li - lil
Pambungad Talahuluganang li - lil
la lag lam lap las le   li lig lih lik lil   lim lo lu lup



liban. {X/N} Pangngalan
Marami siyạng liban. Maraming liban.
lumiban {VA01}. Lumiban siyạ sa klase.
magpaliban {VA01}. Nagpaliban siyạ sa pagbabayad.
iliban, ipagpaliban {VP10} {8-5.2}. Isạng linggọng ipagpapaliban natin ang pulong.
maliban kung {C}= außer. Araw-araw maliban kung Linggọ.
maliban sa {O MA}. Silạng lahạt maliban kay Juan.
maliban kung {O C}. ... maliban na lang kung may parokyanong bibilị ng isạng sakong bigạs. {W Nanyang 3.7}

libạng. {X} Ugat ng salita
lumibạng, makalibạng {VA01}. Lumilibạng sa mga bata ang sịrko.
maglibạng {VA00}.
libangịn {VP10}.
malibạng {VP00}.
nakalilibạng {J/VA/E}. Nakalilibang siyang kausap.
libangan {N}.

libịng. {X/N} Pangngalan
paglilibịng {N/G}.
libingan.

libo (1000). {X/N/JN} Pamilang
sanlibo {JN}.

libog. {X} Ugat ng salita
kalibugan {N}.
malibog, pampalibog {J}.

[libot]   {X} Ugat ng salita ligid
palibot {N}. Palibot ng nayon.
libutan, palibutan. Pinalibutan nila ang may kaarawan at saka inawitan.
libutin, lumibot, naglibot. Naglibot sila sa siyudad.
paglibot.
palibut-sulat.
sanglibutan {N}. ... na magpatala ang buong sanglibutan.{Luc. 2:1}.

librọ. {N/Es} Espanyol aklạt
magsalibrọ {VA10} {8-7.1}. Magsasalibrọ ang manunulat ng mahabang kuwẹnto.
tenedọr-de-librọ {N/Es} (tagatuọs).

ligamg̣m. {X/N} Pangngalan
maligamgạm {J}. Maligamgạm na tubig.

ligạw. {X} Ugat ng salita
Maraming ligạw na bulaklạk sa bundọk. Ligạw na barịl.
maligạw {VA00/fa}. Matagạl na naligạw si Busilak sa kagubatan. Tila yata itọ'y naligạw. { LIW}.

ligaya. {X/N} Pangngalan
lumigaya {VA00/fs?fa}.
kaligayahan {N}.
maligaya {J}. Maligayang Paskọ.

ligid. {X/N} Pangngalan libot
Tumatagạl nang isạng taọn ang isạng ligid ng daigdịg sa araw.
lumigid {VA01}. Lumiligid sa daigdịg ang buwạn.
maligiran, mapaligiran, paligiran {VP10/fl|fs}. Naliligiran ng mga pagawaan ang bahay namin.
kaligirạn, kapaligirạn {N} :: Kabuuạn ng poọk o daigdịg ng tao, hayop, halaman at ibạ pang bagay.
paligid {N}.
 Sinukat niyạ ang paligid ng gulọng.
pumaligid {VA01}. Bansạng pumapaligid sa Pilipinas.
  Mga kapitbansa ng Pilipinas.
nakapaligid {J}. Ambisyosa ... yan ang salitạng karaniwan ay bukambibịg ng mga taong nakapaligid sa akin. {W Girl 3.1}.

ligo. {X/N/VA} Pangngalan
Ligo sa dutsạ.
maligo {VA00/fa}. Maligo na tayo. Parang kahapon lamang na naliligo ka pa sa ilog. {W Madaling Araw 3.5}.
ligo {X/VA }.
ipaligo {VP10/fp|fa}. Malamịg na tubig ang dapat mong ipaligo.
makaligo. Nakaligo na ang bata.
paliguan {N} (bạnyo).
pampaligo {N}. Hand na ang pampaligo mo.
Halamạng-gamọt para sa pampaligo. Kalamans, sambọng.

Sa Paliguan.
gripo.
gugo.
hugasạn.
kubeta.
lababo.
agusan.
pampaligo.
sabọn.
salamịn.
panghiso.
suklạy.
tabo.
tuwạlya.

hilamos.
hinaw.
hugas.
ihi.
ligo.
(mit Haarwäsche)
tae.

ligoy. {X} Ugat ng salita
maligoy {J}. Maligoy ang kanyạng talumpati. Sagọt na maligoy. Maligoy ang dinaanạn namin.

ligpịt. {X} Ugat ng salita
iligpịt {VP10}. Iligpịt mo ang iyọng mga laruạn. Ang tuwạlyang iniligpịt mo sa iyọng bag.
ligpitịn {VP10}. Linigpịt na ang kasabwạt ng panloloọb.

ligtạs. {X/J} Pang-uri
Sa isạng ligtạs na lugạr.
kaligtasan.B. Arbeitssicherheit).
magligtạs, iligtạs {VP11}. Iniligtạs ng aso ang bata sa pagkalunod.
makaligtạs {VA01}. Hind nakaligtạs dito ang mga hispanismo. { Alcantara 2006 p.6}.

liha. {N/Es} Espanyol |lija|

liham. {X/N} Pangngalan sulat
Nilakipan niyạ ng retrado ang liham.
lumiham {VA00, VA01}. Lumiham akọ sa kanyạ.
lihaman {VP10}. Lihaman mo siyạ.
kalihamạn {N}.
Pagsusulat ng Liham.

lihim. {X/N,J} Pangngalan
Hayạg na lihim.
lihim {J}. Lihim na ulat.
kalihim.
Kalihim (2). Kalihim ng Pagsasaka.

lihịs. {X/J} Pang-uri
Lihịs na daạn.
lumihịs {VA01, VA10}. Lumihịs sa paks. Lumilihịs siyạ sa matuwịd na daạn.
lihisạn {VP10}. Nilihisạn siyạ ang masamạng daạn.
magpalihịs {VA01+10/fi|fa|fl} {8-4.1}. Isạng kanạl ang nagpapalihịs ng tubig sa ilog patungo sa palayan. {8K-4171 Σ}
palihisịn {VP10/fa|fi} {8-4.1}. Pinalihịs ng hangin ang palas.

liịt. {X} Ugat ng salita
lumiịt {VA00}. Lumiịt ang mga tinapay simulạ nang magmahạl ang arina.
manliịt {VA00/fs/mang+liit}. Nanliịt si Maria nang walạng pumansịng sinumạn sa kanyạ sa salu-salo.
magpaliịt {VA10}, paliitịn {VP10}. Anọ ang nagpaliịt sa ating kinịkịtang pambans?
panliliịt {N/G}.
hinliliịt {N} (kalinkingan).
maliịt {J}. Umiiyạk ang maliịt na bata nang hind maabọt ang bola.

likas. {X} Ugat ng salita
lumikas.

likạs. {X/J} Pang-uri
Likạs na kagandahan.
likạs {D/J}. Likạs tayong mahilig sa pagtul. {10-4.3} { Papa 2000 p. 77}. Likạs tayong humuhingạ. Likạs na matalino.
pagkalikạs {N}.
kalikasạn {N}.
  Nagkunw akọng tutugọn sa tawag ng kalikasạn. {W Nanyang 3.11}.
pangkalikasạn {J}. Pangyayaring pangkalikasạn.

likha. {X/N} Pangngalan
Dinala ng manunulat ang kanyang likha sa Maynila upang ilimbag.
likhain, lumikha. Lumikha siya ng dahilan. Ayaw niyang lumikha ng ingay. {W Suyo 5.3}.
nilikha {N/VP10/A}. Umaawit na nilikha ang tao.

likido. {N/Es} Espanyol lusaw
likido:: Anumang bagay na lusaw o may tubig.
likido {J}.

liko. {X/N} Pangngalan
Walang likong kanan. Biglang liko.
lumiko. Lumiko ka sa kaliwa.

likod. {X/N} Pangngalan
likuran. Ang likuran ng bahay. Gusto niyang sa likuran siya mamalagi.
likod-bahay.
palikod.
sa likod ng {MA N MC} {4-4.2}. Sa likod ng simbahan.
[talikod]
 tumalikod {VA00 VA01}. (den Rücken drehen).
talikdan, talikuran {VP10}. Tinalikuran mo ang iyong mga kumare. {W Rosas 4.21}. Tinalikdan niya ang kanyang dating opinyon.

[likom]. {X} Ugat ng salita
likom {J}. Likom ng mga salita ang ginawa niyang kuwento.
likumin, maglikom {V}. Naglilikom kami ng palay. Halimbawang nilikom.
malikom {VP10}. Ito'y kauna-unahang pagtatangkang malikom ang karaniwan at di-karaniwang salita. {W Tiongson 4.1}.
paglilikom {N/G}. Paglilikom ng palay.

likot. {X} Ugat ng salita
kalikutan {N}.
malikot {J}.
malikot ang kamay {J MS N}. Malikot ang kamay ng batang iyon.

lilim. {X/N} Pangngalan anino.
Naupo siya sa lilim ng isang malaking punongkahoy. .
malilim. Isang malilim na lugar.
makalilim.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan li - lil   18 Disyembre 2011

Simula ng pahina   lim - liw   Pahinang pamagat na Filipino   Mabuhay