dak - dal
Pambungad Walang talahuluganang sa dak - dal
da   dak dala dali dalo   dam de do

dakila. {X/J} Pang-uri
Dakilang pangalan. Dakilang pangarap.

dakịp. {X} Ugat ng salita
dumakịp, dakpịn. Dinakịp siyạ ng mga pulịs dahil sa matuling pagpapatakbọ ng kọtse.

dako. {X/N} Pangngalan
Nakatirạ kamị sa dakong silangan ng lungsọd. Dakong silangan. Sa kabilạng dako (bandạ).
Mga Dako.
Hilaga.   Silangan.   Timog.   Kanluran.

dakọt. {X/N} Pangngalan
Gustọ ko isạng dakọt ng kẹndi.
pandakọt {N}.

dalạ. {X/N,J,VP} Pangngalan/Pang-uri
dalạ {N}. Magaạng dalạ. Anọ ang dalạ mo? {N?V/XP}.
dalạ {J}. Dalạ na ang itlọg. {J?V/XP}.
magdalạ {VA10/fa|fp}. Isạng bus ang nagdadalạ ng mga pasahero mul sa tren hanggạng sa bapọr. Nagdalạ akọ ng kahọn.
dalhạn {VP20/fb|fp|fa, VP20/fl|fp|fa}. Dalhạn mo siyạ ng malamịg na tubig. Dalhạn mo ng gatas ang palamigan. Dinadalhạn ko kayọ ng mabubuting balita ng malakịng kagalakạn. {Luc. 2:9}.
dalhịn {VP10/fp|fa, VP20/fp|fa|fm}. Dalhịn mo ang mga bagay mo sa itaạs. Dinalạ siyạ sa ospitạl. Dadalhịn ko ng sipit ang isd sa mesa. {7K-3291}
dalạ {X/VP}. Dalạ ni Kuya ang manọk.
magpadalạ {VA10}. Nagpadalạ kamị ng mga sulat sa Maynila. BPI na ang magpapadalạ ng remittance ninyọ sa bangk niyạ.
magpadalạ (2) {VA01/}. Nagpadalạ siyạ sa iyakan ng mga artịsta sa teleserye.
madalạ (1) {VP10}. Nadalạ niyạ ang mabigạt na maleta.
madalạ (2) {VP10}. Ang mga manggugulọ ay nadadalạ ng kanyạng damdamin.
padalhạn {VP20}. Pinadalhạn ko si Pablo ng ilạng aklạt.
ipadalạ {VP01, VP10}. Ipadalạ sa e-mail. . Ipinadalạ kay Leo ang mga librọ. Ipapadalạ (ipadadalạ ) ko ang pera sa pamamagitan ng isạng tanging mensahero.

dalaga. {X/N} Pangngalan
Malakị na ngạ akọ, isạng ganạp na dalaga nang matatalọs. {W Material Girl 3.5}. {10-2.1.1 (2)} Dalagang inạ.
magdalaga {VA00}. Doọn na akọ nagdalaga. {W Daluyong 15.14}.
dalagita {N/Esm}.
matandạng dalaga {J.L N}. Mayaman ang matandạng dalaga.
dalagang-bukid:: Isdạng-dagat (Caesius caerulaureus).

dalandạn. {X/N} Pangngalan kahẹl
Katạs ng dalandạn.
dalandạn (2) :: (Citrus aurantium).
dalanghita :: Citrus nobilis.

dalang. {X/N} Pangngalan
Dalang ng buhọk. Dalang ng bahay.
madalang. Madalang ang mabubuting tao. Madalang ang buhọk niyạ.

dalạs. {X} Ugat ng salita
dalasan {N}. Pamantayan ng dalasan ang hertz, isang osilasyon sa bawat saglịt.
madalạs {J}. Mulạ sa araw na iyọn, nagịng madalạs ang pagdalaw sa akin ni Fernando. {W Angela 3.20}.
kadalasan {D}.

dalaw. {X/N} Pangngalan
May dalạng magagandạng bulaklạk ang kanyạng dalaw. Oras ng dalaw.
dumalaw {VA00, VA01}. Bigl siyạng dumalaw sa pinaglilingkurạn kong restorạn. {W Angela 3.18}.
dalawin {VP10/fp|fa}. besuchen. ... dadalawin natin ang hari. {W Pagbabalik 3.20}.
pagdalaw {N/G}. Pagdalaw sa bahay ng kaibigan niyạ.

dalawạ. {X/N/JN} Pangngalan/Pamilang {9-6}
ikalawạ (ika-2).
pangalawạ (1) {14-2.5.2 (3)}.
pangalawạ (2). Pangalawạ lamang sa kahalagaan.
labịndalawạ (12). Ikalabịndalawa (ika-12).
dalawamp (20). Dalawampụ't dalawạ (22).
dadalawạ.
makalawạ, makadalawạ, makadalwạ {D, J}.
makalawạ, samakalawạ {N}. Tuwịng makalawạ.
kamakalawạ.
pumangalawa''.
magdalawạng isip {VA00/mag+(dalawang isip)}. Hind siyạ nagdalawạng isip na sundạn at hanapin agạd ang dulo ng bahạghari. {13K-101 Σ [1b]}.

daldạl. {X/N} Pangngalan
magdaldạl {VA00}.
magdadaldạl {VA00}.
daldalera, daldalero {N}.
madaldạl {J}.

dal. {X/I?} Padamdam
Dal! {I ? X/VA}.
dumal {VA00}. Dumal ang pagsusulit pagkatapos mag-aral.
daliạn {VP?VA10}. Daliạn mo ang pagsusulat mo.
magpadal {VA10/fi|fp}.
padaliịn {VP10/fp|fi}.
pagpapadal {N/G}.
kadaliạn {N} (dali). Magalịng ang kadaliạn ng padalạ.
kadaliạng mabaluktọd, kadaliạng baguhin {N.L VP} .
sandal {N/isa+dali}.
 Sandal lamang. Sandal lang.
panandalian {J/pang+sandali+an}.
madal {J}.
 Madalịng gawịn iyạn. Binigyạn mo ng madalịng sagọt ang aking tanọng. Sa madalịng sabi. .
madalịng araw. Maginạw sa madalịng araw.
madaliạn {VA01/fs|fc} {8-3.2}. Nadaliạn akọ sa pagsusulit.
magmadal {VA00, VA01}. Lumabạs si Isha na mẹdyo gulọ ang buhọk, bahagyạng namumulạ ang mga pisngị, at nagmamadalịng umalịs. {W Nanyang 3.6}. Magmadal ka diyạn.
dal {X/VA/}. Dal ka diyạn.
madaliịn.
pagmamadal {N}. Sa kanyạng pagmamadal ay nakalimutan niyạng magpaalam.
madalian {J/madali+an?ma+dali+an}. Madalian ang telegramang iyạn.
dalị-dal {D}. Tuwạng-tuw siyạ at dalị-dalịng hinawakan ang butọ sa pamamagitan ng kanyạng bibịg. {W Äsop 3.1}.

daliri. {X/N} Pangngalan
May limạng daliri bawat kamạy.

Limang Daliri.
hinlalakị.
hintuturo.
hinlalato.
palasingsingan.
hinliliịt, kalinkingan.

dalisay. {X/J} Pang-uri
Dalisay ang tubig sa bukạl. Dalisay ang Tagalog sa lalawigang Bulakạn. Dalisay na pag-ibig.
kadalisayan {N}. Tatạk na kadalisayan.

dalọ. {X} Ugat ng salita
dumalọ. Mahigịt na isạng libong tao ang dumalọ sa pulong.
pagdalọ {N/G}. Kailangan namin ang iyọng pagdalọ sa pulong.
kadalọ {N}.

daloy. {X/N} Pangngalan
Daloy ng luha. Daloy ng dug. ... nagsasanib ang dalawạng daloy ng pagsasalin sa Mahal na Passion. {W Dasal 3.19}.P.
daloy (2) {N}.
dumaloy {VA01}. Dumadaloy pa ang dug sa sugat.
daluyan {N}. Daluyan ng dug ang ugạt. Daluyang-luha. Daluyang-uhog. Daluyang-ihi.

dalubhasa. {My/N} Malay |juru bahasa|.
magpakadalubhasa {VA00} {8-8.4}.
dalubwika {N}.
dalub-aghạm {N}.
kadalubhasaan {N}.
makadalubhasa {J}.

daluyong. {X/N} Pangngalan
Daluyong :: Pamagat ng nobela ni Lazaro Francisco { Francisco 1986}.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan dak - dal   18 Disyembre 2011

Simula ng pahina   dam - day   Pahinang pamagat na Filipino   Mabuhay