na - ngu
Pambungad Talahuluganang na - ngu
na nan nas ne ng ngi ngu   ni
na. {D/EC} Pang-abay {10K-2111}
Patay na ang lola ko.
Aalis na ako. Nandito na ang mga kaibigan ko. Dumating na sila galing sa Alemanya.
Halika na. Mamaya na. Sige na.
Tapos na ako. Matutulog na ako.
Kumain ka na? Aalis ka na? Marami nang libro UP.
na (2) {L} {11-5}.
na (3) {C-L} {13-5.3}. Sabihin mo sa doktor na may sakit ang Inang.
Nalaman ng reyna mula sa salamin na buhay pa si Busilak.
naga (Pterocarpus indicus). {X/N} Pangngalan
naka- {.} Unlapi {9K-2221}
nakaw   {X/N,J} Pangngalan
magnakaw, nakawin.
nakaw {J}, ninakaw {J/VP10/A}. Kotseng nakaw.
nakawan {N}.
magnanakaw {N}.
nakụ → inạ ko.
nais. {X/N} Pangngalan
Nalalaman ang inạ kung anọ ang nais ng anạk niyạ.
nais {DP/N} {10-4.1.2} . Nais kong magkaroọn ng maraming salapị.
magnais, naisin. Anọ ang ninanais mo?
pagnanais {N/G}. ... ngunit malakị ang pagnanais ninạ Ate na humanap ng sariling daigdịg. {W Dayuhan 3.10}.
kanais-nais {J/&&}.
di-kanais-nais {D.J/&&}. Di-kanais-nais ang sineng iỵn.
namạn. {D/EC} Pang-abay
Namạn! {I?}. Ang baịt mo namạn. Ang gandạ namạn ng bahay ni Gina.
Pakiabọt namạn ng asịn. Dalhịn mo namạn ang supot ko. Magpahingạ ka namạn.
Mabuti namạn..
na namạn. Magsisine ka na namạn! Nang magkita na namạn kamị, ....
man namạn {D/EC D/EC). Kung akọ man namạn ay nagkamalị, ....
nana. {X/N} Pangngalan
May nana sa sugat.
magnana.
nanay → inạy.
nang {C,MD,D.L} - {5-3.4}
nang (1) {C} {13K-5212}. Naglalarọ kamị nang madapạ akọ. Nang mamatạy ang bata ay umiyạk nang umiyạk ang inạ. Kayạ namạn ibạng-ibạ ang pakiramdạm ko nang araw na iyọn. {W Damaso 4.2}.
nang (2) {C} {13K-5212 (3)}. Nang mamatạy ang bata ay umiyạk nang umiyạk ang inạ.
nang (3) {M0} {5-3.3}. Nag-aaral siyạ nang mabuti. Bumasa ang bata nang paupọ.
nang (4) {D.L/na+ng} {10-2.1.1 (2)} . Ayọko nang magsalitạ. Sampụng minụto nang brown-out. {10K-611 Σ}.
[naŋ] (2) → ng.
nạrra → naga.
nasa → sa.
nasa. {X} Ugat ng salita nais
magnasa, nasain. Ano ang ninanasa mo? Makapukaw ng makalamạng pagnanasa.
[natili] → tili.
Nawạ!. {I} Padamdam
Nawạ'y pagpalain kayọ ng Diyọs.
nayon. {X/N} Pangngalan
negọsyo. {N/Es} Espanyol kalakalạn
Mabuti ang negọsyo ng tindahang itọ. . Nasa negọsyo ang pera ko.
Negosyo.
bawas.
bumibilị.
gạstos.
gugol.
halagạ.
kita.
kuwạrta.		 nagbibilị.
napagbilhạn.
paghahatịd.
pakinabang.
tindạ.
palatuusan.
pananalapị.		 pera.
salapị.
tagatustọs.
tawad.
tinggạl.
tubo.
nene, neneng. {N} Pangngalan
ng [naŋ] {MC} Pananda {3-1}
Pangalan ng bata. Anak ni Pedro. Nagbibilị siyạ ng kanin. Pinatạy ng pusa ang dagạ.
ngạ [na'ŋaʔ]. {D/EC} Pang-abay
Tunay ngạ iyạn. Ang gandạ ng mga bulaklạk! - Oo ngạ. Sige na, sumama ka na sa piknịk. - Sige na ngạ. - Ja, ganz bestimmt.
