s - sag
Pambungad Walang talahuluganang sa s - sag
sa sab sad sag   sah sam sar si su suk


sa (kay). {TA} Pananda {4-2.1}
sa {TA}. Huwạg kayọng aalịs sa saklạw ng paaralạn sa oras ng klase.
sa may {L.TK/sa=may} {4-2.2.2}. Sa may simbahan.
sa {TA}. Limạ sa samp ay mal.
sa may {L.TK/sa=may} {4-2.2.2}. Sa may simbahan.
sa may bandạ {L.TK/sa=may}. Sa may bandạng silangan ng simbahan ang aming bahay.
isạ (ilạn) sa mga {UB TK A/P} {4-2.1 [11]}. Isạ sa mga kapatịd ko. May karampatang parusa ang bawat isạ sa mga prutas na hind dumatịng. {W Prutas 3.5}. Ilạn sa mga bituịng gamit ng mga Sama sa paglalakbạy-dagat ang may pangalan. {W Ambrosio 2006 2.3.5}.
saạn? {TA.PI} {12-2.1}.
 Saạn ka nakatirạ? Saạn na kayọ? Sa Malvar. Sạn ka pupuntạ? Saạn ka galing?
tagasaạn {UN} {12-2.2}. Tagasaạn ka ba? Tagasaạn kang lugạr?
kung saạn {C TK.PN} {5-4.4.1}. Kung saạn ka nagpuntạ ay hahanapin kitạ. Nawal ang tsinelas kong naipatong kung saạn.
saanmạn, saạn man {C TK.PN} . Saạn ka man nagpuntạ ay hahanapin kitạ.
saanmạn, saạn man {A TK.PN} . Nawal ang tsinelas kong naipatong saanmạn. Wal saanmạn.
kahit saạn {C TK.PN}. Kahit saạn ka nagpuntạ ay hahanapin kitạ.
kahit saạn {A TK.PN}. Nawal ang tsinelas kong naipatong kahit saạn.
kung tungkọl saạn {C O TK.PN} {5-4.4.1}. Kung tungkọl saạn ang pagsusulit ay madal akọng makakasagọt. {2K-212 Σ}.
tungkọl saanmạn {L TK.PN.C}. Tungkọl saanmạn ang pagsusulit ay madal akọng makakasagọt.
tungkọl saanmạn {L TK.PN.A}. Bigyạn mo akọ ng tanọng tungkọl saạn man.
kahit tungkọl saạn {C O TK.PN}. Kahit tungkọl saạn ang pagsusulit ay madal akọng makakasagọt.
kahit tungkọl saạn {A O TK.PN}. Bigyạn mo akọ ng tanọng kahit tungkọl saạn.
nasa {L.TK} {4-2.2.1}.
 Akọ ang nasa isip mo. {W Schlager}. Nasa kanyạ ang librọ. . Na kay Juạn ang librọ.
nạsa may {L.TK/nasa=may} {4-2.2.2}.
asa  = nasa.
nasaạn? {L.TK.PI} {12-2.1}.
Nasaạn siyạ? Nasa bahay.
asạn?  = nasaạn? Asạn ang bota ko? Asa pint.
kung nasaạn {C O.TK.PN} {5-4.4.1}. Kung nasaạn ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw. Hanapin mo ang batang nagtatago kung nasaạn.
nasaạn man {L.TK.PN C}. Nasaạn man ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw.
nasaạn man {L.TK.PN A}. Hanapin mo ang batang nagtatago nasaạn man.
kahit nasaạn {C O.TK.PN}. Kahit nasaạn ang inahịng manọk, naroọn ang mga sisiw. Kahit nasaạn akọ, masayạ akọ.
kahit nasaạn {A O.TK.PN}. Hanapin mo ang batang nagtatago kahit nasaạn.
[mapasa-] {x} {7-3.5.1}.
mapasaakin {DB10/ft}. Gagawịn ko rin ang lahạt upang mapasaakin ang kanyạng mga kayamanan. {W Girl 3.7}.
mapasa-Tsina {D}.

saạd. {X} Ugat ng salita
"Pero, Ka Lino," ang pawakạs na saạd ni Bidong sa tinig na putọs ng agam-agam, "bakit ... ?" {W Daluyong 15.04}."
magsaạd {DT10/fg?fy|ft}. Nagsasaạd itọ ng "pagka-mayroọn" o"pagka-wal". {W Aganan 4.3.2.3}.
isaạd {DB10/ft|fg}. Isinaạd niyạ mahinahon ang tunay na nangyari. Gumaganạp ng kilos na isinasaạd ng pandiwa { Aganan 1999 p.60}.
nakasaạd {N, U}. Sisikapin naming isakatuparan ang nakasaạd sa ating Konstitusyon ... {W Aquino 2010 3.17}.

sabagay. {X?} Pang-abay ?

sabạw. {X/N} Pangngalan
Sabạw ng buko.

sabạy. {X/U} Pang-uri
Sabạy tayo. "...", sabi mo sabạy kurụs sa iyọng dibdịb. {W Rosas 4.4}.
masabạy {DT00/fy} {7-3.5.1}. Nasabạy ang pagdatịng ni Lora at ang pag-alịs ni Nori. Nasabạy sa pagdatịng ni Lora ang pag-alịs ni Nori.
mapasabay (1) {DT00/fy} {7-3.5.1}. Napasabạy ang pagdatịng ni Lora at ang pag-alịs ni Nori. Napasabạy sa pagdatịng ni Lora ang pag-alịs ni Nori.
mapasabạy (2) {DT01/fg|fn} {7-3.5.1}. Napasabạy akọ sa mga matatangkạd.
kasabạy ng {U TW}. Kasabạy ng mainit na panahọn. Kasabạy ng paghitịt ay naglakạd-lakạd siyạ sa salas ... {W Naglaho [3.1]}.
sabạy-sabạy {A} {10-2.1.4}. Nagugutom na rin akọ, sabạy-sabạy na tayong lumabạs. {W Karla 5.209}.

sabi. {X/N,DB} Pangngalan {6-6.3}
magsabi {DT10/fg|ft} . Mga pang-abay na nagsasabi ng panahọn. { Aganan 1999 p.14}.
sabihin {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fp}. Huwạg na huwạg mong sasabihin kahit kanino ang bagay na 'tọ! {W Nanyang 3.8}. Sabihin mo kay Gina na "Hind akọ makakaratịng.". Ikạw ang sinasabi ko at hind ibạ.
ibig sabihin {}. Ibig sabihin, minamahal ng tao ang kasalanan. {W Dasal 3.34}
sabi {X/DB} = sinabi, sinasabi. {6K-635} "Hayaan mo namạn akọng makita siyạ kahit sa hulịng sandal", mahinahong sabi ni Joe Carter. {W Suyuan 5.1}.
nasabi {DB10/A/sabihin} {6-6.1.1}. ... ng nasabing unibersidạd.
sabihan {DB20/fp|ft|fg}. Sabihan mo si Tatay ng totoọ. Sabihan ma ang kapitbahay (na) "200 piso sa isang piraso ng yero.".
masabi {DB}. Masasabing higịt na namamayani ang unang daloy ng pagsasalin. {W Dasal 3.20}.
mapasabihan {DB20/fp|fh|ft}. Napasabihan ko ang mga kamag-anạk natin na dumalọ sa kaarawạn ko.
pagsabihan {DB10/fp|fg} {7-5.1}. Marahan niyạng pinagsabihan ang kanyạng anạk.
ipagsabị {DB/ft|fg|fp}. Huwạg na huwạg mo ipagsasabi kahit kanino! {W Nanyang 3.9} Sag niemanden etwas davon.
pakisabi, pakisabihin {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fp}. Pakisabi (pakisabihin) mo sa kanyạ ang tungkọl sa bagay na iyọn.
pakisabihan {DB20/fp|ft|fg}. Pakisabihan mo ang kapitbahay ng halagạ ng yero.
kasabihạn {N} (salawikaịn, kawikaạn). Palasạk na kasabihạn. .

Mga Kasabihan.
Kinuha sa lathalang Specimens of Tagal Folklore na sinulat ni J. Rizal para sa Ingles na peryodikong Trubner's Record sa 1889.
Labis sa salit, kapụs sa gaw.
Malakạs ang bulọng sa sigạw..
Ang lakị sa layaw karaniwa'y hubạd..
Ang may isinuksọt sa dingdịng, ay may titingalaịn..
Ang naglalakad ng marahan, matinịk ma'y mababaw.
Nangangako habang napapako.
Sa bibịg nahuhuli ang isd.
Ibạng hari, ibạng ugali.
Hipong tulog ay nadadalạ ng anod..

sabịk. {X} Ugat ng salita
manabịk. Nananabịk siyạng makitang mul ang kanyạng anạk.

sabit. {X/N/J/DT} Pangngalan
sabit {N}. Kunin mo ang mga sabit sa bodega.
sabit {U}.
sumabit {DT00}. Walạng suṃbit. Bawal ang sumabit sa likọd.
sabit {X/DT}. Walạng sabit. Bawal ang sabit sa likọd. magsabit {DT10, DT11}.
isabit {DB11/ft|fg|fn}. Isabit mo sa pakong iyọn ang sumbrero mo.
masabit {DB}. Nasabit iyọng saranggola sa puno.
sabitan {N}.
nakasabit {U}. Nang mapadaạn siyạ sa salamịng nakasabit sa dingdịng, ... {W Pang-unawa 3.3}.
sabitạn.

sabog. {X/N,DB} Pangngalan
sabọg {U}.
sumabog {DT00}.
magsabog {DT10}.
isabog {DB10}.
pagsabog {G/N}.

sabọn. {N/Es} Espanyol

sabong. {X/N} Pangngalan
sabungạn.

[sabsạb] . {X} Ugat ng salita
sumabsạb {DT01}.
sabsabịn {DB10}. Sinabsạb niyạ ang sorbetes.
sabsaban, pasabsaban {N}. ... at inihig [niyạ itọ] sa isạng pasabsaban. {Luc. 2:7}.

[sabwạt] {X} Ugat ng salita
kasabwạt {N}.
magkasabwạt, magkakasabwạt {U} {9K-222}. Hinuli ng pulịs ang mag-asawang magkasabwạt sa panloloko.

sadlạk. {X} Ugat ng salita
mapasadlạk, masadlạk, sumadlạk.

sadsạd. {X/U} Pang-uri
sumadsạd {DT00/fg, DT01/fg|fn}. Sumadsạd sa pasigan ang bangk.
magsadsạd {DT10/fg|ft}.
isadsạd {DB11} .
masadsạd {DT00}.
pagsadsạd {ND}.
sadsaran {N}.
nakasadsạd {U}.

sady. {X/N} Pangngalan
Anọ ang sady mo sa pagparito?
sady {U}. Sadyạng pagpatạy. Sady akọng naparito upang dalhịn itọ.
sadyaịn {DB10}.
sinasady, sinady {U/DB, D/DB}.
di-sinasady {A.J/DB, D.D/DB}. Di-sinasadya ang pagkasira ng kanyạng relọs.
pasady {A}.B. ma▀geschneidert). Pasady ang damịt niyạ.

sagana. {X/U} Pang-uri
Magkakaroọn ṭyo ng saganang ani ngayọng panahọn itọ.
kasaganaan {N}.
masagana {U}.

saging (Musa paradisiaco). {X/N} Pangngalan
Buwịg ng saging.
  ....
puso ng saging {N TW N}.
sagimịsturọn.

sagisag. {X/N} Pangngalan
Mahalagạ itọng sagisag hind lamang sa mga Kristiyano kund patị na sa mga kilusang panlipunan. {W Ambrosio 2006 2.3.7}.
sagisag, panagisag, sagisat-panulat {N}.

sagitsịt. {X/N} Pangngalan
Sagitsịt ng soda. Sagitsịt ng sagwạn.
sumagitsịt. Sumagitsịt ang isd nang ipirito namin.
sumasagitsịt :: Ipiritong putahe yari sa karnẹ o isd o atbp. at ihinahain sa ibabaw ng mainit na platong yari sa bakal o batọ.

saglịt. {X/N} Pangngalan
Saglịt lang at lalabạs akọ.
saglịt (2) {N}. Saglịt ang pamantayang sukat ng panahọn sa sistema metrikọ . .

sagọ (Metroxylon rumphii / sagu). {X/N} Pangngalan
sago (1):: Uri ng pạlma.
sagọ (2):: Gawgạw na mul sa pinulbọs na ubod ng pạlma at nakakain.

sagọt. {X/N} Pangngalan
sumagọt. Walạng sumasagọt.
sagutịn. Sinagọt niyạ ang aking sulat.
managọt {DT10/fg|ft}. Si Pedro ang nananagọt sa utang ni Juạn.
kasagutan {N}. ... hinanap sa akin ang kasagutan sa maraming bagay na gumugulọ sa kanyạng isipan. {W Angela 3.18}.
panagutan, pananagutan {N} (bahala.) . Pananagutan sa pagkakautang.

sagsạg. {X/U} Pang-uri
sagsạg (2) {U}.
kasagsagạn {N}. Kasagsagạn ng pagigịng manunulạt ng guro. {W Suyuan 5.5}.

sagw. {X} Ugat ng salita
masagw. Masasagwạng salit.
di-masagw. Dimasagw ang kulay na iyạn.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan W÷rterbuch s - sag   02 Hulyo 2013

Simula ng pahina   sah - sal   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag