng nasa harap ng salamịn.
nakasalamịn {J}. Bulạg ang taong nakasalaṃng iyọn.

salansạn. {X/N} Pangngalan
salansạn (2) {N} (talaksạn).
isalansan, magsalansạn.
salansanan {N}.

salap. {N/My}
pananalap. Ang Kawanihạn ng Rẹntas Intẹrnas ay isạng sangạy ng Kagawarạn ng Pananalap.

salapid, salapịd. {X/N} Pangngalan tirintạs

salarịn. {X/N} Pangngalan

[salạt]. {X} Ugat ng salita hipo
magsalạt, salatịn.
masalạt {VP10}.
pagsalạt {N/G}.

salawạl, salwạl. {X/N} Pangngalan pantalọn
salwạl (2).
magsalawạl {VA00}.
salawalạn {VP10}.

salaysạy. {N/Ch} Tsino
magsalaysạy {VA10/fa|fp}.
isalaysạy {VP10/fp|fa}. Isinalayasạy niyạ ang kanyạng ginaw.
mananalaysạy {N}.

[salbạ]. {X/Es} Espanyol |salvar| ligtạs
magsalbạ, isalbạ.
maisalbạ {VP11/fp|fa|fl}. Maisasalbạ niyạ akọ mul sa pagigịng ulila sa magulang. {W Damaso 4.2}.

salbahe. {J/Es} Espanyol
Siguro, salbahe ang mumo sa bintana. {W Mumu 4.2}.
salbahe {N}.

[sali]. {X} Ugat ng salita
sumali {VA01/fa|fp}. Sumali ang guro sa lar ng mga bata.
huwạg isali {DP VP}. Huwạg natin silạng isali sa lar.
kasali {N}. Isạ siyạ sa mga kasali sa sayạw.
magkasali, magkakasali {J} {9K-222}. Apat ang bilang ng magkakasaling bata na bumubu ng isạng grupo.

salig. {J} Pang-uri
magsalig {VA11/fa|fp|fl}.
masalig {VP01}.
pagsaligan {VP11/fp|fa|fl}.
saligan, saligạn, sanligan {N}. Saligan ng timbạng.
saligan, saligạn {J}. Saligạng-Batạs.

salik. {X/N} Pangngalan
Isạng mahalagạng salik sa pagbubu ng pambansạng kaakuhạn. (). Mga salik kanluranịn. .

saliksịk. {X/N} Pangngalan
magsaliksịk, sumaliksịk {VA10/fa|fp}, saliksikịn {VP10/fp|fa}.
pagsaliksịk, pananaliksịk {N}.
mananaliksịk {N}. Kailangan ang isạng pangkạt ng mga mananaliksịk ... at magsasagaw sa mga pagbabago ... {W Javier 3.7}.

salimbạy. {X} Ugat ng salita
sumalimbạy {VA00/fa}. Sumasalimbạy ang lawin sa himpapawịd.

salimuọt. {J} Pang-uri
kasalimuutạn {N}. Mahirap intindihịn ang panukala dahil sa kasalimuutạn niyọn.
masalimuọt {J}.
sali-salimuutịn {J}. Sali-salimuutịn ang buhọk mo.

[salin] (1). {X} Ugat ng salita buhos
isalin {VP11/fp|fa|fl}. Isinalin ko sa mga tasa ang gatas na nasa bote.
isalin ang dugo, magsalin ng dug.
salinan {VP20/fl|fp|fa}. Saḷnan mo ng toyo ang bote.
pagsalinan {VP20/fl|fp|fa}. Pinagsalinan ko ng patịs ang bote ng toyo.

salin (2). {X/N} Pangngalan
magsalin {VA11/fa|fp|fa}.
isalin {VP/fp|fa|fl}. Isalin mo ang kuwẹnto sa Filipino.
salinwik {N/Cd}.
pagkakasalin {N}.

salit. {X/N} Pangngalan
Sa ibạng salit, ... {W Santiago 3.1}.
magsalit {VA00/fa, VA/fa|fp}. Hind pa marunong magsalit ang bata. Hind siyạ nagsasalit ng Filipino.
salitaịn.
magsalitaan {VA00/fa/mag+salitaan}.
makapagsalit {VA00/fa}. "...", hind na namạn siyạ halos makapagsalit. {W Piso 3.4}.
pagsalitaạn {VP/fb|fa}.A. als Tadel) sagen. At ... huwạg na huwạg mo ul akọng pagsalitaạn ng ganyạn. {W Rosas 3.16}.
salitaan {N}.
panalit {N}. Bahagi ng panalit.
pananalit {N}. Dahan-dahan ka sa pananaliṭ. {W Rosas 3.4}.
pagsasalit {N/G}. Hind niyạ mawatasan ang aking pagsasalit.
tagapagsalit {N}.
palasalitaan {N}.
    :: Kalahatạn ng mga salit sa wika (mga salitạng ginagamit ng isạng tao).
talasalitaan {N/Cd}.
masalit {J}.
    Pinanggalingan ng salita sa wikang Filipino.

saliw. {J} Pang-uri
sumaliw {VA}.
saliwaịn {VP01}. Saliwaịn ang mga salit.
pagsaliwa {N/G}.
kasaliwaạn {N}.
pasaliw {J}. Turnịlyong-pasaliw.
kasaliw {J}.

salo. {X/N} Pangngalan
Salo silạng kumain sa iisạng pinggạn.
sumalo {VA00}. Nanananghali kamị, sasalo ka ba?
pagsalo {N/G}.
salu-salo {N/&&}. Malakịng salu-salo ang despedida nilạ.

[salọ]. {X} Ugat ng salita
sumalọ {VA10}.
saluhịn {VP10}. Saluhịn mo ang bola.

salọp. {X/N} Pangngalan
:: 1 salọp = 3 litrọ. Dalawampụ't limạng salọp ang lamạn ng isạng kabạn.

salubong. {X} Ugat ng salita
Daạng walạng salubong.
sumalubong {VA01}.
magsalubong {VA00, VA10}.
salubungin {VP}.
makasalubong {VA10/fa|fp}. Dapat akọng idaạn sa bintana para di niyạ akọ makasalubong sa hagdanan. {W Mumu 4.4}.
pagsalubong {N/G?}.
pagsasalubong {N/G}.
pagsasalubong {N/G} Gr. Pagsasalubong ng tunọg. Pagsasalubong ng hutagạ.
salubungạn {N}.
pasalubong {N} .
 pasalubungan {VP20/fb|fa|fp}. Pinasalubungan kitạ ng bulaklạk.

salungạt. {X/J} Pang-uri
Salungạt na hangin.
magkasalungạt {VA}.
magkasalungatan {VA}. Nagkakasalungatan ang pahayag mo at sa kanyạ.
kasalungạt {N}. Ang kasalungạt ang siyạ niyạng sinabi. Ang kasalungạt ay siyạng totoọ.
salungatan {N}.
kasalungạt {N, J}. Maasim ang kasalungạt ng matamịs.
kasalungạt ng {J MC}.

Mga Kasalungat.
malakị - maliịt.
mataạs - mababa.
mahaba - maikl.
matagạl - maikl.
matangkạd - pandạk.
makapạl - manipịs.
mabigạt - magaạn.
malapad - makipot, makitid.
maluwạg - masikịp.
malalim - mababaw.
malayo - malapit.
mabilịs - mabagal.
mainit - malamịg, maginạw.
matigạs - malambọt.
malapot - malabnạw.
pun - walạng-lamạn.
matalas - mapurọl.
tuy - mabas.
malimit - madalang.
marami - kaunt.
mabangọ - mabaho.
maanghạng - matabạng.
matamịs - maasim.
malinis - marumị.
tahimik - maingay.
mayaman - mahirap.
mahạl - mura.
matand - bata.
luma - bago.
masayạ - malungkọt.
gutọm - busọg.
masipag - tamạd.
mabaịt - malikọt.
matalino - tangạ.
magandạ - pangit.
buhạy - patạy.
magalịng - masam.
matab - payạt.
malusọg - may-sakịt.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan sah - sal   18 Disyembre 2011

Simula ng pahina   sam - sap   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag