| gam - gas | |
| Pambungad | Talahuluganang gam - gas |
| ga gam gan gand gap gar gas gat gi go gu | |
| [gamas]. | {X} Ugat ng salita |
| gamasin, gumamas, maggamas. Gamasin
mo ang sukal na damong tumutuboo sa palayan. gamasan {VP10}. Pakigamasan mo nga ngayon ang hardin. gamasan {N}. Hindi maiwasang sumalimbay sa gunita ni Oden ang mga tanawin ng gamasan. {W Anak ng Lupa 2.5}. | |
| gamit. | {X/N} Pangngalan |
Pagkain para sa sarili nilang gamit. Mga gamit ng karpentero.
Kasi puro mamahaling gamit ang kanyang
binibili.  .gumamit {VA10}. Huwag kang gumamit ng lakas. gamitin {VP10}. Ginagamit natin ang ating mga paa sa paglakad. magamit {VA001} {7-7.4} . Magagamit na mesa ang isang pantay at malapad na bato. Magagamit na panaguri ang iba't ibang bahagi ng panalita. { Aganan 1999 p. 74}
.paggamit {N/G}. Paggamit ng malalaking makina. kagamitan {N}. Ang elektrikong pangbutas ay isang kagamitan upang barenahin ang mga butas sa bakal. magagamit {J}. | |
| gamot. | {X/N} Pangngalan |
| Bigyan mo siya ng gamot sa sakit ng
ngipin. Gamot na pampaalis ng sakit. Gamot na pampaantok. Gamot na pampamanhid. Gamot na pampadumi. Gamot na pampasigla. Gamot na pangontra o panlaban. manggamot {VA00}. Nanggagamot siya. gamutin {VP10}. Ginagamot ng aking tiya ang sipon ng kanyang mga anak. magpagamot{VA00+1/fi|fa, VA01/fi|fp, VA10/fi|fp} {8-4.1} . Magpagamot ka sa mabuting doktor. Nagpagamot si Lola ng kanyang sakit. [++] = Nagpagamot si Lola sa kanyang sakit. [0]. pagamutin {VP10}. Papagamutin ni Lola ang sakit niya. ipagamot {VP10}. Ipinagamot ni Lola ang sugat ng kanyang apo. Ipagamot mo ang sakit na iyan. pagamot  = magpagamot
{VA10}, pagamutin {VP10}. Pagamot ka sa mabuting doktor. Papagamot ni Lola ang sakit niya.
.panggamot {N}. pagamutan {N}. Isinugod siya sa pagamutan ng atakihin siya ng kanyang sakit. manggagamot {N}. Siya ay isang mahusay na manggagamot. | |
gampanan, gampan ==> ganap.
| gana (1). | {N/Es} Espanyol |gana| |
| gana (2) {N}. | |
| gana (3). | {N/Es} Espanyol |ganar| |
| ganạn. | {X/N} Pangngalan |
| Alịn ang ganạng akin?
!!. sa ganạng sarili {P-A(MA N.L J}. Itọ ang mga morpemang tinatawag ding pangnilalamạn pagkạt may kahulugạn sa ganạng sarili. { Aganan 1999 p.14}. Walạng
kahulugạn sa ganạng sarili. { Aganan 1999 p.15}. Walang
kahulugan sa ganang sarili. { Aganan 1999 p.15}
.sa ganạng akin {(P-A(MA N.L MA.PP)}. Sa ganạng akin maaari siyạng umalịs. | |
| ganạp. | {X/J} Pang-uri lubos |
| Ganạp na kaligayahan. Ganạp na
ang tungkulin niyạ. Upang
magịng ganạp .... Malakị na
ngạ akọ, isạng ganạp na dalaga nang
matatalọs. {W Girl 3.5}. gumanạp {VA10}. gumanạp (2) {VA10}. May dalawạng kahulugạn ang panlaping itọ kung gumaganạp ng panlaping pagkamakauri. { Aganan 1999 p. 37}.ganapịn {VP10}. Ginanạp niyạ ang kanyạng mga tungkulin. ganapịn {V00} (mangyari). Ngunit, biglạ niyạng naalala ang naganạp sa kanilạng lugạr noọng isạng linggọ. {W Samadhi 4.3}. maganạp {VP10}. Naganạp ko ang aking tungkulin. pagganạp {N/G}. Pagganạp ng paggawạ. . kaganapan {N}. tagaganạp {N}. Tagaganạp ng kilos Gr. | |
| gampạn {N/ganap+an}. | |
| gampanạn {VP10/fp|fa} (ganapịn)
. Ginampanạn niyạ ng ganạp ang kanyạng
tungkulin sa kapatịd niyạ. Bagong ginagampanạng
papẹl. kagampạn {N}. Upang patalạ siyạ patị ni Maria, na nag-aasawa sa kanyạ, na kasalukuyang kagampạn. { Biblia Luk 2}. | |
| di-ganạp {J}. Di-ganạp na pangungusap. | |
| → laganap | |
| gandạ. | {X/N} Pangngalan |
| ... isạng nagagalạk na editọr na
nabibighani daw sa tindị at gandạ ng mga
naisusulat na kwẹnto at tulạ ng kanyạng
inạ. {W Suyo 5.13}. gumandạ {VA00/fs}. Gumandạ siyạ pagkatapos ikasạl. pagandahịn {VP10/fa|fi}. ... magbigạy ng malakịng halagạ para pagandahịn ang bahay niyạ. {W Material Girl 3.11}. kagandahan, kagandahạn {N}. Ngunit sa kagandahang itọ, nababasa pa rin niyạ ang lungkọt sa mukhạ ni Nimfa. {W Suyo 5.2}. magandạ {J}. Magandạng umaga, araw, hapon, gabị. pampagandạ {J}. ... tumitingịn muna siyạ ng mga tela at mga prodụktong pampagandạ. {W Nanyang 3.2}. | |
 Begrüßung in den Philippinen | |
ganitọ, ganiyạn, ganoọn → itọ.
| [ganot]. | {X} Ugat ng salita |
| ganutin {VP10}. Ginanot ng aso ang mga halaman ko. ganutan {VP20}. Ginanutan niyạ ang kanyạng bunsọ ng buhọk. . | |
| gansạ. | {N/Es} Espanyol |
| gansạl. | {X/J} Pang-uri |
| Mga bilang na gansạl. Gansạl o tukọl. | |
| gantị. | {X} Ugat ng salita |
| gantị {N?X/VP} {13-2.3.3}. "Sinusugalạn lang
kitạ, pare," gantị ni Cris. {W Bulaklak 8.28}. gumantị {VA00, VA01}. gantihạn. Ginantihạn si Juạn dahil sa kanyạng katapatan. Gumantị siyạ at pinisịl niyạ namạn ang pisngị ko. {W Laruang Krus 3.3}. makagantị, magantihạn. gantimpala {N}. | |
| gantsịlyo [gan'tsil.yo]. | {N/Es} Espanyol |ganchillo| |
| maggantsịlyo {VA}. gantsilyuhịn {VP} !!. Ginantsịlyo. | |
| [ganyạk]. | {X} Ugat ng salita |
| gumanyạk, ganyakịn. motivieren, etwas
zu tun. mangganyạk {VA10}. Mangganyạk ka pa ng ibạ upang sumali sa ating proyẹkto. pagganyạk, panggaganyạk {N/G}. | |
| gaod. | {X/N} Pangngalan |
| Nawalạ ang kanilạng gaod nang tumaọb ang
kanilạng sinasakyạng bangkạ. manggagaod, tagagaod {N}. Si Pedro ang pinakamahusay na manggagaod sa tauhan ng bangkạ. | |
| [gapang]. | {X} Ugat ng salita |
| gumapang {VA00}.
Gumagapang sa sahig ang bata. Gumagapang ang halaman. baging-gapang. | |
| gapos. | {X/N} Pangngalan |
| Bakit may gapos ang kanyang mga kamay? gapusin, igapos {VP10}. | |
| gara . | {X/N} Pangngalan |
| Gara ng kanyang pananamit. magara. Hind ako katulad ng ibang bata na may magagarang damit. {W Girl 3.2}. Nakabihis nang magara si Maria. . | |
| garapata (Ixodes). | {N/Es} Espanyol |garrapata| |
| :: Isang uri ng maliit na gagambang nakikita sa aso. | |
| garing . | {X/N} Pangngalan |
| garing (2), kulay-garing {J}
(kulay-gatas). garing (3) {J}. toreng-garing {N/Cd}. | |
| gas. | {N/Ar} Pangngalan |
| gaas. gasolina. | |
| gasgas. | {X/N} Pangngalan |
| Nagkaroon siya ng gasgas sa binti.
. magasgas {VA00?VP10}. Nagasgas ang kotse mo. Marurumihan lang tayo, magagasgas at masusugatan", sabi ni Durian. {W Prutas 3.3}. gasgasin {VP10} (kamutin). Huwag mong gasgasin ang sugat. | |
| gạstos. | {N/Es} Espanyol |
| Mabigạt ang gạstos ng isạng awto. panggạstos {N}. magạstos {J}. Magạstos ang mag-awto. | |