| li - lil | |
| Pambungad | Talahuluganang li - lil |
| la lag lam lap las le li lig lih lik lil lim lo lu lup | |
| liban. | {X/N} Pangngalan |
| Marami siyạng liban.
Maraming liban. lumiban {VA01}. Lumiban siyạ sa klase. magpaliban {VA01}. Nagpaliban siyạ sa pagbabayad. iliban, ipagpaliban {VP10} {8-5.2}. Isạng linggọng ipagpapaliban natin ang pulong. maliban kung {C}= außer. Araw-araw maliban kung Linggọ. maliban sa {O MA}. Silạng lahạt maliban kay Juan. maliban kung {O C}. ... maliban na lang kung may parokyanong bibilị ng isạng sakong bigạs. {W Nanyang 3.7} | |
| libạng. | {X} Ugat ng salita |
| lumibạng, makalibạng {VA01}.
Lumilibạng sa mga bata ang sịrko. maglibạng {VA00}. libangịn {VP10}. malibạng {VP00}. nakalilibạng {J/VA/E}. Nakalilibang siyang kausap. libangan {N}. | |
| libịng. | {X/N} Pangngalan |
| paglilibịng {N/G}. libingan. | |
| libo (1000). | {X/N/JN} Pamilang |
| sanlibo {JN}. | |
| libog. | {X} Ugat ng salita |
| kalibugan {N}. malibog, pampalibog {J}. | |
| [libot] | {X} Ugat ng salita ligid |
| palibot {N}. Palibot ng nayon. libutan, palibutan. Pinalibutan nila ang may kaarawan at saka inawitan. libutin, lumibot, naglibot. Naglibot sila sa siyudad. paglibot. palibut-sulat. sanglibutan {N}. ... na magpatala ang buong sanglibutan.{Luc. 2:1}. | |
| librọ. | {N/Es} Espanyol aklạt |
| magsalibrọ {VA10} {8-7.1}. Magsasalibrọ ang
manunulat ng mahabang kuwẹnto. tenedọr-de-librọ {N/Es} (tagatuọs). | |
| ligamg̣m. | {X/N} Pangngalan |
| maligamgạm {J}. Maligamgạm na tubig. | |
| ligạw. | {X} Ugat ng salita |
| Maraming ligạw na bulaklạk sa
bundọk. Ligạw na
barịl. maligạw {VA00/fa}. Matagạl na naligạw si Busilak sa kagubatan. Tila yata itọ'y naligạw. { | |
| ligaya. | {X/N} Pangngalan |
| lumigaya {VA00/fs?fa}. kaligayahan {N}. maligaya {J}. Maligayang Paskọ. | |
| ligid. | {X/N} Pangngalan libot |
| Tumatagạl nang isạng taọn ang
isạng ligid ng daigdịg sa araw. lumigid {VA01}. Lumiligid sa daigdịg ang buwạn. maligiran, mapaligiran, paligiran {VP10/fl|fs}. Naliligiran ng mga pagawaan ang bahay namin. kaligirạn, kapaligirạn {N} :: Kabuuạn ng poọk o daigdịg ng tao, hayop, halaman at ibạ pang bagay. | |
| paligid {N}. | |
| Sinukat niyạ ang paligid ng
gulọng. pumaligid {VA01}. Bansạng pumapaligid sa Pilipinas. nakapaligid {J}. Ambisyosa ... yan ang salitạng karaniwan ay bukambibịg ng mga taong nakapaligid sa akin. {W Girl 3.1}. | |
| ligo. | {X/N/VA} Pangngalan |
| Ligo sa dutsạ. maligo {VA00/fa}. Maligo na tayo. Parang kahapon lamang na naliligo ka pa sa ilog. {W Madaling Araw 3.5}. ligo {X/VA ipaligo {VP10/fp|fa}. Malamịg na tubig ang dapat mong ipaligo. makaligo. Nakaligo na ang bata. paliguan {N} (bạnyo). pampaligo {N}. Handạ na ang pampaligo mo. Halamạng-gamọt para sa pampaligo. Kalamansị, sambọng. | |
| Sa Paliguan. | ||
| gripo. gugo. hugasạn. kubeta. |
lababo. agusan. pampaligo. sabọn. salamịn. |
panghiso. suklạy. tabo. tuwạlya. |
| hilamos. hinaw. |
hugas. ihi. |
ligo. (mit Haarwäsche) tae. |
| ligoy. | {X} Ugat ng salita |
| maligoy {J}. Maligoy ang kanyạng talumpati. Sagọt na maligoy. Maligoy ang dinaanạn namin. | |
| ligpịt. | {X} Ugat ng salita |
| iligpịt {VP10}.
