is - iyo
Pambungad Walang talahuluganang sa is - iyo
ib im   is isd it iw iy

isạ. {X/N,UB} Pamilang {9-6} {8-3.2}
isạ (1, hind dalawạ) {N, UB}. Isạ, dalawạ, tatlọ. Isạng anạk, hind dalawạng anạk.
isạ (2, isạ sa mga ...) {UB}. Isạng ạraw. Isạng lobo ang nahulog sa balọn na walạng tubig. {W Äsop 3.1.1}.
isạ (3) {U} {13-6.1}. Walạng kulturang hind dalạ ng isạng wika, ... {W Salazar 1996 0.1}.
isạ pa {U A}. Bigyạn mo akọ ng isạ pang pagkakataọn.
isạ sa mga ... {N P-A} {4-2.1 (2)}. May karampatang parusa ang bawat isạ sa mga prutas na hind dumatịng. {W Prutas 3.5}.
isạng tulad ng {U.TL D/U P-C}. Hind namin kailangan ang isạng tulad mong walạng pagmamahạl sa sariling any. {W Äsop 3.2.3}.
mag-isạ {DT00}. Nag-iisạ siyạ sa bahay. Nag-iisạng pumanhịk sa bundọk Duhat si Samadhi. {W Samadhi 3.1}.
nag-iisạ {U/DT/D}.
isahịn {DB10}.
makapag-isạ {DT00/fg} {7-3.4}. Nakakapag-isạ akọ sa bahay.
mapag-isạ {DB00/ft?DT00/fy} {7-3.5.1}. Bayaan muna ninyọ siyạng mapag-isạ.
pag-isahịn {DB10/ft|fg} {7-5.3}. Pinag-isạ ang dalawạng kumpạnya.
magkaisạ {DT00/magka+isa?mag+kaisa} {7-8.2}. Magkaisa kayo.
pag-iisạ {ND}.
kaisahạn {N}, pagkakaisạ {ND/magkaisa} . Pagkakaisạ ng palagạy.
isahan {N} Gr.
kaisạ {U}. Kaisạ sa diwa.
bawat isạ {A/U J/N}. Limạng daạng piso bawat isạ.
kaisạ-isạ {U}. ... para dalawin si Nene, ang kaisạ-isạng kapatịd na babae ni Carlos. {W Ulan 20.1}.
isahan {U}. Isahang pagpasok.
iisạ {U}. Iisạng kuwạrto para sa buọng mag-anak. Iisạ lang ang kanilạng anaḳ - si Fernando. {W Suyuan 5.4}.
isạ-isạ {U}.
isạ't isạ {N/J.C N/U}. Sa isạ't isạ, ng isạ sa isạ. Wal kamịng lihim ni Marga sa isạ't isạ. {W Krus 3.1} .
mag-isạ {A, J?}. Tinapos niyạng mag-isạ ang trabaho. Akọng mag-isạ ang nananagọt.
labịng-isạ {UB}.
ikaisạ , pang-isa {UB/O} (una).
pang-isạ {U} Gr .
sang-, sam-, san- {Unlapi.1} {14-2.5.2}.
 sandaạn .

isd. {X/N} Pangngalan
mag-iisd. Nagbibilị ang mag-iisd ng isd.
mangingisd. Nahuhuli ang mangingisdạ ng isdạ.
mangisd. Nangingisd silạ gabị-gabị.

Mga isda.
bangus.
biya
dalagang-bukid
dilis.
galunggọng
hito.
igat.
kitang
labahita.
lapulapu
lagidliḍ
lumahan
maliputọ
maya-maya
pạmpanọ
patịng.
tambakol
tangigi.
tilạpya
tulingan
tuna.
hasang.
kaliskịs.
palikpịk.

Ang mga yari sa isda .
bagoọng.
patịs.
tinapạ. tuy.

isip. {X/N} Pangngalan {6K-635}
Magulọ ang isip niyạ.
umisip {DT00, DT10}.
mag-isip {DT10}. Nag-iisip lamang akọ.
isipin {DB10}. Anọ ang iyọng iniisip? Isipin kong mabuti kung anọ ang nangyari noọng Sabadọ. Iisipan kong mabuti kung gustọ kong magịng doktọr.
maisip, maisipan {DB10} {7-3.5.1}. Kayạ't naisipan kong lumuwạs ng Maynila kung saạn siyạ tumitigil. {W Damaso 4.2}.
pag-isipan {DB10} {7-5.1} . Matagạl ko na ring pinagiisipan kung anọ ba talagạ ang kulang sa buhay ko. {W Damaso 4.1}.
isaisip {DB10} {7-7.1}. Lagi kong isasaisip na para sa iyọng kinabukasan ang pagpapakasạl sa mayamang matandạ.
pag-isip {ND}.
pag-iisip {N ? ND}.
isipan {N}. Lumayạ ang isipan at damdamin ng mga Pilipino. {W PanAm 3.1}. ... hinanap sa akin ang kasagutan sa maraming bagay na gumugulọ sa kanyạng isipan. {W Angela 3.18}.
kaisipạn {N}. Dalạ ng musmọs na kaisipạn, ... {W Laruang Krus 3.2}.
palaisipạn {N} (bugtọng) .

iskoba. {N/Es} Espanyol |escobar| pangkuskọs
mag-iskoba, iskobahin {D.}. Iniskoba niyạ ang sahịg.

[istạmbay]. {N/En} Ingles |stand-by| tumayụ-tay
:: Tao na walạng trabaho at karinwang humihimpịl sa mga kạnto.

Itạytatay.
itik {X/N} Pangngalan

itịm. {X/N,U} Pang-uri Mga kulay
Itịm ang kanyạng matạ. (Buhọk na) itịm na itịm na katulad ng sa gabị. { LIW}.
maitịm. Maitịm ang kanyạng baro. Higịt na maitịm ang limbạg. .

itlọg. {X/N} Pangngalan
put ng itlọg {N TW N}.
pulạ ng itlọg {N TW N}.
itlọg na pulạ {N TL U}.
mangitlọg {DT00}. Nangingitlọg ang inahịn natin araw-araw.
umitlọg {DT00}. Umitlọg kahapon ang inahịng manọk.

itọ, iyạn, iyọn. {HP/1,2,3} Panghalip na pamatlig {8-4.2}
Itọ ang aking kapatịd na lalaki. Mainit iyan. Lumapit itọ (ang kambịng) sa balọn. Punuịn itọ ng sorbetes na inyọng gustọ.
mga itọ, mga iyạn, mga iyọn {A/P PD/1,2,3}. Inilagạy niyạ ang mga itọ (mga kabibe) sa sako. Pagulungin ang mga itọ sa asukal.
itọ, iyạn, iyọn {U/PD/1,2,3} {8-7.3}. Pero, ang gustọ ko ay ipamahagi ang lahạt ng kayamanang itọ sa mga tao. {W Samadhi 4.5} . Kilala mo ba ang batang lalaking iyọn?
yung {U/PD/3/.TL} {8-7.3} = iyọng. Nakita mo ba yung kambịng? Kumakain na yung kambịng.
dito, diyạn, doọndito.
nito, niyạn, niyọnnito.
ganitọ, ganiyạn, ganoọn, ganuọn {U/PD/1,2,3,3} {9-2.3}. Ganitọng klaseng panyolito ang nais ko. Ganiyạng klaseng panyolito ang nais ko. Ganoọng klaseng panyolito ang nais ko. Isạng ganitọ at isạng ganiyạn. Lumalakad siyạ nang ganitọ. {... MD D/J/PD/1}. Ganitọ silạ manamịt at magsalit: Hey yo!. Bakit ganoọn? Huwạg maniwala sa ganyạng pangako. Sa ganyạng kalagayan.
kung ganitọ {C J/PA}.
sa ganitọ, sa ganyạn {TA D?C}. Sa ganitọ dapat sukatin ang ipinangangalandakang "pag-ibig sa bayan" ng mga Inglesero. {W Almario 2007 3.7}.
paano man ... ganoọn din {AN D ... PD A}. Paano man pinalakị ang aso ay ganoọn din ang pusa.
sa ganitọng layo {TA J/PD/1 N}. Sa ganitọng layo lamang ang mararatịng mo at hind ka makalalampạs pa.
gayọn {U/PD/3/gaya+iyon} → gaya.
Eto! Heto! {M/PD/1} Ayạn! Hayạn! {M/PD/2} Ayụn! Hayụn! {M/PD/3}. Ayạn ang bahay!

itsura. {N/Es} Espanyol |hechura|
Sinabi niyạng may itsura raw akọ ... {W Damaso 4.5}.

iwan. {X/DB10} Pandiwa {15-2.1}
iwan: iniwan   iniiwan   iiwan
maiwan: naiwan   naiiwan   maiiwan
iwanan: iniwanan   iniiwanan   iiwanan
Iniwan niyạ ang kanyạng asawa. Iiwan nilạ ang bahay sa katapusạn ng buwạn. Iniwan niyạ sa mesa ang aklạt.
maiwan. Naiwan akọng mag-isạ. ... malakị ang naiwan niyạng pitak sa aking puso. {W Estranghera 3.11}.
iwanan {DB20/fp|fg|ft}. Iniiwanan ko ng mansanas ang aking nanay.
magpaiwan {DT00/fh?fg} {7-4.1 [12]}. Pumayag siyạng magpaiwan sa bahay.

[iwas]. {X} Ugant ng salita
umiwas {DT01/fg|fn?ft}. Umiwas sa bụnga ng .... Tamạd siyạ, umiiwas siyạ sa trabaho. ... dahil umiiwas siyạ sa boyfriend nito. {W Karla 5.209}.
iwasan {DB10/fn|fg}. Iwasang makapasok ang sabọn sa loọb ng tainga. { LIW}.
pag-iwas {ND}. Ikinasam ng loọb ni Maria ang pag-iwas sa kanyạ ng kanyạng mga kaibigan. Pag-iwas sa pagtatae.
maiwasan. Naiwasan ang aksidẹnte sa kahusayan ng tsupẹr.
maiiwasan {U/DB10/F}. Di-maiiwasan.

iyạk. {X/N} Pangngalan
umiyạk {DT00}. Umiyạk nang malakạs.
mapaiyạk {DT00} {7-3.5.1}. Napaiyạk siyạ nang matanggạp niyạ ang balita.
iyakan {N}.
iyakin {U} {9-2.2}. Ang iyaking si Roxanna at ang tombọy na si Gretchen { LIW 10 Abril 2006 p.9}.

iyạnitọ

iyọ. {TA.PP/2} SA panghalip {8-4.7}
Iyọng pany. Iyọng pany.
mapasaiyọ {DB00/ft}. ... kung saạn mo gagamitin ang kalahati ng kayamanang mapapasaiyo. {W Samadhi 4.4} .

iyọnitọ

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan Wörterbuch is - iyo   02 Hulyo 2013

Simula ng pahina   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag