lag - lal
Pambungad Walang talahuluganang sa lag - lal
la   lag lagi lago lah lak laki lal lali   lam lap las le li lim lo lu lup



laga. {X} Ugat ng salita Luto
maglaga {DT10}. Maglaga ng manọk.
ilaga, lagain {DB10}. Ilaga mo ang mga itlọg.
nilaga {U/DB/D?}. Nilagang baka.
lagaịn {U}.

lagalạg. {X/N} Pangngalan
Lagalạg sa Nanyang (pamagatng aklat) {W Nanyang}.
lagalạg {U}.
naglagalạg {DT}.

laganap. .

lagari, lagare. {X/N} Pangngalan
:: Pamputol at pantistịs ng kahoy.
maglagari.

[lagas]. {X/U} Pang-uri
lagạs {U}. Lagạs na ang mga talulot ng bulaklạk.
malagas {DT00/fg}. Nalalagas ang aking buhọk.
mangalagas {DT00/fg/ma+ang-} {6-8.5}. Isinayạw ng hangin ang mga puno sa pạrke at nangalagas ang mga dahon. {W Nanyang 13.12}.
panlalagas {ND?}.
taglagạs {N}.

lagạy. {X/N} Pangngalan
lagạy (2) {N} (suhol).
lagạy (3) {N} Gr.
malagạy {DT00?DB00} {6-1.1}. Saạn ka nalagạy sa iyọng klase?
maglagạy {DT11/}. Sino ang naglagay ng mga papeles sa kahọn?
lagyạn {DB20/fn|fg|ft} {6-2.3}. Nilagyạn ko ng asukal ang tsa.
ilagạy {DB11/ft|fg|fn}. Ilagạy mo sa mesa ang aklạt.
magpalagạy {DT10/fh/fg}.
pakilagạy {DB11/ft|fg|fn}. Pakilagạy mo nga ang bulaklạk sa mesa.
lagayan {N}. Saạn ang lag̣yan ng tuwạlya? Yung maliịt na mesa ang lagayan ng mga pahayagạn. .
lalagyạn {N} (sisidlạn).
kalagayan {N}. Sa ganyang kalagayan. Kung akọ ang nasa iyọng kalagayan (lugạr), akọ'y magbibitịw.
kalalagayan {N}{ Katesismo 2007}.
panlagạy {U} Gr. Pandiwang panlagạy.
palagạy {N}.
  Sa ganitọng palagạy. Überlegungen. Palagạy ko, ... { Almario 2006 p.41}.
magpalagạy {DT10/mag+palagay}.
ipalagạy {DB101/i+palagay}. Ipinalalagạy kong isạ siyạng taong may ganạp na kakayahạn. Hind makatwiran na ipalagạy na hind niyạ magagaw ang trabaho.
maipalalagay {A/DB/H?} !!. Maipalalagay na malakị.
ipagpalagạy {DB10/ft|fg} {6-5.1}. Ipagpalagạy nating hulị tayo; anọ ang sasabihin ng guro? {13-2.2.5}.

lagd. {X/N} Pangngalan
Kailangan namin ang lagd mo. Ang larawan ay walạng lagd. {W Uhaw 3.17}.
ilagd.

lagi. {A} Pang-abay kailanmạn
Lagi siyạng hulị sa klase. Lagi siyạng may bitbịt na plạstik na supot. {W Angela 3.1}= Sie hat immer eine Plastiktasche in der Hand [herunterhängend].
lumagi {DT01}. Lumagi sa kanan!
maglumagi {DT01}. Naglumagi sa bahay ang inaanạk ni Ate.
palagi {A}.
 Palagi niyạ akọng dinadalaw. ... ikạw ang palagi kong hinihilịng ... {W Madaling Araw 3.6}.
mamalagi {DT01/fg|fn/mang+palagi}. Kung sa Cebu namalagi si Legazpi, Sugbuanon sana ang batayan ng ating wikang pambansạ. {W Almario 2007 3.4}.
palagian {U/palagi+an}. Mga palagiang suki. Siya ang palagiang tagapagluto.

lagidlịd (Caranx oblongus). {X/N} Pangngalan

lagitịk. {X/N} Pangngalan
Napaangạt ang likọd ni Regina pagkarinịg sa lagitịk ng ikinamang susi sa susiạn ng pint. {W Naglaho 3.13}.

lagkịt. {X} Ugat ng salita
malagkịt {N}.
malagkịt {U}.

laglạg. {_/Ch} Intsik hulog
laglạg.
malaglạg, lumaglạg {DT00, DT01}. Nalaglạg ang aklạt (mula) sa mesa.
magpalaglạg {DT10/fg?fh|ft}.
pagpapalaglạg {ND}.
pagkalaglạg {N}.

lagnạt. {X/N} Pangngalan sinat
May lagnạt siyạ. Mas malakạs ang lagnạt kaysạ sa sinat.
lagnatịn {DB_10/"bigyan ako ng lagnat" = DT00} {6-2}. ... para akọng lalagnatịn.

[lag]. {X} Ugat ng salita
lumag {DT00}. Lumalag ang mga halaman.
malag {U}. Malag ang mga dahon ng punong akasya. Malagọng damọ. Malagọng kilay.

lagọt. {X/U} Pang-uri
Mga lagọt na sinulid. Lagọt na ang buhay.
malagutạn ng hiningạ {DB10 TW N}. ... bago itọ nalagutạn ng hiningạ. {W Suyuan 5.2}.

lagpạk. {X/N} Pangngalan bagsạk
lumagpạk {DT00}. Anọ ang lumagpạk sa bubọng? Ni wal man siyạng naulinigang may lumagpạk na kung anọng bagay sa harạp niyạ. {W Samadhi 4.3}.

lagpạs. {X/N} Pangngalan lampạs
lumagpạs {DT01/fg|ft?fn}. Hind kasị akọ maaaring lumagpạs sa panahọng itinakd sa akin ng aming dakilang hari. {W Samadhi 4.4}.

[lahad]. {X} Ugat ng salita
maglahad {DT10}, ilahad {DB10}. Batay sa apat na pag-aaral na inilahad sa itaạs. .
paglalahad {ND}.

lahạt. {X/N} Pangngalan {7K-241}
lahat ng {N} {2-4.1}. Ginaw ko ang lahạt upang siyạ'y maakit ko. {W Material Girl 3.7}. Inaanyayahan lahạt sa aming pistạ ng bayan. [++]. Naitindạ niyạ ang lahạt. [+] Naitindạ niyạ lahạt. [0]. Masalimuọt ang mga gunit, parang isạng pangarap ang lahạt ng iyọn. {W Bulaklak 8.4}.
lahạt ng mga {N TW}. Wal akọng problema upang maitindạ lahạt ng aking mansanas. {W Busilak 3.12} . Lahạt ng tao. Naitindạ niyạ ang lahạt ng kaniyạng mansanas. [++]. Tạpos na ang lahạt ng trabaho. [+] Tapos na lahạt ng trabaho. [+].
lahạt ng mga {N TW A/P}. Totoọ ba'ng lahạt ng mga itọ? {W Samadhi 4.3}. Lahạt ng mga tao sa bayan.
lahạt {U} {11-8}. Walọng lahạt ang aking mga kapatịd. Tapos nang lahạt ang trabaho. Itiklọp mong lahạt ang mga damịt na malinis na. {7K-241 (2)}
lahạt {U}. Lahạt na bagay niyạ. Mabilịs niyạng inisiksịk sa supot ang lahạt niyạng damịt. {7K-4423 [17]}
lahạt kayọ [0]. Lahat ninyo. Kayọng lahạt. [++].
halos lahạt {A N}. Halos lahạt ng mga itlọg na binilị mo ay maliliịt. Halos lahạt ng mga pahayagạn ay inilalathala araw-araw.
panlahạt {U}. Panlahạt na kurụ-kuro ng mga tao.
kalahatạn {N}.
 Sa kalahatạn.
pangkalahatạn {N}. Ang sinasabi mo'y ang pangkalahatạn, hindi ang mga tiyạk na mga halimbawa.
pangkalahatạn {U}. Dalawạ lamang ang pangkalahatạng uri ng mga bahagi ng panalit. .

lahi. {X/N} Pangngalan
Lahing Pilipino. Lahing kayumanggị.
maglahi {DT10}.

laho. {X} Ugat ng salita
maglaho. Naglaho man ang pag-ibig (pamagat ng maikling kuwento). {W Naglaho}.
paglalaho {ND}. Paglalaho ng araw.

lahọk. {X/N} Pangngalan
lahọk (2) {N}. Nakaayos nang sunụd-sunọd ang mga ulong lahọk sang-ayon sa alpabeto. { UPD Gabay sa Paggamit}.
lumahọk sa paligsahan {DT01 TK N}.
maglahọk, ilahọk, lahukạn {D.}.
kalahọk {N}.
pagkakalahọk {N}.Pambihirang pagkakalahọk ng yaman at katapatan.
pakikilahọk {N}. Ang pinakamahalagạng bahagi ng kanilạng trabaho ay ang pakikilahọk ng mga magulang.

lain, laing. {X/N} Pangngalan
laing (2) :: Putaheng gaw sa dahon at bunga ng gabe, ginataạn.
laing (3) :: Putaheng isdạ o hipon na binalot sa dahong gabe, ginataạn at pinasingawạn.

laing. {X/N} Pangngalan
laing :: Isd (Triciuriadae) na mala-espada ang hugis.

lakad. {X/N} Pangngalan Pagpunta, paglilipat
Hinaan mo ang lakad. Mahabang lakad. Lakad-pato. Mahusay ang lakad ng makinạ. Kumustạ ang lakad ng iyọng negọsyo? Lakad ng panahọn.
lakạd {U}. Lakạd silạ nang pumaroọn.
lumakad {DT00}. Lumalakad akọ. Lumakad nang lakad-pato.
maglakạd {DT10/fg|ft?fn} !!. Naglakạd kamị ng sampụng kilometro.
maglakạd-lakạd {DT00/fg}. Kasabạy ng paghitịt ay naglakạd-lakạd siyạ sa salas ... {W Naglaho [3.1]}.
lakarin {DB10/ft?fn|fg}. Nilakad ni Oden ang daạng patawịd sa tulạy ... {W Anak ng Lupa 3.1}...
ilakad {DB10/fm|fg}. Huwạg mong ilakad ang bagong sapatos. Mahirap ilakad ng matand ang kanyạng paạ.
mailakad {DB10/fm|fg} {6-3.3}. Kailangan ko ng saklạy upang mailakad ko ang aking nabaliang paạ.
magpalakad {DT10/fg|ft}.
paglalakạd {ND}.
kalakarạn {U}. Sumunọd ka sa kalakarạng panahọn.
palakad {N}.
 Palakad ng pamahalaạn. Regierungssystem. Karaniwang palakad.
mamalakad, mapalakad {DT01}. Akọ na ang namamalakad sa kumpạnyang datị'y kanyạ. {W Girl 3.9}.
pamamalakad {N}= Regel, Politik. Iyạn ang pamamalakad sa opisinang iyọn. Mga pamamlakad ng pamahalaạn.

[lakang]. {X} Ugat ng salita
Lakạmbakod {N/Cd} :: Bathala na tagapangalaga ng mga bungang-kahoy.
Lakambini (1) {N/Cd}.
lakambini (2) {N/Cd}.
lakandiwa {N/Cd}.
Malakanyạng {N/Cd/ma+lakang+iyan}.

lakạs. {X/N} Pangngalan tibay
May lakạs sa loọb na tumatagạl.
lumakạs {DT00/fy}.
lakasạn, laksạn {DB/ft|fg}. Laksạn mo ang iyọng boses.
magpalakạs {DT10/fh|ft}.
palaksạn, palakasạn {DB10/ft|fh}. Palaksạn mo ang rạdyo.
pagpapalakạs {ND/magpa-}.
kalakasạn, kalakasan {N}.
palakasan.
palakasan (2).
malakạs {U}. Malakạs na hangin. Malakạs ang loọb.
palakasan {N} (lar).
 Palakasan ng mga mag-aaral.
pampalakasan {U}. Larọng pampalakasan.

lakbạy. {X} Ugat ng salita
maglakbạy {DT01}. Naglalakbạy siyạ sa Europa tuwịng tag-araw.
paglalakbạy-dagat {ND+N}. Ilạn sa mga bituịng gamit ng mga Sama sa paglalakbạy-dagat ang may pangalan. {W Ambrosio 2006 2.3.5}.

lakdạw. {X} Ugat ng salita hakbạng
lumakdạw {DT01}.
lakdawạn {DB10}.
paglakdạw {ND}.
palakdạw-lakdạw {U}.

lakị. {X/N} Pangngalan
Lakị ng aking baywạng. Humigịt-kumulang na tatlọng ektạrya ang lakị.
lumakị {DT00}. Lumalakị ang bata.
magpalakị {DT10, DT01}. Magpalakị ng pag-asa. Isạng paraạng magpapalakị sa kanyạng kita.
palakihịn {DB10}. Paano man pinalakị ang aso ay ganoọn din ang pusa.
pagpapalakị {ND/magpa-}. Ang lakị ng hirap ng kanyạng Tiya Mila sa pagpapalakị at pagpapaaral sa kanyạ ... {W Nanyang 13.28}.
kalakhạn {N, J?}. Kalakhạng poọk ng Maynila, Kalakhạng Maynila.
lalaki, lalake {N} !!. Isạng lalaki at dalawạng babae. Anak na lalaki.
hinlalakị {N} (Daliri) .
malakị {U} .
 Malakịng hayop ang kabayo. Pferd ist ein großes Tier.
pagmamalakị {N}. Naroọn ang pagmamalakị ng kanyạng inạ sa tuwịng may pupuri sa kanyạ. {W Unawa 3.3}.

lakip. {X} Ugat ng salita
maglakip {DT10}. Maglalakip akọ ng larawan pag sulat ko sa iyọ.
ilakip {DB11}. Ilakip mo ang larawan sa iyọng sulat.
lakipan {DB20}. Lakipan mo ng larawan ang susunọd mong liham.
kalakip {N}.)
kalakip {U}.
kalakip dito, diyạn {U TK.PD/1, TK.PD/2}.

lako. {X} Ugat ng salita
maglako {DB}.
ilako. Lantarang nagịng mananayạw si Isha, at palịhim na inilalako ang katawạn. {W Nanyang 13.30}.
kalalako ? kalalako {ND/U}. Umitịm siyạ dahil sa kalalako sa kainitan.
maglalako {N}. Nagpanggạp ang reyna na maglalako.

lala. {X/N} Pangngalan
lalạ {U}.
lumala, maglala, lalahin {D.}.
pagkakalala {N}.

lal. {X/U} Pang-uri
Lal na ang apọy.
lumal {DT00}. Marami silạng naipainọm na gamọt ngunit lumal lamang ang sakịt nito. {W Suyuan 5.9}.
magpalal {DT01}. Magpapalal iyọn sa galit niyạ.
palalaịn {DB10}. Huwạg mong palalaịn ang ganyạng mga bịsyo.
malal {U}. Malalạng sakịt. Malalạng galit.

lalạng. {X/N} Pangngalan
Lalạng ng Diyọs.
lalạng {U}.
lumalạng {DT10}.
lalangịn {DB10}. Kahit kailạn ayoko nang maranasan ang tapak-tapakan lamang ng kung sinong nilalạng. {W Girl 3.1}. Nilalạng {U/DB10/A}.

lalawigan. {X?/N} Pangngalan
Lalawigan ng Batạngas.
tagalalawigan {N/taga-, J/taga-}.

lalim. {X/N} Pangngalan
Lalim ng balọn.
malalim {U}. Malalim na hukay. Malalim ang ilog.
ilalim {N}.
 sa ilalim ng {TA N TW} {4-4.2}. Sa ilalim ng sahịg. Aklạt sa ilalim ng mesa.
ipailalim {DB11}. Dapat nating ipailalim ang ating kagustuhạn sa batạs.
  [sailalim]
  sumailalim {DT01/um+sailalim}. Mahina ang loọb ng lalaking sasailalim sa pagsusulit.
isailalim {DB11}. Isinailalim ng Roma ang buọng Itạlya sa kanyạng kapangyarihan. Isinailalim siyạ sa isạng pagtistịs.
pagsailalim {ND}.

lalo. {X/J, A} Pang-uri
lalo {U, J.A}. Nangangailangan ng lalong tubig ang halamang itọ.
lalo {A, D.TL} {9-3} Lalong magandạ kay Rosa. Magịng lalong mahirap. Lalo pang lumakạs ang bagyọ. Lalong magigịng malinaw ang palagạy na itọ kung ... {W Salazar 1996 0.2} [lalong.?].
lalo't lalo.
lalo na {A D/EC}. Lalo na ang iyọng amạ. At kaugnạy nito, mahirap gamitin ang Filipino sa matataạs na disiplina, lalo na sa aghạm at matematikạ. {W Almario 2007 3.4}.
lalong {N.TL}. lalo na't kung {A D/EC.C C}. ... lalo na't kung wal si Amạ ... {W Daluyong 15.19}.
lalo pa {A D/EC}. Lalo pang magandạ kay Rosa. Lalo pang lumakạs ang bagyọ. At untị-unt, napagtant kong hind palạ sa barkada natatagpuạn ang tunay na kaligayahan, lalo pa't kung iyọn pa ang magbibigay sa 'yọ ng problema. {W Estranghera 3.8}.
palalo.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan lag - lal   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   lam - lan   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag