| d - dai | |
| Pambungad | Walang talahuluganang sa d - dai |
| da dag dah dai dak dam de do | |
| daạn. | {X/N} Pangngalan |
dalawạng daạn. dantaọn. Sa ikapitọng dantaọn itinatạg ni propetong Muhammed ang Islam. | |
| daạn. | {X/N} Substantiv - Pangngalan |
| Ang daạng patungong Maynila buhat
sa Lipạ. dumaạn {VA00, VA01}. Maraming tao ang dumaraạn sa tapạt ng aming bahay araw-araw. Bawal ang dumaạn nang walạng-pahintulot! magdaạn {VA}. Bihira na ang nagdarạng sasakyạn. {W Naglaho 3.20}. idaạn {VP11/fb|fa|fl}. Idadaạn nilạ akọ sa mataạs na bintana. {W Mumo 3.2}. daanạn, daanan !! {VP10}. Dirẹ-dirẹtso pa rin siyạ at hindị bumaling ng tingịn sa mga dinadaanạn. {W Suyo 3.6}. Dadaanạn kitạ mamayạng gabị. dinaanạn, dinaanan {N/VP/A}. | |
| pakiraạn {V00} {8-9.2}.. | |
| Pakiraạn po, mabigạt ang dalạ
ko. padaạn {V}  {8-9.3} .magparaạn {VA10}. paraanịn {VP10/fb?fp|fa}. Paraanịn mo ang kọtse. | |
|
makiraạn {VA00}. Makikiraạn akọ
sa tabị mo. pamamaraạn {N}. Pamamaraạn sa pamumustạ. paraạn {N}. Ang pag-iihaw ay isạng paraạn ng pagluluto ng karnẹ. kaparaanạn {N}. nakaraạn {J, N/J}. Mga nakaraạng araw. Nakaraạng pulong. Magkano ang pakinabang ng bahay-kalakal noọng nakaraạng taọn? Hindị na niyạ mababago ang kanyạng nakaraạn. pangnagdaạn {N, J} Gr. makaraạn. pamaraan {N?J}. Pang-abay na pamaraan. maparaạn {J}. Maparaạn siyạ sa kanyạng pagtatrabaho. pagkaraan {D} → AD. |
| Sa Daan. | |||
|
abenida. babaan. bangketa . baọn. bisikleta. bus. daạn. dirẹtso. diyip. eskinita. |
hintọ. hintuan. ikot. (sa) kaliwạ. kạlye . (sa) kanan. kalsada. kọtse. landạs. lansangan. likọ. |
pamasahe . pasalubong. paradahạn . sakạy. sakayan. sasakyạn. tawiran. trak. traysikẹl. | |
| daeng, daing. | {X/N} Pangngalan |
| :: Isdạng biniyạk, inasnạn at pinatuyọ (sa araw). | |
| daga. | {X/N} Pangngalan |
| Pag wala ang pusa ay naglalaro ang mga daga. | |
| dagat. | {X/N} Pangngalan |
| Masarap ang maligo sa alon ng dagat. karagatan. May tatlong karagatan sa mundo. Sa pagitan ng Amerika, Australia at Asia ang Karagatang Pasipiko. Sa pagitan ng Europa, Afrika at Amerika ang Karagatang Atlantiko. Sa timog ng Asia ang Karagatang Indio. dagat-dagatan. | |
| dagdạg. | {X/N} Pangngalan |
| Bagong dagdạg na ginawạ sa lumang
bahay. magdagdạg {VA10}. Magdagdạg ka ng kauntị pang tubig. dagdagạn {VP10, VP20}. Dinagdagạn ng kumpạnya ang tauhang nilạ. Dinagdagạn pa niyạ ng ilạng talataạn ang kanyạng sulat. idagdạg {VP11}. ... at idagdạg ang mga lumilitạw na saliksịk pangwika at pangkultura hanggạng sa kasalukuyan. {W Javier 3.4}. maparagdạg {VA01}.ä.). Napaparagdạg ang tubo sa salapịng inilagạy sa bạngko. pagdaragdạg {N/G} (Aritmetika). Ang pagdaragdạg ng dalawạ sa dalawạ ay nagigịng apat. tandạ ng pagdaragdạg {N MC N}. Huwạg mong kalilimutang ilagạy ang tandạ ng pagdaragdạg upang hindị ka malitọ. karagdagan {N, J}. Nangangailangan akọ ng karagdaagang tulong. Karagdagang kabatiran. pagkaragdạg {N}. Pagkaragdạg ng limạng bagong kasapi. dagdạg-bawas {N.N}. Sa dagdạg-bawas, dinadagdagạn ang bilang ng boto ng kanyạng kandidato at binabawasan ang bilang sa kalaban. nadagdagạn {N, J}. Mga nadagdagạn ng kahulugạn.  . | |
| daglạt Gr. | {X/N} Pangngalan pagpapaiklị |
| KKK ang daglạt (pagpapaiklị) sa pangalan
ng katipunang
panghimagsịk. dumaglạt {VA} Gr. daglatịn {VP10} Gr. | |
| dahan. | {X} Ugat ng salita |
| dahan-dahan {D/&&}. Lumapit siyạ dito at dahan-dahang
kinalạs ang tali. {W Suyo 5.13}.
Dahan-dahan ang batang bumalịk sa bahay dahil
sa nawalạ ang pera ng nanay. dahanan {VP10/fa|fp}. Dahanan mo ang iyọng boses. Dahanan ang tulin. dahạn-dahanin. marahan {J}. Marahan niyạng pinagsabihan ang kanyạng anạk. | |
| dahil. | {X/N} Pangngalan |
| Anọ ang dahil ng kanilạng pagparito? dahil sa {O MA} {4K-231}. Dahil sa masamạng panahọn bumalịk kamị. dahil sa {C MA}. Umiiyạk ang bata dahil sa pinalo siyạ. dahil dito, diyạn, doọn {C MA.PD}. Nagpuntạ si Elena sa isạng salu-salo at dahil doọ'y hindị siyạ nakapag-aral ng kanyạng aralịn. |
| dahilạn {N}. | |
| Iyạn ang dahilạn
kung bakit siyạ nagalit. magdahilạn {VA01/mag-dahilan}. Nagdahilạn siyạ sa pagkahulị sa klase. idahilạn {VP10/fc|fa}. Naku po, Sir, siyạ 'yong batang gusgusịn at laging idinadahilạn na may sakịt ang nanay niyạ para makapanghingị lamang sa amin ng pagkain. {W Angela 3.6}. kadahilanan {N}. Sanhi o kadahilanan ng kilos ... {W Aganan 3.4.4}. | |
| marahil {D} . | |
| Marahil na nasa bahay akọ sa
buọng maghapon. pangmarahil, pangarahil {J} F Gr. Pang-abay na pangmarahil {10-4}. | |
| dahon. | {X/N} Pangngalan |
| Dahon na papẹl. Sa ibabaw ng damuhạn ay maraming dahong lagạs. | |
| daịg. | {X/J} Pang-uri |
| Daịg ni Paola si Juạn sa kạntahan. manaịg {VA00/mang+daig, VA01}. Nanaịg ang nakararami sa kauntị. ... damdạm ko'y makakaya mo ang lumaban at manaịg. {W Daluyong 15.21}. daigịn {VP10}. Nagsanay nang mabuti si Tomas upang daigịn si Julio sa sayạw. pananaịg {N/G/mang+}. Pananaịg ng naga sa gubat na itọ. | |
| daigdịg. | {X/N} Pangngalan |
| Anọ ang nangyayari sa daigdịg? hating-daigdịg {N/Cd}. Nakatirạ kamị sa hilagang hating-daigdịg. pandaigdịg {J}. Ikalawạng Digmaang Pandaigdịg. {W Katesismo 3.31}. | |
| daịng. | {X/N} Pangngalan |
| dumaịng {VA00, VA01}. Dumaịng
hinggịl sa. idaịng {VP10}. Idinaraịng ng maysakịt ang kirọt ng (sa) tiyạn niyạ. karaingan {N}. | |