Talagạ ngạng ganyạn lamang siyạ.
Hindị ngạ palạ puwede. {W Madaling Araw 3.12}.
ngạ Pakikuha mo ngạ ang sapatos ko. Pakibuksạn mo ngạ ang pintọ. Sarhạn mo ngạ ang bintana.
ngalan. {X/N} Pangngalan
Sinabi niyạ sa akin ang ngalan niyạ ngunit nakalimutan ko.
pangngalan {N} Gr. Pangngalang tambalan.
pangalan {N}.
 magpangalan {VA11/mag+pangalan}. einen Namen geben. Sino ang nagpangalan ng (ni) Juan sa kanyạ?
pangalanan {VP101/fp|fa|P-N/pangalan+an}. Pinapangalanan ang isạng buọng kaisipạng pangungusap. {7-7.3}.
ipangalan {VP01/i+pangalan}.
maipangalan {VP11/fp|fa|fl} {8-3.3} {7-3.2.6}. Naipangalan ko sa artịsta ang anạk ni Ate.

Pangalang Pilipino.
Filipino Espanyol
= Spanisch
Inggles
= Englisch
Lalaki
= Männlich		 Samadhi Pandoy {W}Edgardo Jesus Jose Nap Rico Sergio Vir Charles Joe Ryan
Babae
= Weiblich		Ligaya Nene Ana Elena Gilda Maria Nimfa Nova Paola Rita Reina Lily Rose Melody Sunshine
[nganib]. {X} Ugat ng salita
panganib {N}.
mapanganib {J}.
nganga. {X/J} Pang-uri
ngumanga {VA00}. Ngumanga ka.
pangangahin {VP10/pa+nganga+in}. Mahirap pangangahin ng nanay ang batang takot sa dentista.
nganga (2). {X/N} Pangngalan
ngasiwa. {X} Ugat ng salita patnugot
mangasiwa {VA01}. Nangangasiwa siya sa lupa namin.
pangasiwaan {VP10/pang+ngasiwa+an}. Pinapangasiwaan (oder pinangangasiwaan) ni Karlo ang tindahn.
pangangasiwa {N/G}. Mahusay ang kanyang pangangasiwa sa gawaan.
pangasiwaan {N}. Naaayon ang mga bagay na iyạn sa palatuntunan ng pangasiwaan.
ngayon. {D/0} Pang-abay
Ano ang ginagawa mo ngayon?
sa ngayon. May magagandang awit at tula sa Pilipinas, ngunit marami nang nakalimutan sa ngayon. Ngayong ako ay may sapat nang edad ngunit ... {W Damaso 4.1} (ngayong ? [--]).
hanggang ngayon. Bukas pa ba hanggang ngayon ang tindahan?
mula ngayon. Mula ngayon ay sa amin ka titira.
[ngilin]. {X} Ugat ng salita
pangilin (1) {N/pa+ngilin}.
pangilin (2).
araw na pangilin.
pistang pangilin.
pangingilin {N/pa+&+ngilin}.
[nginig]. {X} Ugat ng salita
panginginig.
manginig. Nanginginig sa galit ang reyna.
ngipin. {X/N} Pangngalan
ngiti. {X/N} Pangngalan
ngumiti.
mapangiti {VP10/fp|fa} {8-3.5.1}. Napangiti na lang ako nang maisip muli ang dahilan ng pagkakagulo kina Aling Terya. {W Piso 3.1}.
pangitiin {VP10/pa+ngiti+in}. Pangitiin mo ang bata upang maganda sa litrato.
[nguha]. {X} Ugat ng salita
manguha. Nangunguha silạ ng panggatong.
ngunit, nguni. {C} Pangatnig pero, subalit, datapuwạt
Marami pa sana akọng itatanọng, ngunit umalịs agạd itọ nang maiabọt ko sa kanyạ ang tirạng ulam at kanin na tinipon ko. {W Angela 3.8}. Totoọng matalino ka, ngunit kung hindị ka mag-aaral nang hustọ ....
nguya. {X} Ugat ng salita
ngumuya.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan na - ngu   18 Disyembre 2011

Simula ng pahina   ni - nun   Pahinang pamagat na Filipino   Mabuhay