| lag - lal | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa lag - lal |
| la lag lagi lago lah lak laki lal lali lam lap las le li lim lo lu lup | |
| laga. | {X} Ugat ng salita Luto |
| maglaga {VA10}. Maglaga
ng manọk. ilaga, nilaga {J/VP/A?}. Nilagang baka. lagaịn {J}. | |
| lagalạg. | {X/N} Pangngalan |
| Lagalạg sa Nanyang (pamagatng aklat) {W Nanyang}. lagalạg {J}. naglagalạg {VA}. | |
| laganap. |  . |
| lagari, lagare. | {X/N} Pangngalan |
| :: Pamputol at pantistis ng kahoy. maglagari. | |
| lagas. | {X/J} Pang-uri |
| Lagas na ang mga talulot ng ng bulaklak. malagas. Nalalagas ang aking buhok. | |
| lagay. | {X/N} Pangngalan | |
lagay (2) {N}  (suhol).malagay {VA00?VP00} {8-1.1}. Saan ka nalagay sa iyong klase? maglagay {VA11/  }. Sino
ang naglagay ng mga papeles sa kahon?lagyan {VP20} {8-2.3}. Nilagyan ko ng asukal ang tsa. ilagay {VP11}. Ilagay mo sa mesa ang aklat. magpalagay {VA10/fi/magpa+lagay}. pakilagay {VP11}. Pakilagay mo nga ang bulaklak sa mesa. lagayan {N}. Saan ang lagayan ng tuwalya? Yung maliit na mesa ang lagayan ng mga diyaryo. .lalagyan {N} (sisidlan). | ||
| kalagayan {N}. Sa ganyang kalagayan. Kung ako ang nasa iyong kalagayan
(lugar), ako'y
magbibitiw. kalalagayan {N}{ Katesismo
2007}. |
| palagạy {N}. | |
| Sa ganitọng palagạy. Überlegungen. Palagạy ko, ... { Almario 2006
p.41}. magpalagạy {VA10/mag+palagay}. ipalagạy {VP101/i+palagay}. Ipinalalagạy kong isạ siyạng taong may ganạp na kakayahạn. Hindị makatwiran na ipalagạy na hindị niyạ magagawạ ang trabaho. ipagpalagay {VP10/fp|fa} {8-5.1} {13-2.2.5}. Ipagpalagạy nating hulị tayo; anọ ang sasabihin ng guro? | |
| lagi. | {D} Pang-abay kailanmạn | |
| Lagi siyạng hulị sa klase. Lagi siyạng may bitbịt na
plạstik na supot. {W Angela 3.1}= Sie hat immer eine Plastiktasche in der Hand
[herunterhängend]. lumagi {VA01}. Lumagi sa kanan! maglumagi {VA01}. Naglumagi sa bahay ang inaanạk ni Ate. | ||
| palagi {D}. | |
| Palagi niyạ akọng
dinadalaw. ... ikạw ang
palagi kong hinihilịng ...
{W Madaling Araw 3.6}. mamalagi {VA01/fa|fl/mang+palagi}. Kung sa Cebu namalagi si Legazpi, Sugbuanon sana ang batayan ng ating wikang pambansạ. {W Almario 2007 3.4}. palagian {J/palagi+an}. Mga palagiang suki. Siya ang palagiang tagapagluto. | |
| lagidlịd (Caranx oblongus). | {X/N} Pangngalan |
| lagitịk. | {X/N} Pangngalan |
| Napaangạt ang likọd ni Regina pagkarinịg sa lagitịk ng ikinamang susi sa susiạn ng pintọ. {W Naglaho 3.13}. | |
| lagkịt. | {X} Ugat ng salita |
| malagkịt {N}. malagkịt {J}. | |
| laglạg. | {_/Ch} Intsik hulog |
| laglạg. malaglạg, lumaglạg {VA00, VA01}. Nalaglạg ang aklạt (mula) sa mesa. magpalaglạg {VA10/fa?fi|fp}. pagpapalaglạg {N/G}. pagkalaglạg {N}. | |
| lagnạt. | {X/N} Pangngalan sinat |
| May lagnạt siyạ. Mas
malakạs ang lagnạt kaysạ sa
sinat. lagnatịn {VP_10/"bigyan ako ng lagnat" = VA00} {8-2}. ... para akọng lalagnatịn. | |
| [lagọ]. | {X} Ugat ng salita |
| lumagọ {VA00}. Lumalagọ ang mga
halaman. malagọ {J}. Malagọ ang mga dahon ng punong akasya. Malagọng damọ. Malagọng kilay. | |
| lagot. | {X/J} Pang-uri |
| Mga lagot na sinulid. Lagot na
ang buhay. malagutan ng hininga {VP10 MC N}. ... bago ito nalagutan ng hininga. {W Suyo 5.2}. | |
| lagpak. | {X/N} Pangngalan bagsak |
| lumagpak {VA00}. Ano ang lumagpak sa bubong? Ni wala man siyang naulinigang may lumagpak na kung anong bagay sa harap niya. {W Samadhi 4.3}. | |
| lagpas. | {X/N} Pangngalan lampas |
| lumagpas {VA01/fa|fp?fl}. Hindi kasi ako maaaring lumagpas sa panahong itinakda sa akin ng aming dakilang hari. {W Samadhi 4.4}. | |
| [lahad]. | {X} Ugat ng salita |
| maglahad {VA10}, ilahad {VP10}. Batay sa apat na pag-aaral na inilahad sa itaas
. paglalahad {N/G}. | |
| lahạt. | {X/N} Pangngalan {6K-241} |
| lahat lahạt ng lahạt ng mga {N MC A/P}. Totoọ ba'ng lahạt ng mga itọ? {W Samadhi 4.3}. Lahạt ng mga tao sa bayan. lahạt {J} {11-8}. Walọng lahạt ang aking mga kapatịd. Tapos nang lahạt ang trabaho. Itiklọp mong lahạt ang mga damịt na malinis na. {6K-241 (2)} lahạt {J}. Lahạt na bagay niyạ. Mabilịs niyạng inisiksịk sa supot ang lahạt niyạng damịt. {6K-4423 [17]} lahạt kayọ [0]. halos lahạt {D N}. Halos lahạt ng mga itlọg na binilị mo ay maliliịt. Halos lahạt ng mga pahayagạn ay inilalathala araw-araw. panlahạt {J}. Panlahạt na kurụ-kuro ng mga tao. | |
| lahi. | {X/N} Pangngalan |
| Lahing Pilipino.
Lahing kayumanggị. maglahi {VA10}. | |
| laho. | {X} Ugat ng salita |
| maglaho.
Naglaho man ang pag-ibig (pamagat ng maikling kuwento).
{W Naglaho}. paglalaho {N/G}. Paglalaho ng araw. | |
| lahọk. | {X/N} Pangngalan |
| lahọk (2) {N}. Nakaayos nang sunụd-sunọd ang mga ulong
lahọk sang-ayon sa alpabeto. { UPD Gabay sa
Paggamit}. lumahọk sa paligsahan {VA01 MA N}. maglahọk, ilahọk, lahukạn {V.}. kalahọk {N}. pagkakalahọk {N}.Pambihirang pagkakalahọk ng yaman at katapatan. pakikilahọk {N}. Ang pinakamahalagạng bahagi ng kanilạng trabaho ay ang pakikilahọk ng mga magulang. | |
| laing. | {X/N} Pangngalan |
| laing (1):: Isdạ (Triciuriadae) na
mala-espada ang hugis. laing (2):: Kinaugaliạng, putaheng isdạ o hipon na binalot sa dahong gabe, ginataạn at pinasingawạn. laing (3):: Alinmạng putaheng gawạ sa dahon at bunga ng gabe, ginataạn. | |
| lakad. | {X/N} Pangngalan Pagpunta, paglilipat | |
| Hinaan mo ang lakad.
Mahabang lakad. Lakad-pato. Mahusay ang lakad ng makinạ. Kumustạ ang lakad ng iyọng negọsyo? Lakad ng panahọn. lakạd {J}. Lakạd silạ nang pumaroọn. lumakad {VA00}. Lumalakad akọ. Lumakad nang lakad-pato. maglakạd {VA10/fa|fp?fl} !!. Naglakạd kamị ng sampụng kilometro. maglakạd-lakạd {VA00/fa}. Kasabạy ng paghitịt ay naglakạd-lakạd siyạ sa salas ... {W Naglaho [3.1]}. lakarin {VP10/fp?fl|fa}. Nilakad ni Oden ang daạng patawịd sa tulạy ... {W Anak ng Lupa 3.1}... ilakad {VP10/fm|fa}. Huwạg mong ilakad ang bagong sapatos. Mahirap ilakad ng matandạ ang kanyạng paạ. mailakad {VP10/fm|fa} {8-3.3}. Kailangan ko ng saklạy upang mailakad ko ang aking nabaliang paạ. magpalakad {VA10/fa|fp}. paglalakạd {N/G}. kalakarạn {J}. Sumunọd ka sa kalakarạng panahọn. | ||
| palakad {N}. | |
| Palakad ng pamahalaạn. Regierungssystem. Karaniwang palakad. mamalakad, mapalakad {VA01}. Akọ na ang namamalakad sa kumpạnyang datị'y kanyạ. {W Girl 3.9}. pamamalakad {N}= Regel, Politik. Iyạn ang pamamalakad sa opisinang iyọn. Mga pamamlakad ng pamahalaạn. | |
| [lakang]. | {X} Ugat ng salita |
| Lakạmbakod {N/Cd} :: Bathala na
tagapangalaga ng mga bungang-kahoy. Lakambini (1) {N/Cd}. lakambini (2) {N/Cd}. lakandiwa {N/Cd}. Malakanyạng {N/Cd/ma+lakang+iyan}. | |
| lakạs. | {X/N} Pangngalan tibay |
| May lakạs sa loọb na tumatagạl. lumakạs {VA00/fs}. lakasạn, laksạn {VP/fp|fa}. Laksạn mo ang iyọng boses. magpalakạs {VA10/fi|fp}. palaksạn, palakasạn {VP10/fp|fi}. Palaksạn mo ang rạdyo. pagpapalakạs {N/G/magpa-}. kalakasạn, kalakasan {N}. palakasan. palakasan (2). malakạs {J}. Malakạs na hangin. Malakạs ang loọb. | |
| lakbay. | {X} Ugat ng salita |
| maglakbay {VA01}. Naglalakbay siya sa Europa tuwing tag-araw. | |
| lakdaw. | {X} Ugat ng salita hakbang |
| lumakdaw {VA01}. lakdawan {VP10}. paglakdaw {N/G}. palakdaw-lakdaw {J}. | |
| lakị. | {X/N} Pangngalan |
| Lakị ng aking baywạng.
Humigịt-kumulang na tatlọng ektạrya ang
lakị. lumakị {VA00}. Lumalakị ang bata. magpalakị {VA10, VA01}. Magpalakị ng pag-asa. Isạng paraạng magpapalakị sa kanyạng kita. palakihịn {VP10}. Paano man pinalakị ang aso ay ganoọn din ang pusa. pagpapalakị {N/G/magpa-}. Napapabayaan nilạ ang pagpapalalakị sa kanyạ. kalakhạn {N, J?}. Kalakhạng poọk ng Maynila, Kalakhạng Maynila. lalaki, lalake {N} !!. Isạng lalaki at dalawạng babae. Anak na lalaki. hinlalakị {N} (Daliri) . | |
| malakị {J} . | |
| Malakịng hayop ang kabayo. Pferd ist ein großes Tier. pagmamalakị {N}. Naroọn ang pagmamalakị ng kanyạng inạ sa tuwịng may pupuri sa kanyạ. {W Unawa 3.3}. | |
| lakip. | {X} Ugat ng salita |
| maglakip {VA10}.
Maglalakip akọ ng larawan pag sulat ko sa
iyọ. ilakip {VP11}. Ilakip mo ang larawan sa iyọng sulat. lakipan {VP20}. Lakipan mo ng larawan ang susunọd mong liham. kalakip {N}.) kalakip {J}. kalakip dito, diyạn {J MA.PD/1, MA.PD/2}. | |
| lako. | {X} Ugat ng salita |
| maglako {VP}. ilako. kalalako ? kalalako {N/GI}. Umitịm siyạ dahil sa kalalako sa kainitan. maglalako {N}. Nagpanggạp ang reyna na maglalako. | |
| lalạ. | {X/J} Pang-uri |
| Lalạ na ang apọy. lumalạ {VA00}. Marami silạng naipainọm na gamọt ngunit lumalạ lamang ang sakịt nito. {W Suyo 5.9}. magpalalạ {VA01}. Magpapalalạ iyọn sa galit niyạ. palalaịn {VP10}. Huwạg mong palalaịn ang ganyạng mga bịsyo. malalạ {J}. Malalạng sakịt. Malalạng galit. | |
| lalạng. | {X/N} Pangngalan |
| Lalạng ng Diyọs. lalạng {J}. lumalạng {VA10}. lalangịn {VP10}. Kahit kailạn ayoko nang maranasan ang tapak-tapakan lamang ng kung sinong nilalạng. {W Girl 3.1}. Nilalạng {J/VP10/A}. | |
| lalawigan. | {X?/N} Pangngalan |
| Lalawigan ng Batạngas. tagalalawigan {N/taga-, J/taga-}. | |
| lalim. | {X/N} Pangngalan |
| Lalim ng balọn. malalim {J}. Malalim na hukay. Malalim ang ilog. | |
| ilalim {N}. | |
| sa ilalim ng {MA N MC}
{4-4.2}. Sa ilalim ng
sahịg. Aklạt sa ilalim ng
mesa. ipailalim {VP11}. Dapat nating ipailalim ang ating kagustuhạn sa batạs. | |
| [sailalim] | ||
|
sumailalim {VA01/um+sailalim}.
Mahina ang loọb ng lalaking sasailalim sa
pagsusulit. isailalim {VP11}. Isinailalim ng Roma ang buọng Itạlya sa kanyạng kapangyarihan. Isinailalim siyạ sa isạng pagtistịs. pagsailalim {N/G}. | ||
| lalo. | {X/J, D} Pang-uri |
| lalo {J}. Nangangailangan
ng lalong tubig ang halamang itọ. lalo {D} {9-3} Lalong magandạ kay Rosa. Magịng lalong mahirap. lalo't lalo. lalo na {D D/EC}. Lalo na ang iyọng amạ. At kaugnạy nito, mahirap gamitin ang Filipino sa matataạs na disiplina, lalo na sa aghạm at matematikạ. {W Almario 2007 3.4}. lalo na't kung {D D/EC.C C}. ... lalo na't kung walạ si Amạ ... {W Daluyong 15.19}. lalo pa {D D/EC}. Lalo pang magandạ kay Rosa. Lalo pang lumakas ang bagyo. At unti-unt, napagtanto kong hindi pala sa barkada natatagpuan ang tunay na kaligayahan, lalo pa't kung iyon pa ang magbibigay sa 'yo ng problema. {W Estranghera 3.8}. palalo. | |