pao - pau
Pambungad Talahuluganang pao - pau
pa pal pan   pao par pard pas pat pau   paw pi pin po pu pur


[paos]. {X} Ugat ng salita
paos {J}.
mamaos {VA00/mang-}. Namaos ang boses ng guro sa kasisigaw.
mapaos {VA00/ma-}.
pamamaos {N/G/mang-}.

papag. {X/N} Pangngalan

papel (1). {N/Es} Espanyol
Sumusulat tayo sa papel. Manikang papel . Basa ang papel ni Juan sa akin.
masapapel {VP10/ma+sapapel}. Masapapel ang kasunduan.
isapapel {VP10}.
papeles {N}.
papel-de-bangko {N}.
papel (2). Ano ang papel mo sa dulang iyon? Ang papel ng wika sa pagbubuo ng bansa .
pangunahing papel. Lumabas na siya sa pangunahing papel sa maraming pelikula.

para (1). {O/Es} Espanyol |para| 'für, um ... zu' {13K-5232 (1)}
para sa {O MA} {4-2.3} . Para kay Ana ang bagong damịt. Para sa akin, isạng malakịng karangalan ang magịng ninong ng anạk nilạ. {W Angela 3.14}. ... para rin sa aking kapakanạn. {W Estranghera 3.8} . Langịs na para sa makinạ. [++] Langịs para sa makinạ. [0] Langis na sa makina. Lạngis sa makinạ. [+].
para ... sa {O D/EC MA}. ... ang mga bagay na itọ ay para rin sa ikabubuti namin. {W Material Girl 3.6}. Para lamang sa mga babae.
para (2) {C} (upang). Di na nakabab si Ate Sally para saluhịn akọ sa ibab ng bintana. {W Mumo 3.5}. Walạng dahilạn para paghambingịn ko silạ. {W Rica 5.2}. Para malaman ng mga kapitbahay natin na hindị kitạ sinasakạl. {W Simo 3.3}.
para huwag {C DP}. Takpạn mo ang pagkain para huwạg dapuan ng langaw.

para (3). {J/Es} Espanyol |comparar| 'vergleichen' {13K-5232 (2)}
para {J} . Parang hayop. Humagulhọl na parang bata si Rod at ... {W Suyo 5.11}.
para ba, para bagạ {J D/EC}. Nagsusumiksịk doọn na para bang nais mong pasukin ang anọ mang damdamin na natatago roon. {W Damaso 4.5}. Para bagạng sombrero.
para {D/J}. Ang tingịn ko sa iyọ ay para kang pagọd. Parang uulạn. Bakit parang di siyạ natatakot sa papuntạng mumo sa bintana? {W Mumo 3.3}. Si Juạn ay parang nagisịng sa mahabang pagkatulog. { LIW 26 Nob 2007 Juan Tamad}. Parang may kumurọt sa kanyạng puso. {W Pang-unawa 3.5}.

[para] (4). {J/Es} Espanyol |parar| 'anhalten' {13K-5232 (3)}
Para! {I}.
paparain {VP10/fa|fi}.

parada. {N/Es} Espanyol
parada, paradahạn. Dito ang parada sa kọtse.
pumarada {VA.}.
nakaparada {J}. Nakita ko ang nakaparadang pulang dyip.

paraluman (1). {X/N} Pangngalan
paraluman (2) {N} (mutya).
Paraluman (3) {N/Na}.

paraiso. {N/Es} Espanyol
Parang paraiso ang hardịn niyạ.

pardịble. {??/N} Pangngalan

pare. {N/Es} Espanyol |cumpadre|
Pare (1) {N/Na}.
Pare (2) {N} .
kumpare, kumpadre [kʊm'pa:.drɛ] {N}.

parepari.

pareho, parehas . {J/Es} Espanyol |parejo|
Pareho sila ng damit kagabi sa kasayahan.
kapareho {N}.
kapareho {J}.
pare-pareho {J}.
pagkakapareho, pagkakapare-pareho {N} {5-2.1}.
magkapareho, magkakapareho {J} {9K-222}. Sabay-sabay nilabhan ang mga damit na may magkakaperong kulay.

pari, pare. {N/Es} Espanyol |padre|

parikala . { Almario 2006 p.84} {X/N} Pangngalan

paris, pares. {N/Es} Espanyol
Isang pares ng sapatos.
paris {N}. Nakaaawit na paris ng ibon si Ana.
iparis {VP11/fx|fa|fx}.
kaparis, kapares {N}. Nasaan ang kapares ng sapatos na ito? Walang kaparis.
kaparis {J}.

parokya. {N/Es} Espanyol |parroquia|
parokyano, parukyano {N}. Asikasuhin ninyong ang mga parokyano ko.

parola. {N/Es} Espanyol
.

parte. {N/Es} Espanyol
kaparte.

parusa.
[pasa]. {X/Es} Espanyol |pasar|
magpasa {VA10}.
ipasa {VP10}. Ipasa mong mabilis ang bola.
maipasa {VP10, VP11}. Naipasa niya sa kanyang suki ang mahihinang uri ng kalakal.

pasahe. {N/Es} Espanyol
Hindi siya nagbayad ng pasahe sa tren.
pamasahe, pampasahe {N}.
pasahe (2) {N}.

pasas. {N/Es} Espanyol
:: Pinatuyong ubas ang pasas.

pasig. {X/N} Pangngalan
pasigan {N}.
dalampasig {N/Cd}.
dalampasigan {N/Cd}.

pasko. {N/Es} Espanyol |pascua|
Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon.
Pasko ng Pagkabuhay {N MC N} .
paskuwa {N} (Euphorbia pulcherrima).

paslang. {X/N} Pangngalan
paslang {N/}.
paslangin {VP10}.
paslangin {VP10/}. Kaya naman isang gabi isinagawa ko ang aking balak, ang paslangin ang asawa ko. {W Girl 3.8}.

paslit. {X/J} Pang-uri
kapaslitan {N}.

paso. {X/N} Pangngalan
magtanim sa paso. Nagtanim kami ng bougainvillea sa malaking paso.

pasok. {X/N} Pangngalan
Walang pasok ngayon.
pumasok {VA00, VA01}. Bawal ang pumasok!
magpasok {VA10}. Nagpasok siya ng bagong moda.
pasukin {VP10?}. Pinasok ang bahay ng mga alagad ng batas.
ipasok {VP11/fp|fa|fl}. Bawal ipasok dito ang bisikleta. Mahirap ipasok ang susi sa kandado.
magpapasok {VA01+10/fi|fa|fl}. "Koyi Peh, di ba bilin ni Ang Taoke huwag magpapapasok ng huanna sa loob ng tindahan?" {W Nanyang 3.8}."
pagpasok {N}. Halaga ng pagpasok. Pagpasok ng artista.
pasukan {N}. Sa pasukan ka dumaan.

pasta (1). {N/Es} Espanyol
pasta (2) {N} (palitada).
pastahan {VP10}. Pastahan mo ang bitak sa pader. .

pasta, pasta. {N/Es} Espanyol
pastahan {VP10}. Pinastahan ng dentista ang aking ngipin.

pastilyas= Pastille. {N/Es} Espanyol
Pastilyas ay isang matamis na binalot sa manipis na papel.
Pastilyas-de-leche. Pastilyas-de-leche ay yari sa gatas at asukal.
pastilyas-de-ube. Pastilyas-de-ube ay may lamang ube at may kulay na ube.

pasuwit, paswit. {X/N} Pangngalan
pumaswit {VA00, VA01}.
pasuwitan {VP10}.

[pasyal]. {_/Es} Espanyol
magmasyal {VA00}, mamasyal {VA00/mang-}.
pagmamasyal {N/G}.
pasyalan {N}.

pasyensya, pasyensiya. {N/Es} Espanyol |pasear|
Pasyensya na, hindi kita naiintindihan. Pasyensya na lang, may iba pa akong ginagawa. Geduld bitte, ich habe noch etwas anderes zu tun.

patak. {X/N} Pangngalan
Isang patak ng tubig. Patak ng ulan. Asul na may mga patak na puti ang kanyang kurbata.
patakan {VP20/fl|fp|fa}. Patakan mo ng mantika ang kawali.
pamatak.
patakan.

patạy. {X/J?N} Pang-uri
patạy {J}. Patạy na ang ilaw.
patạy {N?J}. Ililibịng bukas ang patạy.
mamatạy {VA00/mang+patay}. Namatạy ang matandạng lalaki.
pumatạy, magpatạy {VA10} {8-1.2 (5)}. Sino ang pumatạy ng usạ? . Sino ang nagpatạy ng ilaw?
patayịn {VP10}. Patayịn mo ang ilaw.
mapatạy {VP10/fp|fa}. Napatay ko ang dag {VP10/A/mapatay?patayin}.
mapatạy {VP10/fp|fa} {8-3.5.1}. Napatạy ko ang kandila.
pamatạy {N/pang+patay}. Pamatạy-kulisap. Pamatạy-sunog.
pagkamatạy {N/pagkang+patay}, kamatayan {N/kang+patay+an} . Biglạng pagkamatạy ng ilaw. Pagkamatạy ng pag-asa. Ang tisis ay dahilan ng kanyạng pagkamatạy.

patị. {D/S} Pang-abay
Dapat umuw na si Ana ngayọn, patị si Paola.
at patị {C D}.

[patịd]. {X} Ugat ng salita
kapatịd .
 Kapatịd na babae. Kapatịd na lalaki. Nagduduyan si Paola at naglalar ang mga kapatịd niyạ sa tubig.
magkapatịd, magkakapatịd {N/magka+patid?mag+kapatid} {9K-222}.

patis. {X/N} Pangngalan
Ang patis ay isang uri ng sawsawan na gawa sa katas ng alamang o maliliit na isda. .

patlang. {X/N} Pangngalan
Isulat ang wastong pantig sa patlang. May patlang sa programa.
walang-patlang {J}. Walang-patlang na pila ng mga tao.

patnubay. {X/N} Pangngalan
Ang Diyos ang patnubay ng tao.
patnubayan {VP10|fp?fb|fa}. Nawa'y patnubayan ka ng magandang kapalaran. .
ipatnubay {VP11}. Ipatnubay mo siya sa tumpak na landas.
tagapatnubay {N}.

patnugot. {X/N} Pangngalan
Patnugot ng pahayagan.
mamatnugot {VA01/mang-}, pamatnugutan {VP10/pang--an} {8-6.2}. G. X. ang mamamatnugot sa bagong pahayagan. wird die neue Zeitschrift herausgeben.

pato. {N/Es} Espanyol
Kumakakak ang mga pato.

patong. {X/N} Pangngalan
Tatlong patong ng bato.
magpatong {VA11}, ipatong {VP11} . Noon ipinatong ng lobo ang mga paa sa katawan ng kambing. {W Äsop Lobo}.
maipatong {VP11}. Nawala ang tsinelas kong naipatong kahit saan.
patungan {VP20}. Patungan mo ng bato ang papel.
patungan {N}. Nasa isang kongkretong patungan ang makina.
patungan ng paa {N MC N}.
nakapatong {J}. Nakapatong sa mesa ang aklat.

patpạt. {X/N} Pangngalan
Lagyạn mo ng ilạng patpạt ang apọy.
mahabang patpạt {J.L N}.

paumanhịn. {N/pa+um+ano+in} Pangngalan
Paumanhịn po. Paumanhịn po sa inyọng lahạt. Nais ko sanang huming ng paumanhịn sa mga nagaw ko sa'yọ noọn. {W Suyo 5.6}.
mapạgpaumanhịn {J}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan pao - pau   18 Disyembre 2011

Simula ng pahina   paw - pet   Pahinang pamagat na Filipino   Mabuhay