im - iro
Pambungad Talahuluganang im - iro
ib   im in ini ino ip   is

imbạk. {X/N} Pangngalan tinggạl
imbạk (2) {N}.
mag-imbạk {DT10, DT11}. Mag-imbạk sa lata.
imbakịn, iimbạk {N}.
imbakan (1) {N}. ... pumasok (ako) sa silịd na imbakan ng mga panindạ. {W Nanyang 11.11}.
imbakan (2) {N} F.
pagkakaimbạk {N}. Matagạl na pagkakaimbạk.

imbẹnto. {N/Es} Espanyol
Isạng kahanga-hangang imbẹnto ang teleponọ.
imbentuhịn, umimbẹnto. Umimbẹnto siyạ ng isạng bagong uri ng makinạ. Huwạg umimbẹnto ng mga kuwẹnto.
imbentọr.

imbẹs, imbịsembẹs.
imbutidoembotido.
imịk. {X/N} Pangngalan
Wal pa ring imịk ang doktọr. {W Suyuan 5.2}.
umimịk {DT00}. Ilạng saglịt na hind umimịk si Cris. {W Bulaklak 8.4}.
kawalạng-imịk {N}.
walạng-imịk {U}. Bakit ka walạng-imịk?

[imis]. {X} Ugat ng salita ligpịt
mag-imis {DT10}. Nag-imis ka na ba ng kuwạrto mo?
imisin {DB10}. Inimis mo na ba ang kuwạrto mo?
maimis {U}. Hind maiimis ang anạk niyạ.

impluwẹnsiyạ. {N/La/Es} Latin-Espanyol
impluwẹnsiyahạn, maimpluwẹnsiyahạn {DB10}.

impọ. {N/Ch} Intsik. lola

[impọk]. {X} Ugat ng salita
impukịn, mag-impọk, maimpọk. Bumilị akọ ng bisikleta sa aking naimpọk.

importạnte. {U/Es} Espanyol mahalagạ
di-importạnte.

inạ, inạy, nanay. {X/N} Pangngalan Kamag-anak
inahịn {N}. Inahịng-manọk.
nay = inạy. "Nay," aniyạ. {W Unawa 3.10}.
mag-inạ.
Naku! {U} = ina ko.

inam. {X} Ugat ng salita
mainam {U}. Mainam ang negọsyo sa unang sampụng taọn. {W Nanyang 6.4}.
napakainam {U}.
pinakainam {U}.

inẹng, inịng. {X/N} Pangngalan nene

ingat. {X/N} Pangngalan
Ingat, bak masisira mo ang damịt mo.
mag-ingat {DT01/fg|ft}. Mag-ingat sa aso. Mag-ingat ka sa pagtawịd sa kalsada.
ingatan {DB10/ft|fg}. Sabi ng Nanay ko, dapat daw ingatan ko ang pera. {W Piso 3.4}. Kinap ni Oden ang singsịng na ibinigạy ni Bining na iningatan niyạ sa kanyạng bulsạ. {W Anak ng Lupa 3.6} .
maingat {U}. Maingat ang pusa na huwạg mabas ang paạ niyạ. Maingat akọng umakyạt sa hagdạn. {W Nanyang 11.11}.
walạng-ingat. Nahuli ng mga pulịs ang walạng-ingat na magnanakaw.

ingay. {X/N} Pangngalan
Anọ ba ang ingay na iyọn?
mag-ingạy {DT00} !!. Huwạg kang mag-ingạy, natutulog ang bata.
maingay {U}. Masyadong maingay ang tugtọg.

[inggịt]. {X} Ugat ng salita
mainggịt {DT01/fy|fs} {6-1.1}. Maraming naiinggịt sa binatang katabị niyạ sa pamamasyạl. {W Nanyang 13.11}.
kainggitạn {DB10/fs|fg?fy} {6-7.2} . Kinaiinggitạn niyạ ang tagumpạy ng kanyạng kakḷse.
pagkainggịt {N}. Pun ng pagkainggịt ang mga bata nang makita nilạ ang bagong bisikleta ni Tomas.
mainggitin {U}.

Ingglẹs, Inglẹs. {N,J/En/Es} Inggles/Espanyol |inglés|
Ingglatera {N}.

ingkọng. {N/Ch} Intsik. lolo

inịp. {X/N} Pangngalan
inịp {U}. Inịp na inịp na siyạng matapos ang assignment nilạng itọ. {W Karla 5.203}.
mainịp {DT00/fy, DT01/fy|fs}. Nainịp akọ sa mahabang talumpati. Ngunit bak namạn naiinịp ka na, Lino? {W Daluyong 15.46}.
makainịp {DT00}. Nakaiinịp ang palabạs.
nakaiinịp {U/DT/K}. Nakaiinịp na palatuntunan.
pagkainịp {N}.
nakakainịp {U} {9-2.2.2}. Nakakainịp dito.
kainịp-inịp {U/&&}.