Iligpịt mo ang iyọng mga laruạn.
Ang tuwạlyang iniligpịt mo sa iyọng bag. ligpitịn {VP10}. Linigpịt na ang kasabwạt ng panloloọb. | |
| ligtạs. | {X/J} Pang-uri |
| Sa isạng ligtạs na lugạr. kaligtasan.B. Arbeitssicherheit). magligtạs, iligtạs {VP11}. Iniligtạs ng aso ang bata sa pagkalunod. makaligtạs {VA01}. Hindị nakaligtạs dito ang mga hispanismo. { | |
| liha. | {N/Es} Espanyol |lija| |
| liham. | {X/N} Pangngalan sulat |
| Nilakipan niyạ ng retrado ang liham. lumiham {VA00, VA01}. Lumiham akọ sa kanyạ. lihaman {VP10}. Lihaman mo siyạ. kalihamạn {N}. | |
| lihim. | {X/N,J} Pangngalan |
| Hayạg na lihim. lihim {J}. Lihim na ulat. kalihim. Kalihim (2). Kalihim ng Pagsasaka. | |
| lihịs. | {X/J} Pang-uri |
| Lihịs na daạn. lumihịs {VA01, VA10 lihisạn {VP10}. Nilihisạn siyạ ang masamạng daạn. magpalihịs {VA01+10/fi|fa|fl} {8-4.1}. Isạng kanạl ang nagpapalihịs ng tubig sa ilog patungo sa palayan. {8K-4171 Σ} palihisịn {VP10/fa|fi} {8-4.1}. Pinalihịs ng hangin ang palasọ. | |
| liịt. | {X} Ugat ng salita |
| lumiịt {VA00}. Lumiịt ang mga
tinapay simulạ nang magmahạl ang arina. manliịt {VA00/fs/mang+liit}. Nanliịt si Maria nang walạng pumansịng sinumạn sa kanyạ sa salu-salo. magpaliịt {VA10}, paliitịn {VP10}. Anọ ang nagpaliịt sa ating kinịkịtang pambansạ? panliliịt {N/G}. hinliliịt {N} (kalinkingan). maliịt {J}. Umiiyạk ang maliịt na bata nang hindị maabọt ang bola. | |
| likas. | {X} Ugat ng salita |
| lumikas. | |
| likạs. | {X/J} Pang-uri |
| Likạs na kagandahan. likạs {D/J}. Likạs tayong mahilig sa pagtulạ. {10-4.3} { pagkalikạs {N}. | |
| kalikasạn {N}. | |
| Nagkunwạ akọng
tutugọn sa tawag ng kalikasạn. {W Nanyang 3.11}. pangkalikasạn {J}. Pangyayaring pangkalikasạn. | |
| likha. | {X/N} Pangngalan |
| Dinala ng manunulat ang kanyang likha sa Maynila upang
ilimbag. likhain, lumikha. Lumikha siya ng dahilan. Ayaw niyang lumikha ng ingay. {W Suyo 5.3}. nilikha {N/VP10/A}. Umaawit na nilikha ang tao. | |
| likido. | {N/Es} Espanyol lusaw |
| likido:: Anumang bagay na lusaw o may tubig. likido {J}. | |
| liko. | {X/N} Pangngalan |
| Walang likong kanan.
Biglang liko. lumiko. Lumiko ka sa kaliwa. | |
| likod. | {X/N} Pangngalan |
| likuran. Ang likuran
ng bahay. Gusto niyang sa likuran siya mamalagi. likod-bahay. palikod. sa likod ng {MA N MC} {4-4.2}. Sa likod ng simbahan. | |
| [talikod] | |
| tumalikod {VA00 VA01}. (den Rücken drehen). talikdan, talikuran {VP10}. Tinalikuran mo ang iyong mga kumare. {W Rosas 4.21}. Tinalikdan niya ang kanyang dating opinyon. | |
| [likom]. | {X} Ugat ng salita |
| likom {J}. Likom ng mga
salita ang ginawa niyang kuwento. likumin, maglikom {V}. Naglilikom kami ng palay. Halimbawang nilikom. malikom {VP10}. Ito'y kauna-unahang pagtatangkang malikom ang karaniwan at di-karaniwang salita. {W Tiongson 4.1}. paglilikom {N/G}. Paglilikom ng palay. | |
| likot. | {X} Ugat ng salita |
| kalikutan {N}. malikot {J}. malikot ang kamay {J MS N}. Malikot ang kamay ng batang iyon. | |
| lilim. | {X/N} Pangngalan anino. |
| Naupo siya sa lilim ng isang malaking punongkahoy.
. malilim. Isang malilim na lugar. makalilim. | |