| de - diy | |
| Pambungad | Talahuluganang de - diy |
da dak dam de di dil din dit diw diy do | |
| dehado. | {N/Es} Espanyol |
| delikado. | {U/Es} Espanyol |
| Delikado ang pagmamaneho sa gilid ng banging iyan. | |
dengge   . |
{N/Swa/Es} Swahili/Espanyol |denga, dinga| |
| dentista. | {N/La/Es} Espanyol |
| depende. | {U/Es} Espanyol |
| Depende sa iyo ang oras ng pagalis. | |
| deretso. | {U/Es} Espanyol |
| Deretso lang, hindi sa kanan, hindi sa kaliwa. | |
| despatso. | {N/Es} Espanyol |
| Naiwan niya ang pera sa despatso. | |
| despedida. | {N/Es} Espanyol |
| Malaking salu-salo ang despedida nila. | |
| diga. | {X/N} Pangngalan |
| Diga lang ang sabi niya. magdidiga {DT00}. | |
| [digma]. | {X} Ugat ng salita | |
| digmaan {N}. | |
| Ikalawang Digmaang Pandaigdig. kadigmaan {N}. | |
| diin. | {X/N} Pangngalan |
| Saan ang diin ng salitang ito? Aling pantig ang may diin? diinan {DB00, DB10}, idiin {DB.}. Diinan mo ang timbre. Aling pantig ang dinidiinan. magbigay-diin {DT01/fg|ft}. Nagbibigay-diin siya sa mga mahahalagang salita. bigyang-diin {DB10/ft|fg}. Bigyang-diin ang mahahalagang salita. | |
| dikdik. | {U} Pang-uri |
| dumikdik, magdikdik {DT10}. Sino ang
dumikdik ng paminta? magdikdik sa asin. dikdikin {DB10}. Puwede bang dikdikin mo na lang ako sa lusong?  .dikdikan {N}. | |
| dikit (1). | {N} Pangngalan |
| pandikit. dumikit {DT01}. Dumidikit sa sugat ang tapal. idikit {DB11}. Idikit mo ang larawan sa dingding. Idinikit ng uwak sa kanyang katawan mga lagas na balahibo ng pabo. magkadikit {DT00} {7-8.1}. magkadikit {U} {9K-222}. dikit-dikit {U/&&}. Dikit-dikit (kabit-kabit) na sulat. Sulatin nang dikit-dikit. | |
| dikit (2). | {X} Ugat ng salita |
| kariktan. marikit. Marikit na mukha. Marikit na damit. Marikit na dalaga. | |
| dila. | {X/N} Pangngalan |
| Nawalạ ba ang dila mo? Ilawịt mo ang dila. balarila. | |
| dilạg. | {X/N} Pangngalan |
| dilạg (2) {N}. Natanạw
ni Juạn ang isạng magandạng dilạg na roọn
nanggaling ang napakabangọng amọy.
{ LIW}. marilạg {U}. | |
| [dilat]. | {X} Ugat ng salita |
| dilạt {U}. Dilạt na
ang kanyạng mga matạ sa katotohạnan. dumilat {DT00}. Dumilat na ang bata. | |
| dilạw. | {X/N,U} Pangngalan/Pang-uri Mga Kulay |
| Dilạw ang kulay ng bungang manggạ. | |
| [dili]. | {X} Ugat ng salita |
| dili-dili, dilidili {N}. | |
| magdilidili
{DT10/fg|ft}. dili-dilihin, dilidilihin {DB10/ft|fg}. mapagdili-dili {U}. | |
| [dilịg]. | {X} Ugat ng salita |
| magdilịg {DT10}. Namunga ang manggạ sa kadidiḷg namin. {6-6.5.2} {ND/U}. | |
| dilịm. | {X/N} Pangngalan |
| Takọt siyạ sa dilịm. madilịm. Umuwịi kamị sa gabịng madilịm. Madilịm ang langit bago umulạn. | |
| dilis (Stolephorus commersonii) . | {X/N} Pangngalan |
| :: Maliịt na isdạng nakakain (hanggạng 11 cm). Isdạng-alat, mịnsan sa ilog. Sangkạp sa paggawạ ng patịs o bagoọng, kinakain rin bilang pulutan. | |
| dilubyo, delubyo. | {N/Es} Espanyol |
| din, rin {14-2.5.1}. | {A/EC} Pang-abay |
| Sumama rin siyạ. Kung nagagawạ niyạ iyọn, ḅkit hindị mo rin magagawạ itọ? | |
| dinịg, dingịg. | {U} Pang-uri kinịg |
| marinịg {DB10/ft|fg, DB/ft}
{7-3.5.1}.
Narinịg ko ang sinabi mo.
Shhh... Bakạ marinịg tayo. ... pinakiramdamạn ko kung may maririnịg
akọng tinig at kalabọg. {W Angela 3.10}. {4K-432 Σ} makarinịg, makadinịg {DT00/fg, DT10/fg|ft} {7-3.5.2}. Nakakarinịg ka ba? Nakarinịg akọ ng putukan kagabị. dinggịn {DB10}. zuhören, auf jem. hören. Dinggịn mo ang g̣ro. magparinịg {DT10}, paringgạn {DB10}. pagparinggạn {DB}. pandinịg {N}. parinịg {N}. | |
| dingdịng. | {X/N} Pangngalan |
| dito, diyan [di'jan] [dʒan], doon | {TA.PD/1,2,3} Panghalip na pamatlig na SA {5-4.7} |
| rito, riyan, roon
{14-2.5.1}. Dito tayo kumain. Wala ka na roon! . dahil dito, diyan, doon {C TK.PA}. Nagpunta si Elena sa isang salu-salo at dahil doo'y hindi siya nakapag-aral ng kanyang aralin. | |
| [marito, mariyan, maroon] {DT00/TK.PD/1,2,3}] {7-1.1}. | ||
| narito, nariyan,
naroon {DT00/A} naririto, naririyan,
naroroon {DT00/E}. Tagaktak ang kanyang pawis
nang mapahinto siya sa tabi ng isang pinakamatandang
puno na naroon. {W Samadhi 4.2}. Narito ang mga halimbawa.
[].
Narito ang susi kanina lamang.
Pupunta ako sa
naroong simbahan. {U/DT00/A}. | ||
| [mandito, mandiyan, mandoon] {DT00/TK.PD/1,2,3}] {7-1.1}. | ||
| nandito, nandiyan, nandoon {DT00/A} nandidito, nandidiyan, nandodoon {DT00/E}. Nandiyan ka na naman tinutukso-tukso ang ating puso. | ||
| parito, pariyan, paroon |punta+dito, +diyan, +doon|. | ||
| Paroo't parito. pumarito, pumariyan, pumaroon {DT00/um+parito} {7-1.2}. parito, pariyan, paroon {X/DT} {6-6.3}. Parito! Parito ka! maparito, mapariyan, maparoon {DT00} {7-1.1}. Mapaparito sila mamayang hapon kasama ang pamilia. Naparoon na ako. parituhan, pariyanạn, paroonạn {DB10/parito+an} {7-2.3}. Parituhạn mo siyạ. paroroonạn {N?N/DB/H}. paparituhin {DB10/pa+parito+in} {7-4.1}. Paparituhin mo si Ana. ipariyan, iparoon {DB10/i+pariyan}. Ipariyan mo ang lapis. paroot-parito {A/paroon+at+parito}. | ||
| magkaroon {DT10/magka-} {7-8.1}. Bukas ay magkakaroon siya
ng pera. Magkaroon ba tayo ng pulong? pagkakaroon {N}. kinaroroonan {N}. ito, iyan, iyon. ganito, ganiyan, ganiyon. | ||
| diwa. | {X/N} Pangngalan |
| Diwa ng kabataan. Ang diwa ng
kanyang sinabi. Diwa ng batas.
. diwang buhay at diwang malay .mag-bigay-diwa {DT00}. pandiwa {N}. kadiwaan {N} F. makadiwa {U}. makadiwa (2) {U}. Panlaping makadiwa . | |
| [diwang]. | {X} Ugat ng salita |
| magdiwang {DT10}, ipagdiwang {DB10}. Nagdiwang siya ng kanyang ikalimampung kaarawan
kahapon. Ipinagdiwang nila ang pista ni
San Jose. pagdiriwang {N}. | |
| diwara. | {X/N} Pangngalan |
| kapariwaraan. Magdulot ng kapariwaraan
. | |
| [diwasa]. | {X} Ugat ng salita |
| kariwasaan {N}. mariwasa {U}. | |
| diyabetes
. |
{NDr/La} Griyego-Latino |diabetis| |
| Diabetis mellitus (katawagang pang-agham):: Sakit na dulot ng kakulangan sa hormone mula sa lapay. | |
diyan, riyan ==> dito.
| diyaryo. | {N/Es} Espanyol pahayagan |
| Diyos. | {N/Es} Espanyol bathala |