inịs. {X/N} Pangngalan
Sa inịs, di ko na napigilan ang sarili ko. Inịs na inịs kong kinuha ang pera sa bag ko. {W Piso 3.3}.
mang-inịs {DT00/fg}. Nang-inịs ang batang lokong-loko.
uminịs {DT}.
mainịs {DT01/fg|fs}. Nainịs akọ sa batang lokong-loko.
makainịs {DT}.
kainisạn {DB10/fs|fg} {6-7.2} . Kinaiinisạn ko siyạ dahil sa ... .
ikainịs {DB10/fs|fg} {6-7.2}. Yun ng ang ikinainịs ng mga anạk ni Nimfa. {W Suyuan 5.3}.
pagkainịs {N}. Namatạy siyạ sa pagkainịs. Hind siyạ makatulog dahil sa galit at pagkainịs dito (kay Chris). {W Karla 5.203}.
nakaiinịs {U/DT/W}. Nakaiinịs ang sakịt ng ulo.

init. {X/N} Pangngalan
uminit {DT00/fy?fg}. Biglạng uminit ang panahọn. Madalịng umiinit ang plạntsa.
uminit nang labis {DT MD A}. Uminit nang labis ang plạntsa.
iinit {DB10/ft|fg}.
magpainit {DT10/fh|ft}. Magpainit ng silịd. Ang pag-awit ay makatutulong sa pagpapainit ng ating dug. {W Simo 3.3}.
magpainịt {DT00/fh?fg} !!.
painitin {DB10/ft|fh}. Painitin mo ang tubig.
magpainit, iinit, painitin lamang na mabuti . Mainitin mo lamang na mabuti ang gatas.
kainitan {N}.
mainit {U}. Mainit kahapon. Mainit ang apọy.
mainịt-inịt {U}. Tubig na mainịt-inịt.
pampainit {U}. Damịt na pampainit.

inọm. {X} Ugat ng salita
uminọm {DT10}. Umiinọm siyạ ng gatas.
inumịn {DB10}. Inumịn ka ng gamọt mo.
maipainọm {DB11} {6-4.2}. Naipainọm ang mapaịt na gamọt sa kanyạ. Marami silạng naipainọm na gamọt ngunit lumal lamang ang sakịt nito. {W Suyuan 5.9}.
makipag-inumạn {DT00, DT10}. Makikipạg-inumạn akọ sa kạnto.
inumin {N}. Inumin bago matulog. Inuming pampagana. .

Pag-inom.
alak.
barik.
bino.
bir.
gatas.
kapẹ.
lambanọg.
lasịng.
sabạw ng buko.
sipsịp.
tagay.
tanggera.
tsa.
tub.
Tubig.
uhaw.

intindị. {N/Es} Espanyol |entender|
Anọ ang intindị mo sa kanyạng sinabi?
intindihịn {DB10}. Hind iniintindị ni Juạn ang kanyạng pag-aaral.
maintindihạn {DB10}. Hind niyạ naiintindiḥn ang tanọng. Naintindihạn mo ba?
pag-iintindị {ND}. Masyado ang pag-iintindị niyạ sa kanyạng pananamịt.
pagkakaintindị {N}. Malịng pagkakaintindị.

Intsịk [ʔɪn'tsɪk] . {U/Ch/Es} Tsina, Tsino

inyọ. {[TK].PP/2P, TK.PP/2P} Panghalip na SA {7-4.7}

ipạ. {X/N} Pangngalan Palay

ipil (Intsia buyaga). {X/N} Pangngalan
ipil-ipil (Leucaena glauca).

ipis (Blattidae). {X/N} Pangngalan

ipit. {X/N} Pangngalan
Nasaạn ang ipit sa buhọk ko?
mag-ipit {DT10}. Mag-ipit ka ng buhọk. Mag-ipit ka ng papeles sa padẹr.
ipitan {DB10}. Ipitan mo ang mga papeles na iyọn.
ipitin {DB10}. Gumupịt si mister ng isạng rosas at inipit niyạ itọ sa iyọng buhọk. {W Rosas 4.27} Huwạg mong ipitin ang buns mo.
maipit {DT00?DB10}. Naipit ng / sa pint ang darili niyạ. Mag-ingat ka at bak maipit.
pang-ipit {N} (panipit). May isạng bibịg at dalawạng hawakạn ang pang-ipit.

[ipo] {X} Ugat ng salita
ipuipo {N}   .

[ipon] {X} Ugat ng salita tipon
mag-ipon {DT00, DT10}. Nag-iipon akọ pauwịng Masbate. {W Damaso 4.7}.

ipot., Mäusedreck. {X/N} Pangngalan
umipot {DT00}.).

[iral]. {X} Ugat ng salita
umiral {DT00}. Umiiral na wika.
magpairal {DT10/fh|ft}, pairalin {DB10/ft|fh}.
pag-iral {ND}.
pagpapairal {ND}. ... sa pamamagitan ng pagpapạral ng katapatan at mabuting pamamalakad sa pamahalaạn. {W Aquino 2010 3.9}.

irap. {X/N} Pangngalan
irapan {DB10}. Inirapan niyạ akọ.

irog. {X/N} Pangngalan
kairug-irog {N/&&}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan im - iro   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   is - iyo   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag