pao - pau
Pambungad Talahuluganang pao - pau
pa pal pan   pao par pard pas pat pau   paw pi pin po pu pur


[paos]. {X} Ugat ng salita
paos {U}.
mapaos {DT00/ma-}.
mamaos {DT00/mang-}. Namaos ang boses ng guro sa kasisigạw.
pamamaos {ND/mang-}.

papag. {X/N} Pangngalan

papẹl (1). {N/Es} Espanyol
Sumusulat tayo sa papẹl. Manikang papẹl. Bas ang papẹl ni Juạn sa akin.
masapapẹl {DB10/ma+sapapel}. Masapapẹl ang kasunduan.
isapapẹl {DB10}.
papeles {N}.
papẹl-de-bangk {N}.
papẹl (2) {N/Es}.
 Anọ ang papẹl mo sa dulang iyọn? Katunayan, marami ang natatangạy mul sa kulturang Pilipino ng malakạs na akit ng posisyong sosyo-ekonomiko ng Inglẹs, dahil sa nakaraạn at kasalukuyang papẹl nito sa lipunan. {W Salazar 1996 2.4.3}.
pangunahịng papẹl. Lumabạs na siyạ sa pangunahịng papel sa maraming pelikulạ.

papet. {N/En} Inggles
papet (1) {N} (manyika).
papet (2) {N} :: Tau-tauhang ginagamit sa pagpapalabạs sa entablado, sa pamamagitan ng mga pising hinahatak-hatak ng kamạy upang gumalạw.
papet (3) {N} :: Taong ginagamit na pantạlya o kasangkapan ng kạpwa.

para (1). {L/Es} Espanyol |para| 'für, um ... zu' {13K-5232 (1)}
para sa {L TK} {4-2.3} . Para kay Ana ang bagong damịt. Para sa akin, isạng malakịng karangalan ang magịng ninong ng anạk nilạ. {W Angela 3.14}. ... para rin sa aking kapakanạn. {W Estranghera 3.8} . Langịs na para sa makinạ. [++] Langịs para sa makinạ. [0] Langis na sa makina. Lạngis sa makinạ. [+].
para ... sa {L D/EC TK}. ... ang mga bagay na itọ ay para rin sa ikabubuti namin. {W Material Girl 3.6}. Para lamang sa mga babae.
para (2) {C} (upang). Di na nakabab si Ate Sally para saluhịn akọ sa ibab ng bintana. {W Mumo 3.5}. Walạng dahilạn para paghambingịn ko silạ. {W Rica 5.2}. Para malaman ng mga kapitbahay natin na hindị kitạ sinasakạl. {W Simo 3.3}.
para huwag {C AH}}. Takpạn mo ang pagkain para huwạg dapuan ng langaw.

para (3). {U/Es} Espanyol |comparar| 'vergleichen' {13K-5232 (2)}
para {U} . Parang hayop. Humagulhọl na parang bata si Rod at ... {W Suyuan 5.11}.
para ba, para bagạ {U D/EC}. Nagsusumiksịk doọn na para bang nais mong pasukin ang anọ mang damdamin na natatago roon. {W Damaso 4.5}. Para bagạng sombrero.
para {A/U}. Ang tingịn ko sa iyọ ay para kang pagọd. Parang uulạn. Bakit parang di siyạ natatakot sa papuntạng mumo sa bintana? {W Mumo 3.3}. Si Juạn ay parang nagisịng sa mahabang pagkatulog. { LIW 26 Nob 2007 Juan Tamad}. Parang may kumurọt sa kanyạng puso. {W Pang-unawa 3.5}.

[para] (4). {U/Es} Espanyol |parar| 'anhalten' {13K-5232 (3)}
Para! {M}.
paparain {DB10/fg|fh}.

parada. {N/Es} Espanyol
parada, paradahạn. Dito ang parada sa kọtse.
pumarada {DT.}.
nakaparada {U}. Nakita ko ang nakaparadang pulang dyip.

paraluman (1). {X/N} Pangngalan
paraluman (2) {N} (mutya).
Paraluman (3) {N/Na}.

paraiso. {N/Es} Espanyol
Parang paraiso ang hardịn niyạ.

pardịble. {??/N} Pangngalan

pare. {N/Es} Espanyol |cumpadre|
Pare (1) {N/Na}.
Pare (2) {N} .
kumpare, kumpadre [kʊm'pa:.drɛ] {N}.

parepari.

pareho, parehas . {U/Es} Espanyol |parejo|
Pareho silạ ng damịt kagabị sa kasayahan. Parehong kụrso ang pinag-aralan namin. {W Angela 3.13}.
kapareho {N}.
kapareho {U}.
pare-pareho {U}.
pagkakapareho, pagkakapare-pareho {N}.
magkapareho, magkakapareho {U} {9K-222} (magkatulad). Sabạy-sabạy nilabhạn ang mga damịt na may magkakaperong kulay.

pari, pare. {N/Es} Espanyol |padre|

parikalạ . { Almario 2006 p.84} {X/N} Pangngalan

paris, pares. {N/Es} Espanyol
Pares ng sapatos.
iparis {DB11/fl|fg|fl} (ihambịng).
paris {N}. Nakaaawit na paris ng ibon si Ana.
kaparis, kapares {N}. Nasaan ang kapares ng sapatos na ito? Walạng kaparis.
kaparis {U}.

parọkya. {N/Es} Espanyol |parroquia|
parokyano, parukyano {N}. Asikasuhin ninyọ ang mga parokyano ko.

parola. {N/Es} Espanyol
.

pạrte. {N/Es} Espanyol
kapartẹ.

parusadusa.
[pasa]. {X/Es} Espanyol |pasar|
magpasa {DT10}.
ipasa {DB10}. Ipasa mong mabilịs ang bola.
maipasa {DB10, DB11}. Naipasa niyạ sa kanyạng suki ang mahihinang uri ng kalakal.

pas. {X/N} Pangngalan
Pun ng pas ang buong mukh nito. {W Tiya Margie 3.7}.
matạng pas, pas sa matạ.

pasahe. {N/Es} Espanyol
Hind siyạ nagbayad ng pasahe sa bus.
pasahe (2) {N}.
pamasahe, pampasahe {N}.

pasạn. {X/N} Pangngalan
Maisip lang ang magandạng dalaga'y agạd gumagaạn ang pasạn-pasạn niyạ. {W Nanyang 13.10}.
magpasạn {DT10}.
magpasạn sa likọd {DT11}.
pasanịn {DB10}.

pasas. {N/Es} Espanyol
:: Pinatuyọng ubas ang pasas.

pasig. {X/N} Pangngalan
pasigan {N}.
dalampasig {N/Cd}.
dalampasigan {N/Cd}.

pasịlyo. {N/Es} Espanyol |pasillo|
Kuwạrtong nasa dulo ng pasịlyo.

paskọ. {N/Es} Espanyol |pascua|
Maligayang Paskọ at Manigong Bagong Taọn.
Paskọ ng Pagkabuhay {N TW N} .
paskuwạ {N} (Euphorbia pulcherrima).

paslạng. {X/N} Pangngalan
paslạng (2) {N/}.
paslangịn {DB10}.
paslangịn (2) {DB10/}. Kay namạn isạng gabị isinagaw ko ang aking balak, ang paslangịn ang aṣwa ko. {W Girl 3.8}.

paslịt. {X/U} Pang-uri
kapaslitạn {N}.

pas. {X/N} Pangngalan
magtanịm sa pas. Nagtanịm kamị ng bougainvillea sa malakịng pas.

pasok. {X/N} Pangngalan
Walạng pasok ngayọn.
pumasok {DT00, DT01}. Bawal ang pumasok!
magpasok {DT10}. Nagpasok siyạ ng bagong moda.
pasukin {DB10?}. Pinasok ang bahay ng mga alagạd ng batạs.
ipasok {DB11/ft|fg|fn}. Bawal ipasok dito ang bisikleta. Mahirap ipasok ang susi sa kandado.
magpapasok {DT01+10/fh|fg|fn}. "Koyi Peh, di ba bilin ni Ang Taoke huwạg magpapapasok ng huanna sa loọb ng tindahan?" {W Nanyang 11.8}."
pagpasok {N}. Halagạ ng pagpasok. Pagpasok ng artịsta.
pasukạn {N}. Sa pasukạn ka dumaạn.

pạsta (1). {N/Es} Espanyol
pạsta (2) {N/It} :: Pagkaing Italyanong gaw sa arinang tangi ('semolino di grano duro'), asịn at tubig (karaniwang walạng itlọg). Allg. ohne Eier).
pạsta (3) {N}. Pạstang panlinis ng ngipin. Pạstang-hiso. F.
pạsta (4) {N} (pandikịt).
pạsta (5) {N} (palitada).
pastahạn {DB10}. Pastahạn mo ang biyạk sa padẹr.

past. {N/Es} Espanyol
pastahạn {DB10}. Pinastahạn ng dentịsta ang aking ngipin.

pastịlyas= Pastille. {N/Es} Espanyol
Matamịs na binalot sa manipịs na papẹl ang pastịlyas.
Pastịlyas-de-leche. Yari sa gatas at asukal ang pastịlyas-de-leche.
pastịlyas-de-ube.

pasuwịt, paswịt. {X/N} Pangngalan
pumaswịt {DT00, DT01}.
pasuwitạn {DB10}.

[pasyạl]. {_/Es} Espanyol
magmasyạl {DT00}, mamasyạl {DT00/mang-}.
pagmamasyạl {ND}.
pasyalan {N}.

pasyẹnsya, pasyẹnsiyạ. {N/Es} Espanyol |pasear|
Pasyẹnsya na, hind kitạ naiintindihạn. Pasyẹnsya na lang, may ibạ pa akọng ginagaw. Geduld bitte, ich habe noch etwas anderes zu tun.

patag. {X/U} Pang-uri
Patag ang lupa.
kapatagan {N}.

patạk. {X/N} Pangngalan
Patạk ng tubig. Patạk ng ulạn. Asụl na may mga patạk na put ang kanyạng kurbata.
patakạn {DB20/fn|ft|fg}. Patakạn mo ng langịs ang kawali.
pamatạk.

patas. {X/N} Pangngalan
magpatas {DT00}.
patas, patạs {U}.

patạy. {X/J?N} Pang-uri
patạy {U}. Patạy na ang ilaw.
patạy {N?U}. Ililibịng bukas ang patạy.
mamatạy {DT00/mang+patay}. Namatạy ang matandạng lalaki.
pumatạy, magpatạy {DT10} {7-1.2 (5)}. Sino ang pumatạy ng usạ? . Sino ang nagpatạy ng ilaw?
patayịn {DB10}. Patayịn mo ang ilaw.
mapatạy {DB10/ft|fg}. Napatạy ko ang dag {DB10/A/mapatay?patayin}.
mapatạy {DB10/ft|fg} {7-3.5.1}. Napatạy ko ang kandila.
kamatayạn {DB10/fn|fg}. Bahay na pinamatayan niyạ.
pamatạy {N/pang+patay}. Pamatạy-kulisap. Pamatạy-sunog.
pagkamatạy {N/pagkang+patay}, kamatayan {N/kang+patay+an} . Biglạng pagkamatạy ng ilaw. Pagkamatạy ng pag-asa. Ang tisis ay dahilan ng kanyạng pagkamatạy.

patị. {A/S} Pang-abay
Kailangang mabilịs ka kumilos, hind lang kasị ang mga taong may pinag-aralan ang kaagaw mo patị na rin ang mga kapwạ mo busabos. {W Material Girl 3.5}. Nene ang tawag sa kaniya ng balana, patị kaniyang mga pamangkịn. {W Ulan 20.12}. Nagulat siyạ patị ang mga bata. {W Rosas 4.13}.
at patị {C A}.

[patịd]. {X} Ugat ng salita
pumatịd ng uhaw {DT10 TW N}. Isạng basong tubig ang pumatịd ng ng uhaw niyạ.
patịd-patịd {U/&&}.
walạng-patịd {U.TL.N}. Kawịng walạng-patịd.
kapatịd {N} .
 Kapatịd na babae. Kapatịd na lalaki. Nagduduyan si Paola at naglalar ang mga kapatịd niyạ sa tubig.
magkapatịd, magkakapatịd {N/magka+patid?mag+kapatid} {9K-222}.

patịs. {X/N} Pangngalan
:: Sawsawan na gaw sa katạs ng alamạng o maliliịt na isd. .

patlạng. {X/N} Pangngalan
Isulat ang wastọng pantịg sa patlạng. May patlạng sa palatuntunan.
walạng-patlạng {U}. Walạng-patlạng na pila ng tao.

patnubay. {X/N} Pangngalan
Ang Diyọs ang patnubay ng tao.
patnubayan {DB10|ft?fp|fg}. Nawạ'y patnubayan ka ng magandạng kapalaran.
ipatnubay {DB11}. Ipatnubay mo siyạ sa tumpạk na landạs.
tagapatnubay {N}.

patnugot. {X/N} Pangngalan
Patnugot ng pahayagạn.
mamatnugot {DT01/mang-}, pamatnugutan {DB10/pang--an} {7-6.2}. G. X. ang mamamatnugot sa bagong pahayagạn.
pamatnugutạn {N/pang--an}.

pato. {N/Es} Espanyol
Kumakakak ang pato.

patong. {X/N} Pangngalan
Tatọng patong ng batọ.
magpatong {DT11}, ipatong {DB11} . Noọn ipinatong ng lobo ang mga paạ sa katawạn ng kambịng. {W Äsop Lobo}.
maipatong {DB11}. Nawal ang tsinelas kong naipatong kahit saạn.
patungan {DB20}. Patungan mo ng batọ ang papel.
patungạn {N}. Nasa kongkretong patungạn ang makinạ.
patungạn ng paạ {N TW N}.
nakapatong {U}. Nakapatong sa mesa ang aklạt.

patpạt. {X/N} Pangngalan
Lagyạn mo ng ilạng patpạt ang apọy.
mahabang patpạt {U.TL N}.

patutot. {X/N} Pangngalan

paumanhịn. {N/pa+um+ano+in} Pangngalan
Paumanhịn po. Paumanhịn po sa inyọng lahạt. Nais ko sanang huming ng paumanhịn sa mga nagaw ko sa'yọ noọn. {W Suyuan 5.6}.
mapạgpaumanhịn {U}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan pao - pau   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   paw - pet   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag