na - ngu
Pambungad Talahuluganang na - ngu
na nan nas ne ng ngi ngu   ni

na. {A/EC} Pang-abay {10K-2111}
Patạy na ang lola ko.
Aalịs na akọ. Nanditọ na ang mga kaibigan ko. Dumatịng na silạ galing sa Alemạnya. Halika na. Mamayạ na. Sige na.
Tapos na akọ. Matutulog na akọ.
Kumain ka na? gegessen? Aalịs ka na? Marami nang librọ. UP.
na (2) {L} {11-5}.
na (3) {S-L(L .)} {13-5.3}. Sabihin mo sa doktọr na may sakịt ang Inạng. Nalaman ng reyna mul sa salamịn na buhạy pa si Busilak.

naga (Pterocarpus indicus). {X/N} Pangngalan

nakaw   {X/N,U} Pangngalan
magnakaw, nakawin.
nakaw {U}, ninakaw {U/DB10/A}. Kotseng nakaw. .
nakawan {N}.
magnanakaw {N}.

nakụinạ ko.
nais. {X/N} Pangngalan
Nalalaman ang inạ kung anọ ang nais ng anạk niyạ.
nais {AH}/N} {10-4.1.2} . Nais kong magkaroọn ng maraming salapị.
magnais, naisin. Anọ ang ninanais mo?
pagnanais {ND}. ... ngunit malakị ang pagnanais ninạ Ate na humanap ng sariling daigdịg. {W Dayuhan 3.10}.
kanais-nais {U/&&}.
di-kanais-nais {A.J/&&}. Di-kanais-nais ang sineng iỵn.

namạn |na+man?|. {A/EC} Pang-abay
Namạn! {M?}. Ang baịt mo namạn. Ang gandạ namạn ng bahay ni Gina.
Pakiabọt namạn ng asịn. Dalhịn mo namạn ang supot ko. Magpahingạ ka namạn.
Mabuti namạn..
na namạn. Magsisine ka na namạn! Nang magkita na namạn kamị, ....
man namạn {A/EC D/EC). Kung akọ man namạn ay nagkamal, ....

nana. {X/N} Pangngalan
May nana sa sugat.
magnana.

nanayinạy.
nang {C,MD,D.TL} - {5-3.4}
nang (1) {C} {13K-5212}. Naglalar kamị nang madap akọ. Nang mamatạy ang bata ay umiyạk nang umiyạk ang inạ. Kay namạn ibạng-ibạ ang pakiramdạm ko nang araw na iyọn. {W Damaso 4.2}.
nang (2) {C} {13K-5212 (3)}. Nang mamatạy ang bata ay umiyạk nang umiyạk ang inạ.
nang (3) {T0} {5-3.3}. Nag-aaral siyạ nang mabuti. Bumasa ang bata nang paup.
nang (4) {A.TL/na+ng} {10-2.1.1 (2)} . Ayọko nang magsalit. Sampụng minụto nang brown-out. {10K-611 Σ}.
[naŋ] (2)ng.

nạrranaga.

nasasa.
nasa. {X} Ugat ng salita nais
magnasa, nasain. Ano ang ninanasa mo? Makapukaw ng makalamạng pagnanasa.

naturantuọd.
[natili]tili.
Naw!. {M} Padamdam
Nawạ'y pagpalain kayọ ng Diyọs.

nayon. {X/N} Pangngalan

negọsyo. {N/Es} Espanyol kalakalạn
Mabuti ang negọsyo ng tindahang itọ. . Nasa negọsyo ang pera ko.

Negosyo.
bawas.
bumibilị.
gạstos.
gugol.
halagạ.
kita.
kuwạrta.
nagbibilị.
napagbilhạn.
paghahatịd.
pakinabang.
resibo.
singịl.
tindạ.
palatuusan.
pananalap.
pera.
salap.
tagatustọs.
tawad.
tinggạl.
tubo.

nene, neneng. {N} Pangngalan

ng [naŋ] {TC} Pananda {3-1}
Pangalan ng bata. Anak ni Pedro. Nagbibilị siyạ ng kanin. Pinatạy ng pusa ang dag.

ng [na'ŋaʔ]. {A/EC} Pang-abay
Tunay ng iyạn. Ang gandạ ng mga bulaklạk! - Oo ng. Sige na, sumama ka na sa piknịk. - Sige na ng. - Ja, ganz bestimmt.
Talagạ ngạng ganyạn lamang siyạ.
Hind ng palạ puwede. {W Madaling Araw 3.12}.
ng Pakikuha mo ng ang sapatos ko. Pakibuksạn mo ng ang pint. Sarhạn mo ng ang bintana.

ngalan. {X/N} Pangngalan
Sinabi niyạ sa akin ang ngalan niyạ ngunit nakalimutan ko.
pangngalan {N} Gr. Pangngalang tambalan.
pangalan {N}.
 magpangalan {DT11/mag+pangalan}. einen Namen geben. Sino ang nagpangalan ng (ni) Juan sa kanyạ?
pangalanan {DB101/ft|fg|P-L/pangalan+an}. Pinapangalanan ang isạng buọng kaisipạng pangungusap. {6-7.3}.
ipangalan {DB01/i+pangalan}.
maipangalan {DB11/ft|fg|fn} {7-3.3} {6-3.2.6}. Naipangalan ko sa artịsta ang anạk ni Ate.

Pangalang Pilipino.
Filipino Espanyol
= Spanisch
Inggles
= Englisch
Lalaki
= Männlich
Samadhi Pandoy {W}Edgardo Jesus Jose Nap Rico Sergio Vir Charles Joe Ryan
Babae
= Weiblich
Ligaya Nene Ana Elena Gilda Maria Nimfa Nova Paola Rita Reina Lily Rose Melody Sunshine

ngalay. {X/N} Pangngalan ngawit
mangalay {DT00/mang+ngalay?ma+ngalay} {14-2.5.2}.
ikangalay {DB10/fs|fg/ikang+ngalay?ika+ngalay} {6-7.2}.

[nganib]. {X} Ugat ng salita
panganib {N}.
mapanganib {U}.

ngangạ. {X/U} Pang-uri
ngumangạ {DT00}. Ngumangạ ka.
pangangahịn {DB10/pa+nganga+in} {7-4.1}. Mahirap pangangahịn ng nanay ang batang takọt sa dentịsta.

ngangạ (2). {X/N} Pangngalan

ngasiwa. {X} Ugat ng salita patnugot
mangasiwa {DT01}. Nangangasiwa siyạ sa lupa namin.
pangasiwaan {DB10/pang+ngasiwa+an}. Pinapangasiwaan [pinangangasiwaan] ni Karlo ang tindahan.
pangangasiwa {ND}. Mahusay ang kanyạng pangangasiwa sa gawaan.
pangasiwaạn {N}. Naaayon ang mga bagay na iyạn sa palatuntunan ng pangasiwaạn.

ngawit. {X/N} Pangngalan ngalay
mangawit {DT00/mang+ngawit?ma-ngawit} {14-2.5.2}.

ngayọn. {A/0} Pang-abay
Anọ ang ginagaw mo ngayọn?
sa ngayọn. Dahil ngạ ang ginagaw ko sa ngayọn ay wal. {W Gubat 3.34}. Ngayọng akọ ay may sapạt nang edạd ngunit ... {W Damaso 4.1} (ngayong ? [--]).
hanggạng ngayọn. Bukạs pa ba hanggạng ngayọn ang tindahan?
mul ngayọn. Mul ngayọn ay sa amin ka titirạ.

[ngilin]. {X} Ugat ng salita
pangilin (1) {N/pa+ngilin}.
pangilin (2).
araw na pangilin.
pistang pangilin.
pangingilin {N/pa+&+ngilin}.

ngipin. {X/N} Pangngalan

ngit. {X/N} Pangngalan
ngumiti.
mapangit {DB10/ft|fg} {7-3.5.1}. Napangit na lang akọ nang maisip mul ang dahilạn ng pagkakagulọ kinạ Aling Terya. {W Piso 3.1}.
pangitiịn {DB10/pa+ngiti+in}. Pangitiịn mo ang bata upang magandạ sa litrato.

[nguha]. {X} Ugat ng salita
manguha. Nangunguha silạ ng panggatong.

ngunit, nguni. {C} Pangatnig pero, subalit, datapuwạt
Marami pa sana akọng itatanọng, ngunit umalịs agạd itọ nang maiabọt ko sa kanyạ ang tirạng ulam at kanin na tinipon ko. {W Angela 3.8}. Totoọng matalino ka, ngunit kung hind ka mag-aaral nang hustọ ....

nguso. {X/N} Pangngalan
ngusuan {DB}.
inguso {DB}. Inginuso ang loọb ng tindahan. {W Nanyang 22.15}.

nguy. {X} Ugat ng salita
ngumuy.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan na - ngu   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   ni - nun   Pahinang pamagat na Filipino