| is - iyo | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa is - iyo |
| ib im is isd it iw iy | |
| isạ. | {X/N,UB} Pamilang {9-6} {8-3.2} |
| isạ (1, hindị dalawạ) {N,
UB}. Isạ, dalawạ,
tatlọ. Isạng anạk, hindị
dalawạng anạk. isạ (2, isạ sa mga ...) {UB}. Isạng ạraw. Isạng lobo ang nahulog sa balọn na walạng tubig. {W Äsop 3.1.1}. isạ (3) {U} {13-6.1}. Walạng kulturang hindị dalạ ng isạng wika, ... {W Salazar 1996 0.1}. isạ pa {U A}. Bigyạn mo akọ ng isạ pang pagkakataọn. isạ sa mga ... {N P-A} {4-2.1 (2)}. May karampatang parusa ang bawat isạ sa mga prutas na hindị dumatịng. {W Prutas 3.5}. isạng tulad ng {U.TL D/U P-C}. Hindị namin kailangan ang isạng tulad mong walạng pagmamahạl sa sariling anyọ. {W Äsop 3.2.3}. mag-isạ {DT00}. Nag-iisạ siyạ sa bahay. Nag-iisạng pumanhịk sa bundọk Duhat si Samadhi. {W Samadhi 3.1}. nag-iisạ {U/DT/D}. isahịn {DB10}. makapag-isạ {DT00/fg} {7-3.4}. Nakakapag-isạ akọ sa bahay. mapag-isạ {DB00/ft?DT00/fy} {7-3.5.1}. Bayaan muna ninyọ siyạng mapag-isạ. pag-isahịn {DB10/ft|fg} {7-5.3}. Pinag-isạ ang dalawạng kumpạnya. magkaisạ {DT00/magka+isa?mag+kaisa} {7-8.2}. Magkaisa kayo. pag-iisạ {ND}. kaisahạn {N}, pagkakaisạ {ND/magkaisa} . Pagkakaisạ ng palagạy. isahan {N} Gr. kaisạ {U}. Kaisạ sa diwa. bawat isạ {A/U J/N}. Limạng daạng piso bawat isạ. kaisạ-isạ {U}. ... para dalawin si Nene, ang kaisạ-isạng kapatịd na babae ni Carlos. {W Ulan 20.1}. isahan {U}. Isahang pagpasok. iisạ {U}. Iisạng kuwạrto para sa buọng mag-anak. Iisạ lang ang kanilạng anaḳ - si Fernando. {W Suyuan 5.4}. isạ-isạ {U}. isạ't isạ {N/J.C N/U}. Sa isạ't isạ, ng isạ sa isạ. Walạ kamịng lihim ni Marga sa isạ't isạ. {W Krus 3.1} . mag-isạ {A, J?}. Tinapos niyạng mag-isạ ang trabaho. Akọng mag-isạ ang nananagọt. labịng-isạ {UB}. ikaisạ  , pang-isạ {U} Gr . | |
| sang-, sam-, san- {Unlapi.1} {14-2.5.2}. | |
| sandaạn . | |
| isdạ. | {X/N} Pangngalan | ||
| mag-iisdạ. Nagbibilị
ang mag-iisdạ ng isdạ. mangingisdạ. Nahuhuli ang mangingisdạ ng isdạ. mangisdạ. Nangingisdạ silạ gabị-gabị. | |||
| Mga isda. | ||
| bangus. biya dalagang-bukid dilis. galunggọng hito. igat. kitang |
labahita. lapulapu lagidliḍ maliputọ maya-maya pạmpanọ patịng. tambakol tangigi. |
tilạpya tulingan tuna. hasang. kaliskịs. palikpịk. |
Ang mga yari sa isda . | ||
| bagoọng. patịs. |
tinapạ. | tuyọ. |
| isip. | {X/N} Pangngalan {6K-635} |
| Magulọ ang isip niyạ. umisip {DT00, DT10}. mag-isip {DT10}. Nag-iisip lamang akọ. isipin {DB10}. Anọ ang iyọng iniisip? Isipin kong mabuti kung anọ ang nangyari noọng Sabadọ. Iisipan kong mabuti kung gustọ kong magịng doktọr. maisip, maisipan {DB10} {7-3.5.1}. Kayạ't naisipan kong lumuwạs ng Maynila kung saạn siyạ tumitigil. {W Damaso 4.2}. pag-isipan {DB10} {7-5.1} . Matagạl ko na ring pinagiisipan kung anọ ba talagạ ang kulang sa buhay ko. {W Damaso 4.1}. isaisip {DB10} {7-7.1}. Lagi kong isasaisip na para sa iyọng kinabukasan ang pagpapakasạl sa mayamang matandạ. pag-isip {ND}. pag-iisip {N ? ND}. isipan {N}. Lumayạ ang isipan at damdamin ng mga Pilipino. {W PanAm 3.1}. ... hinanap sa akin ang kasagutan sa maraming bagay na gumugulọ sa kanyạng isipan. {W Angela 3.18}. kaisipạn {N}. Dalạ ng musmọs na kaisipạn, ... {W Laruang Krus 3.2}. palaisipạn {N} (bugtọng) . | |
| iskoba. | {N/Es} Espanyol |escobar| pangkuskọs |
| mag-iskoba, iskobahin {D.}. Iniskoba niyạ ang sahịg. | |
| [istạmbay]. | {N/En} Ingles |stand-by| tumayụ-tayọ |
| :: Tao na walạng trabaho at karinwang humihimpịl sa mga kạnto. | |
Itạy → tatay.
| itik | {X/N} Pangngalan |
| itịm. | {X/N,U} Pang-uri Mga kulay |
Itịm ang kanyạng matạ.
(Buhọk na) itịm na itịm na katulad ng sa gabị.
{
LIW}.maitịm. Maitịm ang kanyạng baro. Higịt na maitịm ang limbạg. . | |
| itlọg. | {X/N} Pangngalan |
| putị ng itlọg {N TW N}. pulạ ng itlọg {N TW N}. itlọg na pulạ {N TL U}. mangitlọg {DT00}. Nangingitlọg ang inahịn natin araw-araw. umitlọg {DT00}. Umitlọg kahapon ang inahịng manọk. | |
| itọ, iyạn, iyọn. | {HP/1,2,3} Panghalip na pamatlig {8-4.2} |
| Itọ ang aking kapatịd na lalaki. Mainit iyan.
Lumapit itọ (ang kambịng) sa balọn. Punuịn itọ ng sorbetes na inyọng
gustọ. mga itọ, mga iyạn, mga iyọn {A/P PD/1,2,3}. Inilagạy niyạ ang mga itọ (mga kabibe) sa sako. Pagulungin ang mga itọ sa asukal. itọ, iyạn, iyọn {U/PD/1,2,3} {8-7.3}. Pero, ang gustọ ko ay ipamahagi ang lahạt ng kayamanang itọ sa mga tao. {W Samadhi 4.5} . Kilala mo ba ang batang lalaking iyọn? | |
yung {U/PD/3/ .TL}
{8-7.3} = iyọng.
Nakita mo ba yung kambịng?
Kumakain na yung kambịng.dito, diyạn, doọn → dito. nito, niyạn, niyọn → nito. ganitọ, ganiyạn, ganoọn, ganuọn {U/PD/1,2,3,3} {9-2.3}. Ganitọng klaseng panyolito ang nais ko. Ganiyạng klaseng panyolito ang nais ko. Ganoọng klaseng panyolito ang nais ko. Isạng ganitọ at isạng ganiyạn. Lumalakad siyạ nang ganitọ. {... MD D/J/PD/1}. Ganitọ silạ manamịt at magsalitạ: Hey yo!. Bakit ganoọn? Huwạg maniwala sa ganyạng pangako. Sa ganyạng kalagayan. kung ganitọ {C J/PA}. sa ganitọ, sa ganyạn {TA D?C}. Sa ganitọ dapat sukatin ang ipinangangalandakang "pag-ibig sa bayan" ng mga Inglesero. {W Almario 2007 3.7}. paano man ... ganoọn din {AN D ... PD A}. Paano man pinalakị ang aso ay ganoọn din ang pusa. sa ganitọng layo {TA J/PD/1 N}. Sa ganitọng layo lamang ang mararatịng mo at hindị ka makalalampạs pa. gayọn {U/PD/3/gaya+iyon} → gaya. Eto! Heto! {M/PD/1} Ayạn! Hayạn! {M/PD/2} Ayụn! Hayụn! {M/PD/3}. Ayạn ang bahay! |
| itsura. | {N/Es} Espanyol |hechura| |
| Sinabi niyạng may itsura raw akọ ... {W Damaso 4.5}. | |
| iwan. | {X/DB10} Pandiwa {15-2.1} |
| iwan: iniwan
iniiwan iiwan maiwan: naiwan naiiwan maiiwan iwanan: iniwanan iniiwanan iiwanan |
| Iniwan niyạ ang kanyạng asawa. Iiwan nilạ ang bahay
sa katapusạn ng buwạn.
Iniwan niyạ sa mesa ang aklạt. maiwan. Naiwan akọng mag-isạ. ... malakị ang naiwan niyạng pitak sa aking puso. {W Estranghera 3.11}. iwanan {DB20/fp|fg|ft}. Iniiwanan ko ng mansanas ang aking nanay. magpaiwan {DT00/fh?fg} {7-4.1 [12]}. Pumayag siyạng magpaiwan sa bahay. |
| [iwas]. | {X} Ugant ng salita |
| umiwas {DT01/fg|fn?ft}.
Umiwas sa bụnga ng .... Tamạd
siyạ, umiiwas siyạ sa trabaho. ... dahil umiiwas siyạ sa boyfriend nito.
{W Karla 5.209}. iwasan {DB10/fn|fg}. Iwasang makapasok ang sabọn sa loọb ng tainga. { LIW}.pag-iwas {ND}. Ikinasamạ ng loọb ni Maria ang pag-iwas sa kanyạ ng kanyạng mga kaibigan. Pag-iwas sa pagtatae. maiwasan. Naiwasan ang aksidẹnte sa kahusayan ng tsupẹr. maiiwasan {U/DB10/F}. Di-maiiwasan. | |
| iyạk. | {X/N} Pangngalan |
mapaiyạk {DT00} {7-3.5.1}. Napaiyạk siyạ nang matanggạp niyạ ang balita. iyakan {N}. iyakin {U} {9-2.2}. Ang iyaking si Roxanna at ang tombọy na si Gretchen { LIW 10 Abril 2006 p.9}. | |
iyạn → itọ
| iyọ. | {TA.PP/2} SA panghalip {8-4.7} |
| Iyọng panyọ.
Iyọng panyọ. mapasaiyọ {DB00/ft}. ... kung saạn mo gagamitin ang kalahati ng kayamanang mapapasaiyo. {W Samadhi 4.4} . | |
iyọn → itọ