gu - guy
Pambungad Talahuluganang gu - guy
ga gam gat gi go   gu gug guh gul gum gup gus gut

gubat. {X/N} Pangngalan
Maraming punongkahoy sa gubat.
kagubatan {N}.

gugo (Entada phaseloides). {X/N} Pangngalan
gugo (2):: Panlinis ng buhọk na yari sa balạt ng punongkahoy na gugo.

gugol. {X/N} Pangngalan g̣stos
Sagọt niyạng ang gugol sa kasạl.
gugulin . Ginugugol namin 5000 PHP sa upa.
laạng-gugulịn {N.TL.N}.
takdạng-gugulịn. Dapat tayong maghand ng ating takdạng-gugulịn.

guhit. {X/N} Pangngalan
May guhit sa gitn ng kạlye.
guhit (2) {N} (gatl).
guhit (3) {N} (100 g).
guhit (4) {N}. Mapapansịn ang maninipịs na mga guhit sa noọ at sa dulo ng mga matạ. {W Nanyang 11.1}.
gumuhit {DT00, DT10}. Gumuhit ka ng isạng bilog na may diyametrong 50 mm.
ipangguhit {DB10/fm|fg, DB20/fm|fg|ft} {7-6.1}. Ipangg̣hit ninyọ ang lapis.
salungguhit {N/Cd/salo+na+guhit}.
 magsalungguhit {DT}.
salungguhitan {DB}.
guhitạn {U}. Guhitạng blusa.

guho. {X/N} Pangngalan
Nọng una, isạng bantọg na kastịlyo ang guhong iyọn.
gumuho {DT00}. Gumuho ang padẹr.
maguhuan {DB10} {7-3.5.1} {DB10/fn|fg}. Naguhuan ang mga bata ng bahay nang lumindọl nang malakạs.
pagguho {ND}. Pagguho ng lupa.

gulaman (Alga agardhiella). {X/N} Pangngalan
gulaman (1):: Halamạng dagat.
gulaman (2)::
gulaman (3)::

gulang. {X/N} Pangngalan
Anọ ang gulang ng iyọng bunsọng anạk? ... noọng akọ ay tatlọng taọng gulang pa lamang. {W Damaso 4.2}.
magulang {N}. Amạ at inạ ang mga magulang.
magulang, may-gulang {U}, may sapạt na gulang {L.TK/E U TL N}.

gulanịt. {X/U} Pang-uri
Gulanịt ang damịt ng bata.
gulạ-gulanịt {U/&&}.

gulat. {X} Ugat ng salita
magulat {DB01/ft|fs?DT01/fy|fs} {7-3.5.1}. Nagulat kamị sa balita.
gulatin {DB10}. erschrecken. Magtago ka sa likọd ng pint at sak mo siyạ gulatin pagpasok niyạ.

gulay. {X/N} Pangngalan
Mabuti sa katawạn ang mga gulay dahil sa maramịng bitamina at minerạl.
gulayạn.
gulayịn {N}.
Mga gulay.
ampalaya
bawang.
kamote.
kamoteng-kahoy.
kangkọng
gabi
hilạw na langk.
labanọs. luya.
malụnggay
munggọ.
okra
hilạw na papaya.
pẹtsay.
puso ng saging.
sampalok.
sayote
singkamạs
sili
sitaw.
talọng.
toge.
ube.
upo.
utaw.
tali.

gulọ. {X/N} Pangngalan
Napansịn mo ba ang gulọ ng kanyạng kuwạrto?
gulọ {U}. Lumabạs si Isha na mẹdyo gulọ ang buhọk. {W Nanyang 11.6}. Gulụng-gulọ ang isip. {W Arrivederci 3.2}.
manggulọ {DT00}. May ilạng sangganọ sa Napa na madalạs manggulọ sa tindahan ng mga huaqiao. {W Nanyang 7.10}.
gumulọ {DT01}. ... hinanap sa akin ang kasagutan sa maraming bagay na gumugulọ sa kanyạng isipan. {W Angela 3.18}.
guluhịn {DB10}. Ginugulọ ng mga bata ang kanilạng inạ. Huwạg mo siyạng guluhịn habang nagtatrabaho.
maguluhạn {DT}. Nang mga sandalịng iyọn, bigl akọng naguluhạn sa nakita kong pag-aalala sa mga matạ niyạ. {W Piso 3.4}.
magulumihanan {DT01}. Nagulumihanan si Tan Sua sa ginaw ng dalaga. {W Nanyang 13.14}.
magkagulọ {DT00}. Nakita kong nagkakagulọ sa bahay nilạ Aling Terya. {W Piso 3.1} Ich sah ein großes Durcheinander im Haus von Aling Terya.
kaguluhan {N}, pagkakagulọ {ND}. Anọ ang kaguluhan sa labạs? Narinịg niyạ ang ingay ng pagkakagulọ sa bangketa. {W Bulaklak 8.30}.
magulọ {U}. Magulụng-magulọ ang kuwạrto.

gulok. {X/N}
Ang gulok ay isang malakịng kutsịlyo. Ginagamit ang gulok sa kusina at bahay bilang panghiwa o pangputol. Mas malakị ang itạk kaysạ gulok.

[gulong]. {X} Ugat ng salita
gulọng {N}. May apat na gulọng ang kọtse.
mga rayos ng gulọng.
gulọng ng palad.
gumulong. Gumugulong ang mga gulọng.
magpagulong, pagulungin. Pinagugulong nilạ ang ang malakịng troso patungo sa ilog. Pagulungin ang mga itọ sa asukal. .
magulungan. Nagulungạn siyạ ng awto.

gụlpi. {N/Es} Espanyol |golpe|
gulpihịn {DB10}.
paggulpihịn {DB10}. Pinaggugulpị niyạ ang tatlọ hanggạng bahạg ang buntọt silạng nagsitakbọ. {W Nanyang 7.10}.

gumamela (Hibiscus rosa-sinensis)   . {N/Es} Espanyol

gumị. {X/N} Pangngalan balbạs

[gumon]. {X} Ugat ng salita
gumọn {U}.
pagkagumon {N}.
gumụng-gumọn {U/&&}= süchtig. Gumụng-gumọn siyạ sa pagsusugạl. Er ist dem Glückspiel ergeben (süchtig nach).

gunit. {X/N} Pangngalan
Mga gunit ng Himagsikang Filipino. {W Almarion 2007 3.2}.
magunit {DB10}. Nagunit niyạ ang kanyạng amạ at ang kanyạng kapatịd na si Ligaya. {W Anak ng Lupa 3.7}.
magpagunit {DT10+1}. Nagpapagunit sa atin ang Paskọ ng kapanganakan ni Hesukristo.

guntịng. {X/N} Pangngalan
Gumupịt akọ sa tela gamit ang guntịng mo. Gumupịt akọ ng tela sa pamamagitan ng guntịng mo.
guntingịn {DB10}.

gupịt. {X/N} Pangngalan
manggupịt {DT00}. Malaong panahọn nanggupịt siyạ.
gumupịt {DT01, DT10} {7-1.2}. Gumupịt akọ sa tela gamit ang guntịng mo. Gumupịt akọ ng tela sa pamamagitan ng guntịng mo. Gumupịt ako ng bilog sa tela.
igupit {DB20/fp|ft|fg}. Igupịt mo akọ ng bilog sa papẹl na iyọn.
maigupịt {DB11/fm|fg|ft, DB20/fm|ft|fg} {7-3.3}. Maaari mo bang maigupịt sa (ng) tela ang guntịng mo?
magpagupịt {DT10}. Nagpagupịt siyạ ng buhọk.
manggugupit {N}.

guro. {X/N} Pangngalan
Si Gng. Reyes ay isạ sa aking mga guro. .

gusali. {X/N} Pangngalan
Pinakamalakịng gusali ng lungsọd.

[gusgọs]. {X} Ugat ng salita
gusgusịn, magusgụs {U}. Naku po, Sir, siyạ 'yong batang gusgusịn ... {W Angela 3.6}.

gustọ, gụsto {10K-517}. {AH}/Es} Pang-abay na pangmarahil
mas gustuhịn {DB}.
magustuhạn {DB10/ft|fg} {7-3.5.1}. Hind ko nagugustuhạn ang taong iyọn. Alạm kong hind nagugustuhạn ng aking inạ ang mga ginagaw ko. {W Girl 3.6}. Nagustuhạn mo ba ang kuwẹnto? {W Prutas 3.6}. Magugustuhạn niyạng maglar.
mas magustuhạn {DB10/ft|fg}. Mas magugustuhạn niyạng manatili sa bahay kaysạ sumama sa kanilạ sa pagpuntạ sa lalawigan.
magkagustọ {DT00, DT01}.
kagustuhạn {N}. Sa kagustuhạng maratịng ang nasabing lugạr ay nagplano siyạng akyatịn ang bundọk. {W Samadhi 4.1}.
pagkakagụsto, pagkakagustọ {N}. Nalalaman ng asawa ko ang higịt kong pagkakagụsto sa manggạ.

gutom. {X/N} Pangngalan
gutọm. Gutọm ako.
magutom {DT00/fy}. Nagugutom na kamị.
magkagutom {DT00/fy}.
magkakagutom {ND}.

guyabano Annona muricata. {N/Es} Espanyol
:: Punongkahoy na may makakain na bunga.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan gu - guy   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag