dak - dal
Pambungad Walang talahuluganang sa dak - dal
da   dak dala dali dalo   dam de do

dakila. {X/U} Pang-uri
Dakilang pangalan. Dakilang pangarap.

dakịp. {X} Ugat ng salita
dumakịp, dakpịn. Dinakịp siyạ ng mga pulịs dahil sa matuling pagpapatakbọ ng kọtse.

dakm. {X/N} Pangngalan
dakm (2) {N}.
makadakm {DT10}. Tuwạng-tuw kamị nang makadakm ng isd sa mga siwang ng batọ sa ilog. {W Nanyang 22.3}.

dako. {X/N} Pangngalan
Nakatirạ kamị sa dakong silangan ng lungsọd. Dakong silangan. Sa kabilạng dako (bandạ).
Mga Dako.
Hilaga.   Silangan.   Timog.   Kanluran.

dakọt. {X/N} Pangngalan
Gustọ ko isạng dakọt ng kẹndi.
pandakọt {N}.

dalạ. {X/N,J,DB} Pangngalan/Pang-uri
dalạ {N}. Magaạng dalạ. Anọ ang dalạ mo? {N?V/XP}.
dalạ {U}. Dalạ na ang itlọg. {U?V/XP}.
magdalạ {DT10/fg|ft}. Isạng bus ang nagdadalạ ng mga pasahero mul sa tren hanggạng sa bapọr. Nagdalạ akọ ng kahọn.
dalhạn {DB20/fp|fg|ft, DB20/fn|fg|ft}. Dalhạn mo siyạ ng malamịg na tubig. Dalhạn mo ng gatas ang palamigan. Dinadalhạn ko kayọ ng mabubuting balita ng malakịng kagalakạn. {Luc. 2:9}.
dalhịn {DB10/ft|fg, DB20/ft|fg|fm}. Dalhịn mo ang mga bagay mo sa itaạs. Dinalạ siyạ sa ospitạl. Dadalhịn ko ng sipit ang isd sa mesa. {8K-3291}
dalạ {X/DB}. Dalạ ni Kuya ang manọk.
madalạ {DB10}. Mahusay siyạng magkuwẹnto, madadalạ ka talagạ at matatawa. {W Ulan 20.4}.
magpadalạ {DT10/fh|ft, DT11/fh|ft|fn}. Nagpadalạ kamị ng mga sulat sa Maynila. BPI na ang magpapadalạ ng remittance ninyọ sa bangk niyạ.
magpadalạ (2) {DT01/}. Nagpadalạ siyạ sa iyakan ng mga artịsta sa teleserye.
madalạ (1) {DB10}. Nadalạ niyạ ang mabigạt na maleta.
madalạ (2) {DB10}. Ang mga manggugulọ ay nadadalạ ng kanyạng damdamin.
padalhạn {DB20}. Pinadalhạn ko si Pablo ng ilạng aklạt.
ipadalạ {DB01, DB10}. Ipadalạ sa e-mail. . Ipinadalạ kay Leo ang mga librọ. Ipapadalạ (ipadadalạ ) ko ang pera sa pamamagitan ng isạng tanging mensahero.

dalaga. Ab 18 Jahre (Volljährigkeit). {X/N} Pangngalan
Malakị na ngạ akọ, isạng ganạp na dalaga nang matatalọs. {W Material Girl 3.5}. {10-2.1.1 (2)} Dalagang inạ.
magdalagạ {DT00} !!. Doọn na akọ nagdalaga. {W Daluyong 15.14}.
nagdadalagạ {N/DT/K} (nagbibinat)= Jugendliche.
dalagita {N/Esm}.
matandạng dalaga {U.TL N}. Mayaman ang matandạng dalaga.
dalagang-bukid:: Isdạng-dagat (Caesius caerulaureus).

dalandạn. {X/N} Pangngalan kahẹl
Katạs ng dalandạn.
dalandạn (2) :: (Citrus aurantium).
dalanghita :: Citrus nobilis.

dalang. {X/N} Pangngalan
Dalang ng buhọk. Dalang ng bahay.
madalang. Madalang ang mabubuting tao. Madalang ang buhọk niyạ.

dalạs. {X} Ugat ng salita
dalasan {N}. Pamantayan ng dalasan ang hertz, isang osilasyon sa bawat saglịt.
madalạs {U}. Mulạ sa araw na iyọn, nagịng madalạs ang pagdalaw sa akin ni Fernando. {W Angela 3.20}.
kadalasan {A}.

dalaw. {X/N} Pangngalan
May dalạng magagandạng bulaklạk ang kanyạng dalaw. Oras ng dalaw.
dumalaw {DT01/fg|fn}. Bigl siyạng dumalaw sa pinaglilingkurạn kong restorạn. {W Angela 3.18}.
dalawin {DB10/fn|fg}. besuchen. ... dadalawin natin ang hari. {W Pagbabalik 3.20}.
pagdalaw {ND}. Pagdalaw sa bahay ng kaibigan niyạ.

dalawạ. {X/N/UB} Pangngalan/Pamilang {9-6}
Bukas na bukas din, tayong dalawa na lamang ang aani sa ating pananim. {W Äsop 3.4.4}. Hanggạng sa mawal itọ [bangkạng-papẹl] sa paningịn naming dalawạ ni Tiyong. {W _}. und mir. Magugunit ko ang sinabi ng dalawạ kong kapatịd na babae ... {W Dayuhan 3.8}. Dalawạ. Dalawạng itọ. . ... kung mag-displey daw ang dalawạng 'yan sa plaza noọn ay parang mga tinedyer. {W Suyuan 5.3}.
ikalawạ (ika-2).
ikalawạ (hulị // una).
pangalawạ (1) {14-2.5.2 (3)}.
pangalawạ (2). Pangalawạ lamang sa kahalagaan.
labịndalawạ (12). Ikalabịndalawa (ika-12).
dalawamp (20). Dalawampụ't dalawạ (22).
dadalawạ. Dapat ituring ang lahạt ng kultura (at hind iisạ o dadalawạ lamang) ng buọng daigdịg ... {W Salazar 2006 2.2.11}.
makalawạ, makadalawạ, makadalwạ {A, U}.
makalawạ, samakalawạ {N}. Tuwịng makalawạ.
kamakalawạ.
pumangalawạ {DT00}.
magdalawạng isip {DT00/mag+(dalawang isip)}. Hind siyạ nagdalawạng isip na sundạn at hanapin agạd ang dulo ng bahạghari. {13K-101 Σ [1b]}.

daldạl. {X/N} Pangngalan
magdaldạl {DT00}.
magdadaldạl {DT00}.
daldalera, daldalero {N}.
madaldạl {U}.

dal. {X/I?} Padamdam
Dal! {M ? X/DT}.
dumal {DT00}. Dumal ang pagsusulit pagkatapos mag-aral.
daliạn {DB?DT10}. Daliạn mo ang pagsusulat mo.
magpadal {DT10/fh|ft}.
padaliịn {DB10/ft|fh}.
pagpapadal {ND}.
kadaliạn {N} (dali). Magalịng ang kadaliạn ng padalạ.
kadaliạng mabaluktọd, kadaliạng baguhin {N.TL DB} .
sandal {N/isa+dali}.
 Sandal lamang. Sandal lang.
panandalian {U/pang+sandali+an}.
madal {U}.
 Madalịng gawịn iyạn. Binigyạn mo ng madalịng sagọt ang aking tanọng. Sa madalịng sabi. .
madalịng araw. Maginạw sa madalịng araw.
madaliạn {DT01/fy|fs} {6-3.2}. Nadaliạn akọ sa pagsusulit.
magmadal {DT00, DT01}. Lumabạs si Isha na mẹdyo gulọ ang buhọk, bahagyạng namumulạ ang mga pisngị, at nagmamadalịng umalịs. {W Nanyang 11.6}. Magmadal ka diyạn.
dal {X/DT/}. Dal ka diyạn.
madaliịn.
pagmamadal {N}. Sa kanyạng pagmamadal ay nakalimutan niyạng magpaalam.
madalian {U/madali+an?ma+dali+an}. Madalian ang telegramang iyạn.
panandalian {U}. Paghintong panandalian. Gr.
dalị-dal {A}. Tuwạng-tuw siyạ at dalị-dalịng hinawakan ang butọ sa pamamagitan ng kanyạng bibịg. {W Äsop 3.1}.

daliri. {X/N} Pangngalan
May limạng daliri bawat kamạy.

Limang Daliri.
hinlalakị.
hintuturo.
hinlalato.
palasingsingan.
hinliliịt, kalinkingan.

dalisay. {X/U} Pang-uri
Dalisay ang tubig sa bukạl. Dalisay ang Tagalog sa lalawigang Bulakạn. Dalisay na pag-ibig.
kadalisayan {N}. Tatạk na kadalisayan.

dalit. {X/N} Pangngalan
magpadalit {DT}.
pagdalitaịn {DB}.
karalitaan {N}.
maralit {U}. Sa maliịt na simbahang iyọn nagsisimbạ ang mga maralit. {W Nanyang 12.10}.

dalọ. {X} Ugat ng salita
dumalọ. Mahigịt na isạng libong tao ang dumalọ sa pulong.
pagdalọ {ND}. Kailangan namin ang iyọng pagdalọ sa pulong.
kadalọ {N}.

daloy. {X/N} Pangngalan
Daloy ng luha. Daloy ng dug. ... nagsasanib ang dalawạng daloy ng pagsasalin sa Mahal na Passion. {W Dasal 3.19}.P.
daloy (2) {N}.
dumaloy {DT01}. Dumadaloy pa ang dug sa sugat.
daluyan {N}. Daluyan ng dug ang ugạt. Daluyang-luha. Daluyang-uhog. Daluyang-ihi.

dalubhasa. {Ty/N} Malay |juru bahasa|.
magpakadalubhasa {DT00} {6-8.4}.
dalubwika {N}.
dalub-aghạm {N}.
dalubhasaan {N}.
kadalubhasaan {N}.
makadalubhasa {U}.

daluyong. {X/N} Pangngalan
Daluyong :: Pamagat ng nobela ni Lazaro Francisco { Francisco 1986}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan dak - dal   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   dam - day   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag