| lim - liw | |
| Pambungad | Talahuluganang lim - liw |
| la lag lam lap las le li lim lin lip lis liw lo lu lup | |
| limạ (5). | {X/N,UB} Pamilang |
| ikalimạ, panlimạ (ika-5, pan-5). labinlimạ (15). Ikalabinlimạ (ika-15). limampụ (50). Limampụ't limạ (55). kalimạ, sangkalimạ. makạlimạ. limahan. | |
| limbạg. | {X/N} Pangngalan |
| ilimbạg, limbagịn, maglimbạg.
Dinalạ ng manunulat ang kanyạng likhạ sa
Maynila upang ilimbạg. manlilimbạg {N}. | |
| limit. | {X} Ugat ng salita |
| malimit {U,A}. Malimit ang bagyọ
sa amin kung Agọsto. Malimit
na nag-uusap sinạ Joe at Nimfa noọn.
{W Suyuan 5.5}. Malimit
siyạng magsimbạ. kalimitan {A}. | |
| limọs. | {N/Es} Espanyol |
| magpalimọs {DT00}. | |
| limot. | {X} Ugat ng salita |
| lumimot {DT01},
kalimutan {DB10}. makalimot {DT10}. Hindị pa rin nakalilimot magpasalamat si Regine sa o Diyọs. {W Regine 3.3} {11-5.4}. makalimutan, malimutan {DB10}. | |
| limpạk. | {X/N} Pangngalan |
| Limpạk-limpạk na salapị. | |
| linạng. | {X/N} Pangngalan |
| luminạng, maglinạng, linangin {D.}. kalinangạn. paglinạng, paglilinạng {ND}. Paglilinạng ng palay. Paglinạng ng makabagong Filipino { may-kalinangạn {U}. May-kalinangạn na bansạ. | |
| linaw. | {X} Ugat ng salita liwanag |
| linawin {DB10}. Sa pag-aaral sa
Mahal na Passion, nilinaw ni Rene B. Javellana na ...
{W Dasal 3.18}.P. machte R.B.J. deutlich, dass ... kalinawan {N}. malinaw {U}. Malinaw na tubig sa ilog. Malinaw na pagtanggị. Malinaw na pagbabago. di-malinaw {U}. | |
| lindọl. | {X/N} Pangngalan |
| [lingạ]. | {X} Ugat ng salita |
| magpalingạ-lingạ {DT}. Lumabạs si Lim Kui at
nagpalingạ-lingạ {W Nanyang 3.6}. pagkalingạ {N}. | |
| lingạ. | {X/N} Pangngalan |
| linggọ | {X/N} Pangngalan |
| linggọ (1). May pitọng
araw sa isạng
linggọ. Suwẹldo sa isạng
linggọ. Linggọ (2). Ikapitọng araw ng linggọ sa Bịbliyạ at sa makabagong kalendạryo (ISO) ang Linggọ. lingguhan {N}. kinalingguhan {N, A}. linggụ-linggọ {U}. | |
| lingịd. | {X/U} Pang-uri |
| Lingịd sa ibạ, nagsimulạ si Regine bilang isạng mang-aawit sa isạng di-kilalang restawrạn. {W Regine 3.2}. | |
| lingkọd. | {X} Ugat ng salita |
| maglingkọd {DT01/fg|fp}.
Naglingkọd ang lola sa bayan. makapaglingkọd {DT01/fg|fp} {7-3.4}. Nakapaglingkọd ang lola sa bayan. paglingkurạn {DB10/fp|fg} {7-5.1}. Biglạ siyạng dumalaw sa pinaglilingkurạn kong restorạn. {W Angela 3.18}. paglilingkọd {ND}. | |
| [lingọn]. | {X} Ugat ng salita |
| lumingọn {DT00}. Huwạg kang
lumingọn. lingunịn {DB10}. Malị yata, ikạw ang hindị ko nilingọn. {W Madaling Araw 3.12}. | |
| linis. | {X/N} Pangngalan |
| Ang linis ng kuwạrto! linisin {DB10}. kalinisan {N}. Mahalagạ ang kalinisan sa paggamọt sa sugat. panlinis {N}. tagalinis {N}. malinis {U}. | |
| linlạng. | {X} Ugat ng salita |
| linlangịn. Nililinlạng ka niyạ. | |
| lipạ (1) (Laportea
moyeniana).
|
{X/N} Pangngalan |
| Lipạ (2) {N/Na} :: Lungsọd sa Batạngas. . | |
| lipạd. | {X} Ugat ng salita |
| lumipạd {DT00}. Ibon mang may
layang lumipạd, ... (Bayan
ko). mailipạd {DB10/ft|fg} {7-3.3}. Nailipạd ko nang mataạs ang saranggola. paglipạd {ND}. paliparan {N}. | |
| lipạk. | {X} Ugat ng salita |
| lipakịn {DB10}. malipạk {U}. Malipạk ang talampakan niyạ. | |
| lipas. | {X} Ugat ng salita |
| lipạs {U}. Lipạs na
panahọn ang masikịp na pantalọn. lumipas {DT00/fy?fg}. Lumilipas ang panahọn. Ilạng buwạn ang lumipas, ... {W Unawa 3.9}. lipas {X/DT} = lumipas. Lipas na ang aking gutom. makalipas {U}. Isạng tanghali, makalipas ang dalawạng linggọ, sumulpọt ... {W Angela 3.7}. | |
| lipat. | {X/N} Pangngalan |
| Lipat bahay. {8-3.4}. lumipat {DT01/fg|fn}. Lumipat silạ sa Lipạ mulạ sa Maynila. lumipat {DT10/fg|ft}. Upang hindị matuntọn, lumipat siyạ ng boarding house at nagpalịt ng numerọ ng cellphone. {W Unawa 3.8}. maglipat {DT10, DT11/fg|ft|fn}. Naglipat siyạ ng pansịn sa ibạng bagay. ilipat {DB11/ft|fg|fn}. Ilipat mo ang upuan sa kabilạ ng mesa. Inilipat niyạ sa ibạng bagay ang kanyạng pansịn. paglilipat {ND}. palipat-lipat {U}. | |
| lipon. | {X/N} Pangngalan lupon |
| Lipon ng mga salitạ. kalipunan {N}. | |
| lipunan {N}. | |
| panlipunan {U} !!. Panlipunang gawain. Aralịng panlipunan. | |
| [lisan]. | {X} Ugat ng salita alịs (alis ist mehr das frohe, lisan das unfrohe Weggehen.) |
| lumisan {DT00/fg}.
Lumisan siyạng masamạ ang loọb. lisanin {DB10/fg|fn}. Nilisan niyạ ang silịd. Nilisan ang bahay. Nilisan niyạ ang kanyạng pamịlya. paglisan {ND}= Abreise, das Weggehen. Malungkọt ang kanyang paglisan. |
| listạ. | {N/Es} Espanyol talạ |
| listahan {N}. ilistạ, maglistạ. | |
| litạw. | {U} Pang-uri |
| lumitạw {DT00}. Lumitạw ang isạng ahas. Lumitạw ang araw sa ulap. Lumilitạw ang tanọng na .... ... at idagdạg ang mga lumilitạw na
saliksịk pangwika at pangkultura hanggạng sa
kasalukuyan. {W Javier 3.4}. palitawịn {DB10}. Ang putị ng pẹrlas ay lalong pinalitạw ng itịm na damịt. nakalitạw {U}. | |
| litid. | {X/N} Pangngalan | |
| litọ. | {X/U} Pang-uri |
| Umalịs siyạng litọ ang isip. lumitọ {DT01/fg|fp?ft}. Lalong lumitọ sa kanyạng isip ang ibạ't ibạng payo ng maraming tao tungkọl sa iisạng suliranin. lituhịn {DB10/ft?fp|fg}. Habang marami kang sinasabi ay lalo mo akọng nililitọ. | |
| lịtro.
|
{NDr/Es} Griyego |
| [liwalịw]. | {X} Ugat ng salita |
| magliwalịw {DT00}. pagliliwalịw {ND}. liwaliwan {N}. | |
| liwanag. | {X/N} Pangngalan |
| Liwanag ng buwạn. Liwanag ng
bituịn. maliwanagan {D}. kaliwanagan {N}. Kaliwanagan ng pag-iisip. . Kaliwanagan sa pagsasalitạ, kaliwanagan ng pagsasalitạ. maliwanag {U}. Maliwạnag na lạngit. . Maliwanag ang kahulugạn. Maliwanag na pagbuti. | |
| paliwanag {N}. | |
| Sa paliwanag nito, ang
masagana nitong buhay ay galing sa kayamanang
minana sa isạng namatạy na amaịn.
{W Naglaho 3.2}. paliwanag {N ? X/DB}. {W Prutas 3.3}. magpaliwanag {DT10}. Naku'y sa inạ mo dapat kang magpaliwanag. {W Bulaklak 8.13}. ipaliwanag {DB10, DB11}. Ipaliwanag mo ang iyọng ibig sabihin. Hindị ko alạm kung paano ko ipaliliwanag subalit ito lamang ang paraạn upang matupạd ang ating pangarap para sa mga bata. {W Arrivederci 3.4}. maipaliwanag {DB10, DB11}. Hindị niyạ maipaliwanag sa sarili ang kahulugạn ng away na iyọn sa bangketa.̣ {W Bulaklak 8.31}. pagpapaliwanag {ND}. Mga paksạng nangangilangan ng higịt na pagpapaliwanag. | |
| liwaywạy. | {X/N} Pangngalan |
| :: Unang liwanag ng araw sa
umaga. Liwayway {N/Na} :: Pilipinong lingguhan { bukạng-liwaywạy {N/Cd}. | |
| liyọ. | {X/N} Pangngalan hilo |
| Nakaramdạm siyạ ng liyọ pagkatapos
uminọm ng alạk. liyọ {U}. Liyọng-liyọ umuwị silạ. maliyọ {DT00}. Naliliyọ na siyạ. | |