ki - klu
Pambungad Talahuluganang ki - klu
ka kal kan kas ke   ki kil kili kim kini kip kis kit   ko ku kum


kibịt. {X/N} Pangngalan
Kibịt ng balikatbalikat.

kib. {X/N} Pangngalan
kawalạng-kib {N}.
pagsasawalạng-kib {N}.
palakib {U}.

kidlạt. {X/N} Pangngalan
Daịg pa ang tinamaan ng kidlạt. {W Nanyang 21.9}.
kumidlạt {D00/f0}. Kumidlạt at kumulọg na.

kikil. {X/N} Pangngalan
:: Pampatalas ng kahoy o metạl.
mangikil {DT00}. Nangingikil o kayạ'y nambabalasubas. {W Nanyang 7.10}.
kumikil, magkikil, kikilin {D.}. Kikilin mo ang dulo.

kilabot. {X/N} Pangngalan
mangilabot{DT00}.
kilabutan {DB10}. Kinilabutan siyạ, pero hind siyạ kumaripas ng takbọ. {W Nanyang 12.12}.

[kilala]. {X} Ugat ng salita
kilalạ {U}. Nueva Ecija, na noọ'y kilalạ bilang graneria o bangạn ng bigạs ng bansạ. {W Daluyong 2.1}. ... mga akd ng mga kilalạng manunulat na "marunong" gumamit ng wika. {W Liwayway 3.5}. Kilalạ ko siyạ.
kilalanin {DB001/ft|P-L}. Nagịng isạng kagalang-galang na institusyon ang Liwaywạy at kinilala bilang babasahịn sa mga Paaralạng Bayan. {W Liwayway 3.5}.
makilala {DT10?DB10} {6-2.4}. Hind ko nakikilala si Pedro.
makilala {DT10?DB10} {6-2.4}. Nakikilala ang kamẹlyo dahil sa umbọk sa likọd nito. Maaari mo ba siyạng makilala sa karamihan ng tao?
magpakilala {DT10/fh|ft}.
Dalị-dalị siyạng lumipạd patungo sa grupo ng mga pabo at nagpakilala bilang kauri ng mga itọ. {W Äsop 3.2.1}. Malimit nagpapakilala ng kagalakan ang ngit.
ipakilala {DB11/ft|fg|fp}. Ipinakilala akọ ni A Chuan sa kanyạ. {W Nanyang 21.19}.
maipakilala {DB10}. Hind mo naipakilala sa 'kin kung sino ang nagpamana sa 'yọ. {W Naglaho 3.4}.
pagkilala {ND?}.
pagkikilala {N?ND}. Nagịng simul iyọn ng kanilạng pagkikilala. {W Naglaho 3.6}.
pagpapakilala {ND/magpa-}. {W Daluyong 2}. "Akọ si Pocoy," pagpapakilala nito sa sarili. {W Samadhi 4.2}.
kakilala {N}. Mukhạng matagạl niyạ nang kakilala si Tan Sua. {W Nanyang 11.2}.
kilalạng-kilalạ {U}. Kilalạng-kilalạ ang artịstong iyọn.
pagkakakilanlạn {U,N?} !!. Ang lahạt ng mga karanasạng itọ ay nagbigạy linaw at katiyakạn sa ating natatanging pagkakakilanlạn bilang mga tao, bilang mga Kristiyano, bilang mga Pilipino, bilang isạng bans. {W Katesismo 3.31}.

kilạw. {X} Ugat ng salita
kilawịn {DB}.
kinilạw, kilawịn {N}.../lex/lexki_.htm#kilaw">.

kilay. {X/N} Pangngalan

[kilik]. {X} Ugat ng salita
tangkilik.
tạngkilikạn.
tangkilikin. Tangkilikin natin ang Sariling Atin. Tangkilikin ang sariling industriyạ.

kililịng, kulilịng. {X/N} Pangngalan
kililịng, pangkililịg.

kiling. {U} Pang-uri
Mariang Makiling
Hugo C. Yonzon
1974 Kiling na ang araw sa kanluran nang sapitin ni Oden ang lungsọd. {W Anak ng Lupa 3.1}.
ikiling. Ikiniling niyạ ang kanyạng katawạn.
makiling {U}.
pagkiling {ND}.
may-kiling, may-kinikilingan {U}.
walạng-kinikilingan {U}.
Makiling {N/Na}.
Mariang Makiling.

[kilit]. {X} Ugat ng salita
makilit {DT00/fy?DB10/ft}. Nakikilit akọ.
kumilit {DT10}, kilitiịn {DB10}.
magkilitạn {DT00}.

kilo. {_/Gr} Griyego
kilo, kilogramo (1 kg = 1000 g).
kilometro (1 km = 1000 m).
kilowạt (1 kW = 1000 W).
kilowạt-oras (1 kWh = 1000 Wh = 3 600 000 Ws).

kilos. {X/N} Pangngalan
Gumaganạp ng kilos na isinasaạd ng pandiwa. { Aganan 1999 p.60}. Nahahalina niyạ ang lahạt dahil sa kanyạng kilos.
kilos-bata {N/Cd}.
kumilos {DT00, DT01}. Parang bata siyạ kung kumilos. Huwạg kang kumilos na parang bata. Dapat kang kumilos nang parang maginoọ. Ayạw siyạng kumilos sa bagay na iyạn.
ikilos {DB10/ft|fg}. Ikilos mo ang iyọng kanang kamạy.
makakilos {DT10}. ... nakakilos lamang akọ nang katagpuin ni Inạ ang aking matạ. {W Dayuhan 3.17}.
pakilusin {DB10}.
pagkilos {ND}. Ang pagkilos ng pulịs.
di-pagkilos {A.ND}.
kilusạn {N}. Kilusạng Mayo Uno (KMU) .. Kilusạn-pampook {N.U}. Kilusạn-pambayan {N.U}.
Kilosbayan {N/Cd}.

kim. {U} Pang-uri
mangim {DT00/fy}.
kakimiạn {N}.

kimikạ. {NDr/Es} Griyego

kimkịm. {U} Pang-uri
Kimkịm niyạ ang pera. Kayạ may kimkịm siyạng sam ng loọb at madalạs na bubulọng-bulọng. {W Nanyang 7.4}.
magkimkịm ng sam ng loọb {DT}.

kimona. {N/Jp} Hapon

kinạkay.
[kinabang]. {X} Ugat ng salita
makinabang {DT11/fg|ft|fs} {7-1.1}. Nakinabang siyạ ng isạng libong piso sa bilihang iyọn.
pakinabang {N?ND}.
 Magkano ang pakinabang ng bahay-kalakal noọng nakaraạng taọn?
pakinabangan {DT10/fg|fp?DB.}. Anumạng bagay na maaaring pakinabangan. {W Anak ng Lupa 3.3}.
mapakikinabangan, mapapakinabangan {U?J/V./F}. Kung mabubulọk lang ang pagkain at hind mapapakinabangan, mabuti pang ipamigạy. {W Angela 3.4}.
kapaki-pakinabang {U}. Sa kapaki-pakinabang na dahilạn. Kapaki-pakinabang para sa atin na ipagbilị ang mga baboy ngayọn sapagkạt babab ang halagạ nito.

kinạng. {X/N} Pangngalan Tingin / Ilaw
Kinạng ng sutl.
kuminạng {DT00}.
makinạng {U}. Makinạng ang brilyạnte at bituịn.

[kinịg]. {X} Ugat ng salita dinịg
makinịg {DT00}. Makinịg ka muna. Mga nakikinịg.
pakikinịg {ND/makinig}.
pakinịg.
 pakinggạn {DB10/pakinig+an}. Bakit ayaw mong pakinggạn ang aking sinasabi? Hind man lang nilạ akọ pinakinggạn at para masabi ko sana kung anọ ang totoọ. {W Estranghera 3.5}.
tagapakinịg {N}.

[kinịg]. {X} Ugat ng salita
manginịg {DT00}. Manginginịg ang aking buọng katawạn. {W Madaling Araw 3.2}.
panginginịg {ND}. Panginginịg ng boses.

kinis. {X/N} Pangngalan
makinis. Makinis ang kutis.

kintạb. {X/N} Pangngalan Tingin / Ilaw.
Kintạb ng mesa.
mangintạb {DT00}. Nakatakịp sa balikat ang maitịm at nangingintạb na mahabang buhọk. {W Nanyang 21.14}.
makintạb {U}. Nagpapahingạ ang duwẹnde sa isạng buwịg ng mga makintạb na bunga ng puno. {W Samadhi 4.2}.

kipot. {X/N} Pangngalan kitid
Mabilịs ang agos ng tubig sa kipot ng ilog. Ang kipot ng Gibraltạr ay nag-uugnạy sa mga dagat ng Mediteraneo at Atlantikọ.
kumipot {DT00}. Kumikipot ang daạn sa dakong dulo.
magpakipot {DT}.
magpakipot (2) {DT}. Hind namạn akọ nagpapakipot ... {W Madaling Araw 3.8}= Ich gab nicht vor, dass ich das nicht wollte.
pakiputin {DB10/fg|fh}.
makipot {U}. Makipot ang daạn. Lumaya ang isipan at damdamin ng mga Pilipino mul sa makipot at malupịt na mga dogmạ at doktrina ng mga Espanyọl. {W PanAm 3.1}.

kirọt. {X/N} Pangngalan
Kirọt na aking sugat.

kisamẹ. {N/Es} Espanyol
::Pantakịp sa itaạs na bahagi ng silịd.
Pinipintahạn ko ng put ang aking kisamẹ.

kisig. {X} Ugat ng salita
kakisigan {N}.
makisig {U}. Pinong-pino ang kilos at kaanyuạn nito, isạng tunay na makisig na ginoọ! {W Nanyang 13.20}.

kiskịs. {X} Ugat ng salita
kiskịs.
kumiskịs {DT}. Ang mga sangạ ng punong-kahoy ay kumikiskịs sa bintana.
magkiskịs {DT10}. Magkiskịs ng posporọ.
ikiskis {DB}.
magpakiskịs {DT10/fh}.
ipakiskis {DB10/ft|fh}.
pagkikiskịs {ND}. Pagkikiskịs ng dalawạng bahagi.
kiskisan {N}.
kiskisan.

kislạp. {X/N} Pangngalan Tingin / Ilaw.
Kislạp ng mga hiyạs. May kislạp ang matạ niyạ.
kumislạp {DT00}. Kumikislạp ang mga bituịn.
mangislạp {DT00}. Nangingislạp ang mga suọt niyạng hiyạs.

kita (1).   {X/N} Substantiv - Pangngalan
Sampụng libong piso ang kita niyạ.
kitain. Magkano ang iyọng kinikita?
kumita {DT00/fg, DT10/fg|ft}. Marami na rin akọng nagaw upang kumita. {W Material Girl 3.5}.

kita (2). {X/J/DB} Pang-uri
Kita lamang nang bahagyạ ang tabịng-dagat dahil sa ulap.
magkita {DT00}. ... nang pinagbawalan mo kamịng magkita't magkausap. {W Suyuan 5.1}.
makita {DB10/ft|fg} {7K-3512}. Nakita ko siyạ kahapon. Nakita niyạ sa himpilan ng pulisyạ ang nawawalạng anạk. Pumuntạ akọ sa palẹngke upang makita ang kaibigan ko doọn. Nakikita.
kita {X/DB }. Kita ko siyạ kahapon.
makitaan {DB10/ft|fg} {7-3.5.1}. Nakitaan ko ang babae sa bạnyo.
mapagkita {} {7K-3512}.
makakita (1) {DT10/fg|ft} {7-3.5.2}. Nakakita akọ ng duwẹnde.
makakita (2) {DT00/fg} {7K-3512}. Hind nakakakita ang mga bulạg.
magpakita {DT10}. Nagpakita siyạ ng magandạng halimbawa.
ipakita {DB10}. Ipinakita sa amin ng bata ang kanyạng mga manika. Ipinakita niyạ ang kanyạng hangarin.
mapakita {DB10+1/ft|fh|fg} {7-4.2} . Napakita ko sa bisita ang larawan bago masir.
makipạgkita {DT01/fg|fn} {7-9.1}. Nakipạgkita kamị sa Sạnto Pạpa.
pagkikita {ND}. Pagkikita ng dalawạng dating magkaagạw.
pagpapakita {ND}.
makikita {U, A}.
kitang-kita {U}. Kitang-kita ang nag-iisạng punongkahoy sa bukid.

kitạ. {HT/21S} Panghalip na panao {8-4.6 (3)}
Mahạl kitạ. Minamahạl kitạ.

kitang (Scatophagus argus). {X/N} Pangngalan
:: ....

kitid. {X} Ugat ng salita kipot
makitid. Makitid ang mesa.

KKKKatipunan.

klase. {N/Es} Espanyol
klase (1). Primera-klaseng bigạs itọ.
klase (2) {N} (uri). Wal akọng nakikitang ganyạng klase ng aso.
klase (3) {N}. Mayroọn akọng klase mamayạng hapon.
kaklase {N}.

klik. {N/En} Ingles kaltịs
magklik {DT00}. Sa horror films ay nagklik (siyạ) gaya sa Malikmatạ at Spirit of the Glass. .

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan ki - klu   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   ko - kra   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag