lim - liw
Pambungad Talahuluganang lim - liw
la lag lam lap las le li   lim lin lip lis liw   lo lu lup



limạ (5). {X/N,UB} Pamilang
ikalimạ, panlimạ (ika-5, pan-5).
labinlimạ (15). Ikalabinlimạ (ika-15).
limamp (50). Limampụ't limạ (55).
kalimạ, sangkalimạ.
makạlimạ.
limahan.

limbạg. {X/N} Pangngalan
ilimbạg, limbagịn, maglimbạg. Dinalạ ng manunulat ang kanyạng likh sa Maynila upang ilimbạg.
manlilimbạg {N}.

limi. {X} Ugat ng salita
limiin {DB10}.
paglilimi {ND}. Nang hapong iyọ'y matagạl niyạng nilimi ang mga sinabi ni Fely. {W Nanyang 22.16}.

limit. {X} Ugat ng salita
malimit {U,A}. Malimit ang bagyọ sa amin kung Agọsto. Malimit na nag-uusap sinạ Joe at Nimfa noọn. {W Suyuan 5.5}. Malimit siyạng magsimbạ.
kalimitan {A}.

limọs. {N/Es} Espanyol |limosna|
magpalimọs {DT00}.

limot. {X} Ugat ng salita
lumimot {DT01}, kalimutan {DB10}.
makalimot {DT10}. Hind pa rin nakalilimot magpasalamat si Regine sa o Diyọs. {W Regine 3.3} {11-5.4}.
makalimutan, malimutan {DB10}.

limpạk. {X/N} Pangngalan
Limpạk-limpạk na salap.

linạng. {X/N} Pangngalan
luminạng, maglinạng, linangin {D.}.
kalinangạn.
paglinạng, paglilinạng {ND}. Paglilinạng ng palay. Paglinạng ng makabagong Filipino { Alcantara 2006 p. 1}.
may-kalinangạn {U}. May-kalinangạn na bans.

linaw.{X} Ugat ng salita liwanag
linawin {DB10}. Sa pag-aaral sa Mahal na Passion, nilinaw ni Rene B. Javellana na ... {W Dasal 3.18}.P. machte R.B.J. deutlich, dass ...
kalinawan {N}.
malinaw {U}. Malinaw na tubig sa ilog. Malinaw na pagtanggị. Malinaw na pagbabago.. Nang malinaw. Natürlich (selbstverständlich).
di-malinaw {U}.

lindọl. {X/N} Pangngalan

[ling]. {X} Ugat ng salita
magpalingạ-ling {DT}. Lumabạs si Lim Kui at nagpalingạ-lingạ {W Nanyang 11.6}.
pagkaling {N}.

lingạ. {X/N} Pangngalan

linggọ {X/N} Pangngalan
linggọ (1). May pitọng araw sa isạng linggọ. Suwẹldo sa isạng linggọ.
Linggọ (2). Ikapitọng araw ng linggọ sa Bịbliyạ at sa makabagong kalendạryo (ISO) ang Linggọ.
lingguhan {N}.
kinalingguhan {N, A}.
linggụ-linggọ {U}.

lingịd. {X/U} Pang-uri
Lingịd sa ibạ, nagsimul si Regine bilang isạng mang-aawit sa isạng di-kilalang restawrạn. {W Regine 3.2}.

lingkọd. {X} Ugat ng salita
maglingkọd {DT01/fg|fp}. Naglingkọd ang lola sa bayan.
makapaglingkọd {DT01/fg|fp} {6-3.4}. Nakapaglingkọd ang lola sa bayan.
paglingkurạn {DB10/fp|fg} {6-5.1}. Bigl siyạng dumalaw sa pinaglilingkurạn kong restorạn. {W Angela 3.18}.
paglilingkọd {ND}.

[lingọn]. {X} Ugat ng salita
lumingọn {DT00}. Huwạg kang lumingọn.
lingunịn {DB10}. Malị yata, ikạw ang hind ko nilingọn. {W Madaling Araw 3.12}.

linis. {X/N} Pangngalan
Ang linis ng kuwạrto!
linisin {DB10}.
kalinisan {N}. Mahalagạ ang kalinisan sa paggamọt sa sugat.
panlinis {N}.
tagalinis {N}.
malinis {U}.

linlạng. {X} Ugat ng salita
linlangịn. Nililinlạng ka niyạ.

libtọs. {X/N} Pangngalan paltọs

lipạ (1) (Laportea moyeniana).   {X/N} Pangngalan
Lipạ (2) {N/Na} :: Lungsọd sa Batạngas. .

lipạd. {X} Ugat ng salita
lumipạd {DT00}. Ibon mang may layang lumipạd, ... (Bayan ko).
mailipạd {DB10/ft|fg} {6-3.3}. Nailipạd ko nang mataạs ang saranggola.
paglipạd {ND}.
paliparan {N}.

lipạk. {X} Ugat ng salita
lipakịn {DB10}.
malipạk {U}. Malipạk ang talampakan niyạ.

