gam - gas
Pambungad Talahuluganang gam - gas
ga   gam gan gand gap gar gas   gat gi go gu

[gamas]. {X} Ugat ng salita
gamasin, gumamas, maggamas. Gamasin mo ang sukal na damọng tumutuboo sa palayan.
gamasan {DB10/fn|fg}. Pakigamasan mo ng ngayọn ang hardịn.
gamasạn {N}. Hind maiwasang sumalimbạy sa gunit ni Oden ang mga tanawin ng gamasạn. {W Anak ng Lupa 2.5}.

[gambạ]. {X} Ugat ng salita
gambạ {N, Sinaunang Tagalog} { UPD gamba} = takot, sindak.
mangambạ {DT}. Nangambạ siyạng magagalit si Isha. {W Nanyang 13.5}.
pangambahạn {DB/pang--an}. Pinipigil siyạ ng mga piyudal at makalumang kaisipạn, idagdạg pa ang pinangangambahạng sabi-sabi ng mga kapw huaqiao. {W Nanyang 22.10}.
pangambahạn: pinangambahạn   pinangangambahạn {14-2.5.2 (2)}   pangangambahạn
pangambạ {N}.

gamit. {X/N} Pangngalan
Pagkain para sa sarili nilạng gamit. Mga gamit ng karpentero. Kasị puro mamahalịng gamit ang kanyạng binibilị. . Ang panlaping ika- ang pangunahịng gamit ng pandiwa sa pokus na itọ. {W Aganan 3.4.4} .
gumamit {DT10}. Huwạg kang gumamit ng lakạs.
gamitin {DB10}. Ginagamit natin ang ating mga paạ sa paglakad.
magamit {DT001} {6-7.4} . Magagamit na mesa ang isạng pantạy at malapad na batọ. Magagamit na panagur ang ibạ't ibạng bahagi ng panalit. { Aganan 1999 p. 74}.
magagamit {U/DT/H}.
paggamit {ND}. Paggamit ng Filipino bilang wikang pambans at midyum ng pagtuturo. {W Almario 2007 3.3}.
kagamitạn {N}.

gamọt. {X/N} Pangngalan galịng
Bigyạn mo siyạ ng gamọt sa sakịt ng ngipin.
Gamọt na pampaalịs ng sakịt.
Gamọt na pampaantọk.
Gamọt na pampamanhịd.
Gamọt na pampadumị.
Gamọt na pampasiglạ.
Gamọt na pangontrạ o panlaban.
manggamọt {DT00}. Nanggagamọt siyạ.
gamutịn {DB10}. Ginagamọt ng aking tiyạ ang sipon ng kanyạng mga anạk.
magpagamọt{DT00+1/fh|fg, DT01/fh|ft, DT10/fh|ft} {7-4.1}. Magpagamọt ka sa mabuting doktọr. Nagpagamọt si Lola ng kanyạng sakịt. [++] = Nagpagamọt si Lola sa kanyạng sakịt. [0].
pagamutịn {DB10}. Papagamutịn ni Lola ang sakịt niyạ.
ipagamọt {DB10}. Ipinagamọt ni Lola ang sugat ng kanyạng apọ. Ipagamọt mo ang sakịt na iyạn.
pagamọt  = magpagamọt {DT10}, pagamutịn {DB10}. Pagamọt ka sa mabuting doktọr. Papagamọt ni Lola ang sakịt niyạ.
panggamọt {N}.
pagamutan {N}. Isinugod siyạ sa pagamutan nang atakihin siyạ ng kanyạng sakịt.
manggagamot {N}.
magpagalịng ng bata.

gampanạn, gampạnganạp.
gana (1). {N/Es} Espanyol |gana.
Wal akọng gana sa biro mo.
gana (2) {N} |gana.
 Mulịng bumalịk ang kanyạng gana nang siyạ ay gumalịng.m.
gana (3) {N} |ganar (trabajando)| (sahod, kita).
 gumana {DT10}. erhalten.
ganahin {DB10}. Magkano ang ginagana mo?

ganạn. {X/N} Pangngalan
Alịn ang ganạng akin? !!.
sa ganạng sarili {P-A(TK N.TL U}. Itọ ang mga morpemang tinatawag ding pangnilalamạn pagkạt may kahulugạn sa ganạng sarili. { Aganan 1999 p.14}. Walạng kahulugạn sa ganạng sarili. { Aganan 1999 p.15}. Walang kahulugan sa ganang sarili. { Aganan 1999 p.15} .
sa ganạng akin {(P-A(TK N.TL TK.PP)}. Sa ganạng akin maaari siyạng umalịs.

ganạp. {X/U} Pang-uri lubos
Ganạp na kaligayahan. Ganạp na ang tungkulin niyạ. Upang magịng ganạp .... Malakị na ng akọ, isạng ganạp na dalaga nang matatalọs. {W Girl 3.5}.
gumanạp {DT10}.
gumanạp (2) {DT10}. May dalawạng kahulugạn ang panlaping itọ kung gumaganạp ng panlaping pagkamakauri. { Aganan 1999 p. 37}.
ganapịn {DB10}. Ginanạp niyạ ang kanyạng mga tungkulin.
ganapịn {D00} (mangyari). Ngunit, bigl niyạng naalala ang naganạp sa kanilạng lugạr noọng isạng linggọ. {W Samadhi 4.3}.
maganạp {DB10}. Naganạp ko ang aking tungkulin.
pagganạp {ND}. Pagganạp ng paggaw. .
kaganapan {N}.
tagaganạp {N}. Tagaganạp ng kilos Gr.
gampạn {N/ganap+an}.
 gampanạn {DB10/ft|fg} (ganapịn) . Ginampanạn niyạ ng ganạp ang kanyạng tungkulin sa kapatịd niyạ. Bagong ginagampanạng papẹl.
kagampạn {N}. Upang patal siyạ patị ni Maria, na nag-aasawa sa kanyạ, na kasalukuyang kagampạn. {Biblia Luk 2}.
di-ganạp {U}. Di-ganạp na pangungusap.
→ laganap

gandạ. {X/N} Pangngalan
... isạng nagagalạk na editọr na nabibighani daw sa tindị at gandạ ng mga naisusulat na kwẹnto at tulạ ng kanyạng inạ. {W Suyuan 5.13}.
gumandạ {DT00/fy}. Gumandạ siyạ pagkatapos ikasạl.
pagandahịn {DB10/fg|fh}. ... magbigạy ng malakịng halagạ para pagandahịn ang bahay niyạ. {W Material Girl 3.11}.
kagandahan, kagandahạn {N}. Ngunit sa kagandahang itọ, nababasa pa rin niyạ ang lungkọt sa mukhạ ni Nimfa. {W Suyuan 5.2}.
magandạ {U}. Magandạng umaga, araw, hapon, gabị.
pampagandạ {U}. ... tumitingịn muna siyạ ng mga tela at mga prodụktong pampagandạ. {W Nanyang 11.2}.
  Begrüßung in den Philippinen

ganitọ, ganiyạn, ganoọnitọ.
[ganot]. {X} Ugat ng salita
ganutin {DB10}. Ginanot ng aso ang mga halaman ko.
ganutan {DB20}. Ginanutan niyạ ang kanyạng buns ng buhọk. .

gans. {N/Es} Espanyol

gansạl. {X/U} Pang-uri
Mga bilang na gansạl. Gansạl o tukọl.

gantị. {X} Ugat ng salita
gantị {N?X/DB} {13-2.3.3}. "Sinusugalạn lang kitạ, pare," gantị ni Cris. {W Bulaklak 8.28}.
gumantị {DT00, DT01}.
gantihạn. Ginantihạn si Juạn dahil sa kanyạng katapatan. Gumantị siyạ at pinisịl niyạ namạn ang pisngị ko. {W Laruang Krus 3.3}.
makagantị, magantihạn.
gantimpala {N}.

gantsịlyo [gan'tsil.yo]. {N/Es} Espanyol |ganchillo|
maggantsịlyo {DT}.
gantsilyuhịn {DB} !!. Ginantsịlyo.

[ganyạk]. {X} Ugat ng salita
gumanyạk, ganyakịn. motivieren, etwas zu tun.
mangganyạk {DT10}. Mangganyạk ka pa ng ibạ upang sumali sa ating proyẹkto.
pagganyạk, panggaganyạk {ND}.

gaod. {X/N} Pangngalan
Nawal ang kanilạng gaod nang tumaọb ang kanilạng sinasakyạng bangk.
manggagaod, tagagaod {N}. Si Pedro ang pinakamahusay na manggagaod sa tauhan ng bangk.

[gapang]. {X} Ugat ng salita
gumapang {DT00}. Gumagapang sa sahịg ang bata. Gumagapang ang halaman.
baging-gapang.

gapi. {X/N} Ugat ng salita
gapiin {DB10}. Pagkatapos gapiin ang mga unggọy ... {W Nanyang 22.9}.

gapos. {X/N} Pangngalan
Bakit may gapos ang kanyạng kamạy?
gapusin, igapos {DB10}.
ipanggapos, maipanggapos {DB10/fm|ft, DB01/fm|ft}. Ipinanggapos sa magnanakaw ang mahabang kadena. Naipanggapos ng leọn ang taling matibay.

gara . {X/N} Pangngalan
Gara ng kanyạng pananamịt.
magara {U}. Hind akọ katulad ng ibạng bata na may magagarang damịt. {W Girl 3.2}. Nakabihis nang magara si Maria.

garapata (Ixodes). {N/Es} Espanyol |garrapata|
:: Uri ng maliịt na gagambạng nakikita sa aso.

garing . {X/N} Pangngalan
garing (2), kulay-garing {U} (kulay-gatas).
garing (3) {U}.
toreng-garing {N/Cd}.

gas. {N/Ar} Pangngalan
gaạs, gas.
gasolina.

gasgạs. {X/N} Pangngalan
Nagkaroọn siyạ ng gasgạs sa bint. .
magasgạs {DT00?DB10}. Nagasgạs ang kọtse mo. Marurumihạn lang tayo, magagasgạs at masusugatan", sabi ni Durian. {W Prutas 3.3}.
gasgasịn {DB10} (kamutin). Huwạg mong gasgasịn ang sugat.

gạstos. {N/Es} Espanyol
Mabigạt ang gạstos ng awto.
panggạstos {N}.
magạstos {U}. Magạstos ang mag-awto.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan gam - gas   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   gat - gay   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag