| s - sag | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa s - sag |
| sa sab sad sag sah sam sar si su suk | |
| sa (kay). | {TA} Pananda {4-2.1} |
| sa {TA}. Huwạg kayọng
aalịs sa saklạw ng paaralạn sa oras ng
klase. sa may {L.TK/sa=may} {4-2.2.2}. Sa may simbahan. sa {TA}. Limạ sa sampụ ay malị. sa may {L.TK/sa=may} {4-2.2.2}. Sa may simbahan. sa may bandạ {L.TK/sa=may}. Sa may bandạng silangan ng simbahan ang aming bahay. isạ (ilạn) sa mga {UB TK A/P} {4-2.1 [11]}. Isạ sa mga kapatịd ko. May karampatang parusa ang bawat isạ sa mga prutas na hindị dumatịng. {W Prutas 3.5}. Ilạn sa mga bituịng gamit ng mga Sama sa paglalakbạy-dagat ang may pangalan. {W Ambrosio 2006 2.3.5}. | |
| saạn? {TA.PI} {12-2.1}. | |
| Saạn ka nakatirạ?
Saạn na kayọ? Sa Malvar. Sạn ka pupuntạ? Saạn ka
galing? tagasaạn {UN} {12-2.2}. Tagasaạn ka ba? Tagasaạn kang lugạr? kung saạn {C TK.PN} {5-4.4.1}. Kung saạn ka nagpuntạ ay hahanapin kitạ. Nawalạ ang tsinelas kong naipatong kung saạn. saanmạn, saạn man {C TK.PN} . Saạn ka man nagpuntạ ay hahanapin kitạ. saanmạn, saạn man {A TK.PN} . Nawalạ ang tsinelas kong naipatong saanmạn. Walạ saanmạn. kahit saạn {C TK.PN}. Kahit saạn ka nagpuntạ ay hahanapin kitạ. kahit saạn {A TK.PN}. Nawalạ ang tsinelas kong naipatong kahit saạn. kung tungkọl saạn {C O TK.PN} {5-4.4.1}. Kung tungkọl saạn ang pagsusulit ay madalị akọng makakasagọt. {2K-212 Σ}. tungkọl saanmạn {L TK.PN.C}. Tungkọl saanmạn ang pagsusulit ay madalị akọng makakasagọt. tungkọl saanmạn {L TK.PN.A}. Bigyạn mo akọ ng tanọng tungkọl saạn man. kahit tungkọl saạn {C O TK.PN}. Kahit tungkọl saạn ang pagsusulit ay madalị akọng makakasagọt. kahit tungkọl saạn {A O TK.PN}. Bigyạn mo akọ ng tanọng kahit tungkọl saạn. | |
| nasa {L.TK} {4-2.2.1}. | |
Akọ ang nasa isip mo.
{W Schlager}. Nasa kanyạ ang librọ.
 . Na kay Juạn
ang librọ.nạsa may {L.TK/nasa=may} {4-2.2.2}. asa  = nasa. | |
| nasaạn? {L.TK.PI} {12-2.1}. | |
| Nasaạn siyạ? Nasa
bahay. asạn? = nasaạn?
Asạn ang bota ko? Asa pintọ.kung nasaạn {C O.TK.PN} {5-4.4.1}. Kung nasaạn ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw. Hanapin mo ang batang nagtatago kung nasaạn. nasaạn man {L.TK.PN C}. Nasaạn man ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw. nasaạn man {L.TK.PN A}. Hanapin mo ang batang nagtatago nasaạn man. kahit nasaạn {C O.TK.PN}. Kahit nasaạn ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw. Kahit nasaạn akọ, masayạ akọ. kahit nasaạn {A O.TK.PN}. Hanapin mo ang batang nagtatago kahit nasaạn. | |
| [mapasa-] {x} {7-3.5.1}. | |
| mapasaakin {DB10/ft}.
Gagawịn ko rin ang lahạt upang mapasaakin
ang kanyạng mga kayamanan. {W Girl 3.7}. mapasa-Tsina {D}. | |
| saạd. | {X} Ugat ng salita |
| "Pero, Ka Lino," ang pawakạs na saạd ni
Bidong sa tinig na putọs ng
agam-agam, "bakit ... ?" {W Daluyong 15.04}." magsaạd {DT10/fg?fy|ft}. Nagsasaạd itọ ng "pagka-mayroọn" o"pagka-walạ". {W Aganan 4.3.2.3}. isaạd {DB10/ft|fg}. Isinaạd niyạ mahinahon ang tunay na nangyari. Gumaganạp ng kilos na isinasaạd ng pandiwa {  Aganan 1999 p.60}.nakasaạd {N, U}. Sisikapin naming isakatuparan ang nakasaạd sa ating Konstitusyon ... {W Aquino 2010 3.17}. | |
| sabagay. | {X?} Pang-abay ? |
| sabạw. | {X/N} Pangngalan |
| Sabạw ng buko. | |
| sabạy. | {X/U} Pang-uri |
| Sabạy tayo.
"...", sabi mo sabạy kurụs sa iyọng dibdịb.
{W Rosas 4.4}. masabạy {DT00/fy} {7-3.5.1}. Nasabạy ang pagdatịng ni Lora at ang pag-alịs ni Nori. Nasabạy sa pagdatịng ni Lora ang pag-alịs ni Nori. mapasabay (1) {DT00/fy} {7-3.5.1}. Napasabạy ang pagdatịng ni Lora at ang pag-alịs ni Nori. Napasabạy sa pagdatịng ni Lora ang pag-alịs ni Nori. mapasabạy (2) {DT01/fg|fn} {7-3.5.1}. Napasabạy akọ sa mga matatangkạd. kasabạy ng {U TW}. Kasabạy ng mainit na panahọn. Kasabạy ng paghitịt ay naglakạd-lakạd siyạ sa salas ... {W Naglaho [3.1]}. sabạy-sabạy {A} {10-2.1.4}. Nagugutom na rin akọ, sabạy-sabạy na tayong lumabạs. {W Karla 5.209}. | |
| sabi. | {X/N,DB} Pangngalan {6-6.3} |
magsabi {DT10/fg|ft}  . Mga pang-abay na nagsasabi ng
panahọn. { Aganan 1999 p.14}.sabihin {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fp}. Huwạg na huwạg mong sasabihin kahit kanino ang bagay na 'tọ! {W Nanyang 3.8}. Sabihin mo kay Gina na "Hindị akọ makakaratịng.". Ikạw ang sinasabi ko at hindị ibạ. sabi {X/DB} = sinabi, sinasabi. {6K-635} "Hayaan mo namạn akọng makita siyạ kahit sa hulịng sandalị", mahinahong sabi ni Joe Carter. {W Suyuan 5.1}. nasabi {DB10/A/sabihin} {6-6.1.1}. ... ng nasabing unibersidạd. sabihan {DB20/fp|ft|fg}. Sabihan mo si Tatay ng totoọ. Sabihan ma ang kapitbahay (na) "200 piso sa isang piraso ng yero.". masabi {DB}. Masasabing higịt na namamayani ang unang daloy ng pagsasalin. {W Dasal 3.20}. mapasabihan {DB20/fp|fh|ft}. Napasabihan ko ang mga kamag-anạk natin na dumalọ sa kaarawạn ko. pagsabihan {DB10/fp|fg} {7-5.1}. Marahan niyạng pinagsabihan ang kanyạng anạk. ipagsabị {DB/ft|fg|fp}. Huwạg na huwạg mo ipagsasabi kahit kanino! {W Nanyang 3.9} Sag niemanden etwas davon. pakisabi, pakisabihin {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fp}. Pakisabi (pakisabihin) mo sa kanyạ ang tungkọl sa bagay na iyọn. pakisabihan {DB20/fp|ft|fg}. Pakisabihan mo ang kapitbahay ng halagạ ng yero. kasabihạn {N} (salawikaịn, kawikaạn). Palasạk na kasabihạn. . | |
| Mga Kasabihan. |
| Kinuha sa lathalang Specimens of Tagal Folklore na sinulat ni J. Rizal para sa Ingles na peryodikong Trubner's Record sa 1889. |
| Labis sa salitạ, kapụs sa gawạ. Malakạs ang bulọng sa sigạw.. Ang lakị sa layaw karaniwa'y hubạd.. Ang may isinuksọt sa dingdịng, ay may titingalaịn.. Ang naglalakad ng marahan, matinịk ma'y mababaw. Nangangako habang napapako. Sa bibịg nahuhuli ang isdạ. Ibạng hari, ibạng ugali. Hipong tulog ay nadadalạ ng anod.. |
| sabịk. | {X} Ugat ng salita |
| manabịk. Nananabịk siyạng makitang mulị ang kanyạng anạk. | |
| sabit. | {X/N/J/DT} Pangngalan |
| sabit {N}. Kunin mo ang
mga sabit sa bodega. sabit {U}. sumabit {DT00}. Walạng suṃbit. Bawal ang sumabit sa likọd. sabit {X/DT}. Walạng sabit. Bawal ang sabit sa likọd. magsabit {DT10, DT11}. isabit {DB11/ft|fg|fn}. Isabit mo sa pakong iyọn ang sumbrero mo. masabit {DB}. Nasabit iyọng saranggola sa puno. sabitan {N}. nakasabit {U}. Nang mapadaạn siyạ sa salamịng nakasabit sa dingdịng, ... {W Pang-unawa 3.3}. sabitạn. | |
| sabog. | {X/N,DB} Pangngalan |
| sabọg {U}. sumabog {DT00}. magsabog {DT10}. isabog {DB10}. pagsabog {G/N}. | |
| sabọn. | {N/Es} Espanyol |
| sabong. | {X/N} Pangngalan |
| sabungạn. | |
| [sabsạb] . |
{X} Ugat ng salita |
| sumabsạb {DT01}. sabsabịn {DB10}. Sinabsạb niyạ ang sorbetes. sabsaban, pasabsaban {N}. ... at inihigạ [niyạ itọ] sa isạng pasabsaban. {Luc. 2:7}. | |
| [sabwạt] | {X} Ugat ng salita |
| kasabwạt {N}. magkasabwạt, magkakasabwạt {U} {9K-222}. Hinuli ng pulịs ang mag-asawang magkasabwạt sa panloloko. | |
| sadlạk. | {X} Ugat ng salita |
| mapasadlạk, masadlạk, sumadlạk. | |
| sadsạd. | {X/U} Pang-uri |
| sumadsạd {DT00/fg, DT01/fg|fn}.
Sumadsạd sa pasigan ang bangkạ. magsadsạd {DT10/fg|ft}. isadsạd {DB11} . masadsạd {DT00}. pagsadsạd {ND}. sadsaran {N}. nakasadsạd {U}. | |
| sadyạ. | {X/N} Pangngalan |
| Anọ ang sadyạ mo sa pagparito? sadyạ {U}. Sadyạng pagpatạy. Sadyạ akọng naparito upang dalhịn itọ. sadyaịn {DB10}. sinasadyạ, sinadyạ {U/DB, D/DB}. di-sinasadyạ {A.J/DB, D.D/DB}. Di-sinasadya ang pagkasira ng kanyạng relọs. pasadyạ {A}.B. maßgeschneidert). Pasadyạ ang damịt niyạ. | |
| sagana. | {X/U} Pang-uri |
| Magkakaroọn ṭyo ng saganang ani
ngayọng panahọn itọ. kasaganaan {N}. masagana {U}. | |
| saging (Musa paradisiaco). | {X/N} Pangngalan |
| Buwịg ng saging. | |
| .... |
| puso ng saging {N TW N}. sagimịs → turọn. |
| sagisag. | {X/N} Pangngalan |
| Mahalagạ itọng sagisag hindị lamang sa mga Kristiyano kundị patị na sa mga kilusang panlipunan. {W Ambrosio 2006 2.3.7}. | |
| sagitsịt. | {X/N} Pangngalan |
| Sagitsịt ng soda.
Sagitsịt ng sagwạn. sumagitsịt. Sumagitsịt ang isdạ nang ipirito namin. sumasagitsịt :: Ipiritong putahe yari sa karnẹ o isdạ o atbp. at ihinahain sa ibabaw ng mainit na platong yari sa bakal o batọ. | |
| saglịt. | {X/N} Pangngalan |
| Saglịt lang at lalabạs akọ. saglịt (2) {N}. Saglịt ang pamantayang sukat ng panahọn sa sistema metrikọ  .
. | |
| sagọ (Metroxylon rumphii / sagu). | {X/N} Pangngalan |
| sago (1):: Uri ng pạlma. sagọ (2):: Gawgạw na mulạ sa pinulbọs na ubod ng pạlma at nakakain. | |
| sagọt. | {X/N} Pangngalan |
| sumagọt. Walạng
sumasagọt. sagutịn. Sinagọt niyạ ang aking sulat. managọt {DT10/fg|ft}. Si Pedro ang nananagọt sa utang ni Juạn. kasagutan {N}. ... hinanap sa akin ang kasagutan sa maraming bagay na gumugulọ sa kanyạng isipan. {W Angela 3.18}. panagutan, pananagutan {N} (bahala.) . Pananagutan sa pagkakautang. | |
| sagsạg. | {X/U} Pang-uri |
| sagsạg (2) {U}. kasagsagạn {N}. Kasagsagạn ng pagigịng manunulạt ng guro. {W Suyuan 5.5}. | |
| sagwạ. | {X} Ugat ng salita |
| masagwạ.
Masasagwạng salitạ. di-masagwạ. Dimasagwạ ang kulay na iyạn. | |