lipas. {X} Ugat ng salita
lipạs {U}. Lipạs na panahọn ang masikịp na pantalọn.
lumipas {DT00/fy?fg}. Lumilipas ang panahọn. Ilạng buwạn ang lumipas, ... {W Unawa 3.9}.
lipas {X/DT} = lumipas. Lipas na ang aking gutom.
makalipas {U}. Isạng tanghali, makalipas ang dalawạng linggọ, sumulpọt ... {W Angela 3.7}. Humihikbịng inilabạs ni Fely ang damdaming kinuyọm sa nakalipas na ilạng buwạn. {W Nanyang 22.18}.

lipat. {X/N} Pangngalan
Lipat bahay. {7-3.4}.
lumipat {DT01/fg|fn}. Lumipat silạ sa Lipạ mul sa Maynila.
lumipat {DT10/fg|ft}. Upang hind matuntọn, lumipat siyạ ng boarding house at nagpalịt ng numerọ ng cellphone. {W Unawa 3.8}.
maglipat {DT10, DT11/fg|ft|fn}. Naglipat siyạ ng pansịn sa ibạng bagay.
ilipat {DB11/ft|fg|fn}. Ilipat mo ang upuan sa kabil ng mesa. Inilipat niyạ sa ibạng bagay ang kanyạng pansịn.
paglilipat {ND}.
palipat-lipat {U}.

lipon. {X/N} Pangngalan lupon
Lipon ng mga salit.
kalipunan {N}.
lipunan {N}.
 panlipunan {U} !!. Panlipunang gawain. Aralịng panlipunan.

[lisan]. {X} Ugat ng salita alịs (alis ist mehr das frohe, lisan das unfrohe Weggehen.)
lumisan {DT00/fg}. Lumisan siyạng masam ang loọb.
lisanin {DB10/fg|fn}. Nilisan niyạ ang silịd. Nilisan ang bahay. Nilisan niyạ ang kanyạng pamịlya.
paglisan {ND}= Abreise, das Weggehen. Malungkọt ang kanyang paglisan.

listạ. {N/Es} Espanyol tal
listahan {N}.
ilistạ, maglistạ.

litạw. {U} Pang-uri
lumitạw {DT00}. Lumitạw ang isạng ahas. Lumitạw ang araw sa ulap. Lumilitạw ang tanọng na .... ... at idagdạg ang mga lumilitạw na saliksịk pangwika at pangkultura hanggạng sa kasalukuyan. {W Javier 3.4}.
palitawịn {DB10}. Ang put ng pẹrlas ay lalong pinalitạw ng itịm na damịt.
nakalitạw {U}.

litid. {X/N} Pangngalan

litọ. {X/U} Pang-uri
Umalịs siyạng litọ ang isip.
lumitọ {DT01/fg|fp?ft}. Lalong lumitọ sa kanyạng isip ang ibạ't ibạng payo ng maraming tao tungkọl sa iisạng suliranin.
lituhịn {DB10/ft?fp|fg}. Habang marami kang sinasabi ay lalo mo akọng nililitọ.

lịtro. {NDr/Es} Griyego

litsọnletsọn.

[liwalịw]. {X} Ugat ng salita
magliwalịw {DT00}.
pagliliwalịw {ND}. Pagliliwalịw sa Europa.
liwaliwan {N}.

liwanag. {X/N} Pangngalan
Liwanag ng buwạn. Liwanag ng bituịn.
liwanagin {DB10}.
liwanaging mabuti {DB10.TL D/U}.
kaliwanagan {N}. Kaliwanagan ng pag-iisip. . Kaliwanagan sa pagsasalit, kaliwanagan ng pagsasalit.
maliwanag {U}. Masyadong maliwanag ang ilaw. Maliwạnag na lạngit. Maliwanag ang kahulugạn. Maliwanag na pagbuti.
paliwanag {N}.
 Sa paliwanag nito, ang masagana nitong buhay ay galing sa kayamanang minana sa isạng namatạy na amaịn. {W Naglaho 3.2}.
paliwanag {N ? X/DB}. {W Prutas 3.3}.
magpaliwanag {DT10}. Naku'y sa inạ mo dapat kang magpaliwanag. {W Bulaklak 8.13}.
ipaliwanag {DB10, DB11}. Ipaliwanag mo ang iyọng ibig sabihin. Hind ko alạm kung paano ko ipaliliwanag subalit ito lamang ang paraạn upang matupạd ang ating pangarap para sa mga bata. {W Arrivederci 3.4}.
maipaliwanag {DB10, DB11}. Hind niyạ maipaliwanag sa sarili ang kahulugạn ng away na iyọn sa bangketa.̣ {W Bulaklak 8.31}.
pagpapaliwanag {ND}. Mga paksạng nangangilangan ng higịt na pagpapaliwanag.

liwaywạy. {X/N} Pangngalan
:: Unang liwanag ng araw sa umaga.
Liwaywạy {N/Na} :: Pilipinong lingguhan { LIW}.
bukạng-liwaywạy {N/Cd}.

liyọ. {X/N} Pangngalan hilo
Nakaramdạm siyạ ng liyọ pagkatapos uminọm ng alạk.
liyọ {U}. Liyọng-liyọ umuw silạ.
maliyọ {DT00}. Naliliyọ na siyạ.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan lim - liw   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   lo - loo   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag