li - lil
Pambungad Talahuluganang li - lil
la lag lam lap las le   li lig lih lik lil   lim lo lu lup



liban. {X/N} Pangngalan
Marami siyạng liban. Maraming liban.
lumiban {DT01}. Lumiban siyạ sa klase.
magpaliban {DT01}. Nagpaliban siyạ sa pagbabayad.
iliban, ipagpaliban {DB10} {7-5.2}. Isạng linggọng ipagpapaliban natin ang pulong.
pagpapaliban {ND}.
maliban kung {C}= außer. Araw-araw maliban kung Linggọ.
maliban sa {L TK}. Silạng lahạt maliban kay Juan.
maliban na lang kung {L D/EC D/EC C}. ... maliban na lang kung may parokyanong bibilị ng isạng sakong bigạs. {W Nanyang 11.7}.
lang ... kung {A/EC C}. Kay lang nagsisidalaw rito ang mga iyạn, e, kung may kailangan! {W Daluyong 15.45}.

libạng. {X} Ugat ng salita
lumibạng, makalibạng {DT01}. Lumilibạng sa mga bata ang sịrko.
nakalilibạng {U/DT/K}. Nakalilibạng siyạng kausap.
maglibạng {DT00}.
libangịn {DB10}.
malibạng {DB00}.
libangan {N}.

libịng. {X/N} Pangngalan
paglilibịng {ND}.
libingan.

libo (1000). {X/N/UB} Pamilang
sanlibo {UB}.

libog. {X} Ugat ng salita
kalibugan {N}.
malibog, pampalibog {U}.

[libot]   {X} Ugat ng salita ligid
palibot {N}. Palibot ng nayon.
libutan, palibutan. Pinalibutan nilạ ang may kaarawạn at sak inawitan.
libutin, lumibot.
maglibọt !!. Naglibọt silạ sa lungsọd.
paglibot {ND}.
palibut-sulat.
sanglibutạn {N}. ... na magpatal ang buọng sanglibutạn.{Luc. 2:1}.

librọ. {N/Es} Espanyol aklạt
magsalibrọ {DT10} {7-7.1}. Magsasalibrọ ang manunulat ng mahabang kuwẹnto.
tenedọr-de-librọ {N/Es} (tagatuọs).

ligamgạm. {X/N} Pangngalan
maligamgạm {U}. Maligamgạm na tubig.

ligaw. {X} Ugat ng salita
lumigaw, manligaw, ligawin {D.}.
manliligạw, manliligaw {N}. Sa katuṇyan, pila ang kanyạng mga manliligạw. {W Karla 5.207}.

ligạw. {X} Ugat ng salita
Maraming ligạw na bulaklạk sa bundọk. Ligạw na barịl.
maligạw {DT00/fg}. Matagạl na naligạw si Busilak sa kagubatan. Tila yata itọ'y naligạw. { LIW}.

ligaya. {X/N} Pangngalan
lumigaya {DT00/fy?fg}.
kaligayahan {N}.
maligaya {U}. Maligayang Paskọ.

ligid. {X/N} Pangngalan libot
Tumatagạl nang isạng taọn ang isạng ligid ng daigdịg sa araw.
lumigid {DT01}. Lumiligid sa daigdịg ang buwạn.
maligiran, mapaligiran, paligiran {DB10/fn|fy}. Naliligiran ng mga pagawaan ang bahay namin.
kaligirạn, kapaligirạn {N} :: Kabuuạn ng poọk o daigdịg ng tao, hayop, halaman at ibạ pang bagay.
paligid {N}.
 Sinukat niyạ ang paligid ng gulọng.
pumaligid {DT01}. Bansạng pumapaligid sa Pilipinas.
  Mga kapitbansa ng Pilipinas.
nakapaligid {U}. Ambisyosa ... yan ang salitạng karaniwan ay bukambibịg ng mga taong nakapaligid sa akin. {W Girl 3.1}.

ligo. {X/N/DT} Pangngalan
Ligo sa dutsạ.
maligo {DT00/fg}. Maligo na tayo. Parang kahapon lamang na naliligo ka pa sa ilog. {W Madaling Araw 3.5}.
ligo {X/DT }.
ipaligo {DB10/ft|fg}. Malamịg na tubig ang dapat mong ipaligo.
makaligo. Nakaligo na ang bata.
paligo, paliligo {ND(maligo}.
panliligo {ND(manligo?}. Huwạg mo namạng patagalạn ang panliligo at maliligo rin akọ.
paliguan {N} (bạnyo).
pampaligo {N}. Hand na ang pampaligo mo.
Halamạng-gamọt para sa pampaligo. Kalamans, sambọng.

Sa Paliguan.
gripo.
gugo.
hugasạn.
kubeta.
lababo.
agusan.
pampaligo.
sabọn.
salamịn.
panghiso.
suklạy.
tabo.
tuwạlya.

hilamos.
hinaw.
hugas.
ihi.
ligo.
(mit Haarwäsche)
tae.

ligoy. {X} Ugat ng salita
maligoy {U}. Maligoy ang kanyạng talumpati. Sagọt na maligoy. Maligoy ang dinaanạn namin.

ligpịt. {X} Ugat ng salita
ligpịt {U}. Buhay na ligpịt.
lumigpịt {DT00}. Lumigpit ka! {W Uhaw 3.3}.
iligpịt {DB10}. Iligpịt mo ang iyọng mga laruạn. Ang tuwạlyang iniligpịt mo sa iyọng bag.
ligpitịn {DB10}. Linigpịt na ang kasabwạt ng panloloọb.

ligtạs. {X/U} Pang-uri
Sa isạng ligtạs na lugạr.
kaligtasan.B. Arbeitssicherheit).
magligtạs, iligtạs {DB11}. Iniligtạs ng aso ang bata sa pagkalunod.
makaligtạs {DT01}. Hind nakaligtạs dito ang mga hispanismo. { Alcantara 2006 p.6}.

liha. {N/Es} Espanyol |lija|

liham. {X/N} Pangngalan sulat
Nilakipan niyạ ng retrado ang liham.
lumiham {DT00, DT01}. Lumiham akọ sa kanyạ.
lihaman {DB10}. Lihaman mo siyạ.
kalihamạn {N}.
Pagsusulat ng Liham.

lihim. {X/N,U} Pangngalan
Hayạg na lihim.
lihim {U}. Lihim na ulat.
kalihim.
Kalihim (2). Kalihim ng Pagsasaka.

lihịs. {X/U} Pang-uri
Lihịs na daạn.
lumihịs {DT01, DT10}. Lumihịs sa paks. Lumilihịs siyạ sa matuwịd na daạn.
lihisạn {DB10}. Nilihisạn siyạ ang masamạng daạn.
magpalihịs {DT01+10/fh|fg|fn} {7-4.1}. Isạng kanạl ang nagpapalihịs ng tubig sa ilog patungo sa palayan. {7K-4171 Σ}
palihisịn {DB10/fg|fh} {7-4.1}. Pinalihịs ng hangin ang palas.

liịt. {X} Ugat ng salita
lumiịt {DT00}. Lumiịt ang mga tinapay simulạ nang magmahạl ang arina.
manliịt {DT00/fy/mang+liit}. Nanliịt si Maria nang walạng pumansịng sinumạn sa kanyạ sa salu-salo.
magpaliịt {DT10}, paliitịn {DB10}. Anọ ang nagpaliịt sa ating kinịkịtang pambans?
panliliịt {ND}.
hinliliịt {N} (kalinkingan).
maliịt {U}. Umiiyạk ang maliịt na bata nang hind maabọt ang bola.

likas. {X} Ugat ng salita
lumikas.

likạs. {X/U} Pang-uri
Likạs na kagandahan.
likạs {A/U}. Likạs tayong mahilig sa pagtul. {10-4.3} { Papa 2000 p. 77}. Likạs tayong humuhingạ. Likạs na matalino.
pagkalikạs {N}.
kalikasạn {N}.
  Nagkunw akọng tutugọn sa tawag ng kalikasạn. {W Nanyang 11.11}.
pangkalikasạn {U}. Pangyayaring pangkalikasạn.

likh. {X/N} Pangngalan
Dinalạ ng manunulat ang kanyạng likh sa Maynila upang ilimbạg.
lumikh {DT10}. Lumikh siyạ ng dahilạn. Ayaw niyạng lumikh ng ingay. {W Suyuan 5.3}.
lumikh {N/DT/D}. Ang lumikh sa sariling wika ay nagpapayaman sa sariling kultura. {W Salazar 2.2.4}.
likhaịn. Hind lamang nilikh ni Apo Dakkel na bilọg ang bawat prutas. {W Prutas 3.2}.
nilikh {N/DB/D}.
nilikh {N/DB10/A}. Umaawit na nilikh ang tao.
malikhain {U/ma--in}.
pagkamalikhain {N/pagka-} {7K-216 [5]}.

likidọ. {N/Es} Espanyol lusạw
likidọ:: Anumạng bagay na lusạw o may tubig.
likidọ {U}.

lik. {X/N} Pangngalan
Walạng likọng kanan. Biglạng lik.
lumik. Lumik ka sa kaliwa.

likọd. {X/N} Pangngalan
sa likọd ng {TA N TW} {4-4.2}. Sa likọd ng simbahan.
likurạn {N}. Likurạn ng bahay. Gustọ niyạng sa likurạn siyạ mamalagi.
likọd-bahay {N/Cd}.
palikuran {N}.
palikọd {A}.
[talikọd].
 tumalikọd {DT00, DT01}. den Rücken zuwenden, sich umdrehen. Tumalikọd muna siyạ at sak bumahịn.
talikdạn, talikurạn (1) {DB10/ft?fp|fg}. Huwạg mo akọng talikurạn at kinakausap pa kitạ.
talikdạn, talikurạn (2) {DB10/ft|fg}. Tinalikdạn niyạ ang kanyạng paniwalan.
pagtalikọd {ND}. Pagtalikọd sa panggitag.

[likom]. {X} Ugat ng salita
likọm {U}. Likọm ng mga salit ang ginaw niyạng kuwẹnto.
likumin, maglikom {D}. Naglilikom kamị ng palay. Halimbawang nilikom.
malikom {DB10}. Itọ'y kauna-unahang pagtatangkạng malikom ang karaniwan at di-karaniwang salit. {W Tiongson 4.1}.
paglilikom {ND}. Paglilikom ng palay.

likọt. {X} Ugat ng salita
kalikutạn {N}.
malikọt {U}.
malikọt ang kamạy {U TT N}. Malikọt ang kamạy ng batang iyọn.

lilim. {X/N} Pangngalan // anino.
Naup siyạ sa lilim ng malakịng punongkahoy.
makalilim {DT}.
malilim {U}. Malilim na lugạr.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan li - lil   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   lim - liw   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag