| bu - bul | |
| Einführung | Talahuluganang bu - bul |
| ba bah bal bao baw be bin bo bu bug buh buk buki bul buli bum | |
| bubog. | {X/N} Pangngalan |
| bubog (1) {N} :: Batọng
kumikinạng. bubog (2) {N} (kristạl) :: Materyales yari sa buhangin, soda, apog at ibạ pang sangkạp. Kagamitang gawạ sa materyales nito. bubog (3) {N}. Pulutin mo ang bubog na nasa sahịg. | |
| bubong. | {X/N} Pangngalan |
| Pinakamataas na bahagi ng bahay ang bubong. | |
| bubuyog. | {X/N} Pangngalan |
 
Bubuyog - pukyot -
putakti. | |
| budbod. | {X/N} Pangngalan |
| Nilagyan ng kusinero ng budbod ng mani sa
keyk. magbudbod {VA01/fa|fl, VA10/fa|fp?fl, VA11/fa|fp|fl}. Sino ang nagbudbod sa karne? Sino ang nagbudbod ng karne? Sino ang nagbudbod ng asin sa karne? budburan {VP20}. Budburan mo ng harina ang karne. ibudbod {VP11}. Ibudbod mo ang harina sa karne. pambudbod {N}. Pambudbod-asin . | |
| budhi. | {X/N} Pangngalan |
| Malinis ang iyong budhi. | |
| buga. | {X} Ugat ng salita |
| mamuga {VA00}. magbuga {VA10/fa|fp}. Nagbuga ng apoy, usok at abo ang bulkan. bughan {VP20/fb|fa|fp}. Binughan siya ng albularyo ng dugo ng ahas. ibuga {VP10/fp|fa}. Usok at mainit na putik ang ibinuga ng bulkan. | |
| [bugbog]. | {X} Ugat ng salita |
| mambugbog {VA01/fa|fp}. verprügeln. bugbugin {VP10/fp|fa}. Binugbog nila ang kanilang ninakawan. . | |
| [bugho]. | {X} Ugat ng salita |
| [nibugho] | |
| manibugho {VA00,
VA01}. Naninibugho ang asawa
niya. panibughuan {VP10}. paninibugho {N}. naninibugho {J/VA00/E}. Naninibughong asawa. | |
| bugtong (1). | {X/J} Pang-uri |
| Pinalalayaw ang bugtong na anak nila. . | |
| bugtong (2). | {X/N} Pangngalan |
| buhangin. | {X/N} Pangngalan |
 |
| May puting buhangin sa tabi ng dagat. Mang Buhangi. Sandmännchen. | ||
| buhat (1). | {X} Ugat ng salita |
| magbuhat, bumuhat {VA10}. Sino ang nagbuhat ng aparador? {+}. {0}. buhatin {VP10}. Binuhat nila ang malaking kahon at inilagay sa trak. May mga magulang na halos buhatin ang kanilạng mga anạk para huwạg lang silạng masaktạn. {W Estranghera 3.6}. buhatan. Magaling siya sa buhatan. | |
| buhat (2) . | {O} Pang-ukol |
| buhat sa {O MA}. Ang daang patungong Maynila buhat
sa Lipa. Mga tanong na buhat sa
pagpili ng binhi. buhat noon {O D}. Binigyan ang mga babae ng mga karapatang katulad ng sa mga lalaki, at buhat noon sila'y nakaboboto na. buhat kailan? {O DI}. magbuhat {VA01}. Saan nagbuhat ang balita? pamuhatan, pamuhatan {N}. Ano ang pamuhatan ng salitang iyon? | |
| buhay. | {X/N} Pangngalan |
| May pitong buhay ang mga pusa. buhay {J}. Buhay pa ba ang ahas? Buhay pa ang ilaw. buhay na buhay {J L J}. mabuhay {VA00/fs}. Mabuhay ang Pilipinas. mamuhay {VA00/fa/mang-}. Mamuhay nang ika'y pinagsisilbihan. {W Girl 3.8}. bumuhay {VA01}  . Bumuhay ako sa may-sakit na
aso.magbuhay {VA10}. Nagbuhay ako ng matandang aso. buhayin {VA10}. Buhayin ang loob. hanapbuhay {N}. Ang pagkakarpintero ang hanapbuhay niya. Hanapbuhay muna bago ang paglilibang. pamumuhay {N}. pagkabuhay. Pasko ng Pagkabuhay. .pagkabuhay na muli. makabuhay {N} (Tinospora rumphi). | |
| buhọk. | {X/N} Pangngalan |
| Pinong buhọk ay di-makapạl. Malagọ ang buhọk ng ate ko. ayusin ang buhọk. Inaayos ni Lora ang buhọk ng kanyạng kapatịd na babae. gabuhọk. Gabuhọk lamang ang ipinanalo niyạ sa karera. | |
| buhol. | {X/N} Pangngalan |
| pretzel ang isang Alemang inasnang biskuwit na hugis
buhol. magbuhol {VA10}. Sino ang nagbuhol ng dalawang tali? buhulin, ibuhol, buhulan {VP10}. Binuhol ko ang dalawang tali. = Binuhulan ko ang dalawang tali. = Ibinuhol ko ang dalawang tali. mapabuhol {VP00?VA00} {8-3.5.1}. Napabuhol ang tali. pagbuhulin {VP10}. Pagbuhulin ang dalawang dulo. buhul-buhol {J}. | |
| [buhos]. | {X} Ugat ng salita salin |
| magbuhos {VA10/fa|fp, VA11/fa|fp|fl}. Sino ang nagbuhos ng tubig? Sino ang nagbuhos ng tubig sa halaman? buhusan {VP20/fl|fa|fp}. Buhusan mo ng tubig ang ulo ng bata. ibuhos {VP10/fp|fa|fl}. Ibuhos mo ang bigas sa sako. pambuhos {N}. Buhos na buhos {J L J}. Buhos na buhos siya sa kanyang gawain. |
| bukạ. | {X/J} Pang-uri bukad bukas |
| Bukạ ang bibịg. bumukạ {VA00}. Bubukạ ang bulaklạk. ibukạ {VP10/fp|fa}. Ibukạ mo ang iyọng mga daliri. bukạng-bibịg, bukambibịg. | |
|
Mga bukambibig. | |
| bukạd. | {X/J} Pang-uri |
| Bukạd na ang bulaklạk. bumukadkạd. Bumubukadkạd na ang bulaklạk sa hardịn. | |
| bukạl. Brunnen. | {X/N} Pangngalan |
| Malamịg ang tubig sa bukạl. bumukạl {VA00}. Bumukạl sa matạ niyạ ang luha. bukalạn {VP10}. | |
| bukas. | {X/N} Pangngalan |
| bukas {N?J}:: Tawag sa
sumusunọd na araw. ipagpabukas {V.}. kinabukasan {N}. Dumatịng siyạ sa umaga at umalịs noọng kinabukasan. | |
| bukạs. | {X?/J} Pang-uri |
| Bukạs ang pintọ. bumukạs {VA00}. Bumukạs ang pintọ. magbukạs {VA10} {8-1.3}. Sino ang nagbukạs ng pintọ? buksạn {VP10}. Buksạn mo ang pahayagan. pabuksạn {VP10}. Pabuksạn ang kahọn. pambukạs {N}. | |
| bukayo. | {X/N} Pangngalan |
| magbukayo {VA00}. | |
| bukbọk. | {X/N} Pangngalan |
| :: Kulisap na sumisirạ ng kahoy. | |
| bukid. | {X/N} Pangngalan |
| Malayo sa malalakịng lungsọd ang
bukid. bukirin, magbukid. bukirịn {N}. magbubukịd. Nagtatanịm ng palay ang magbubukịd. tagabukid. | |
| buklạt. | {X?/J} Pang-uri |
| Buklạt ang aklạt nang makita ko sa
mesa mo. magbuklạt {VA10}, buklatịn {VP10}. Huwạg buklatịn ang aklạt. | |
| buklọd. | {X/N} Pangngalan |
| buklọd (2) {N}. buklurạn, magbuklọd, pagbuklurịn {V.}. pagkakabuklọd {N?N/G}. | |
| buko. | {X/N} Pangngalan Niyog |
| buko (1):: Niyọg na
mura. Sabạw ng
buko. Tinapyasạn niyạ ang buko
upang kunin ang sabạw. Binutasan niyạ ang
buko.
Biniyạk niyạ ang buko upang kayurin ang
lamạn. buko (2):: Tawag sa bulaklạk na hindị pa bukadkạd. Marami nang buko ang mga rosas. mamuko {VA00/fa?fs}. Namumuko ang mga rosas. | |
| bukọd. | {X/J} Pang-uri hiwalay |
| Mga bukọd na tungkulin. bukọd sa {O MA} {4K-231}. Bukọd sa kanyạ ay wala nang iba pang pumasok sa silid. Bukod dito. {  Nolasco 2006 p.2} .
Bukọd sa rito. { LJE bukod}.
Masamạ sa ating kalusugan ang paninigarilyọ,
bukọd pa sa itọ'y lubhạng magastọs.mamukọd {VA00/fa}. magbukọd {VA10/fa|fp}. Nagbukọd siyạ ng pera para sa kanyạng bakasyọn. ibukọd {VP11/fx1|fa|fx2}. Dahil dito, ang mga panḍwa ay maaaring ibukọd sa ibạ pang bahagi ng panalitạ. {VP01/fx1|fx2}. mapạgbukọd {VP10} {8-5.4}. Hindị malinaw na napạgbubukọd ang tahasan at balintiyak sa mga pangungusap na walạng simuno. pagbukụd-bukurịn {VP10}. Pinagbukụd-bukọd ang mga mag-aarạl ayon sa gulang. pagbubukọd {N/G}. namumukọd {J/VA/E}. magkabukọd {J}. bukọd-tangi {J}. Bukọd-tangi ang mga kuwẹnto niyạ. | |
| bula. | {X} Ugat ng salita |
| bulaan. Mga bulaang propeta. magbulaan. | |
| pabulaan. | |
| magpabuluuan {VA/mag-}. pabuluanan {VP/-an}. Kanyang pinabulaanan ang pangangatwirang iyon. | |
| bula. | {X/N} Pangngalan |
| Makati ang bula ng sabon sa mata. bulubok. bumulubok. | |
| bulag. | {X} Ugat ng salita |
| bulag {J}. bulagin, bumulag {V.}. mabulag {VA00/fs?fa}. mabulagan, bulagin {V.}. magbulag-bulagan {VA00}. kabulagan {N}. | |
| bulak (Ceiba pentandra). | {X/N} Pangngalan |
| bulak (1):: Punong kapot. bulak (2):: Malambot na tila himaymay nakabalot sa buto ng bulak (1). bulak (3):: Koton. | |
| bulaklak. | {X/N} Pangngalan |
| Sampagita ang pambansang bulaklak ng Pilipinas at galing sa
Indonesia. mamulaklak {VA00/fa?fs/mang-bulaklak}. pamulaklakin {VP10/pang-bulaklak-in} {8-6.2}. Pinamulaklak ko ang halaman. | |
| bulalakaw. | {X/N} Pangngalan |
| :: Batong galing sa langit, nag-aapoy sa atmospera ng mundo. . | |
| bulalas. | {X/N} Pangngalan |
| Bulalas ng masasakit na salita . | |
| bulalo. | {X/N} Pangngalan |
| :: Putaheng yari sa karne, buto ng baka at maraming sabaw. . | |
| bulate | {X/N} Pangngalan |
| bulate (1). Kumakain ng lupa ang
bulateng-lupa. bulate (2). Maraming bulate sa tiyan. bulate (3) (uod). | |
| [bulịd]. | {X} Ugat ng salita |
| magbulid {VA01/fa|fl}. Sino ang
nagbulịd sa langit? ibulịd {VP11/fp|fa|fl}. Ibinulịd sa padẹr ng bata ang batọ. | |
| bulkan. | {N/La/Es} Espanyol |volcán| |
| Pumutọk ang bulkạn, at umagos sa libịs ng bundọk ang mainit na putik. | |
| [bulo]. | {X} Ugat ng salita |
| kabuluhạn {N}. | |
| Mga guro ang
nagbibigạy ng kabubuluhạn ng paaralạn. makabuluhạn {J/ma+kabuluhan?}. Bumigkạs siyạ ng makabuluhạng panayạm. walạng-kabuluhạn {J}. | |
| bulọk. | {X/J} Pang-uri |
| Bulọk ang manggạng itọ. mabulọk {VA00/fs}. Prutas at gulay ang nabubulọk. magkabulọk {VA}. kabulukạn {N}. Ibunyạg natin ang mga kabulukạn sa pamahalaạn. | |
| hilạw, mura - manibalạng - hinọg - bulọk | |
| bulọng. | {X} Ugat ng salita |
| bumulọng. Huwạg kang
magsalitạ nang malakạs, bumulọng ka lamang. bumulọng-bulọng. Matapos na siyạ'y makagalitan, lumayọ siyạng bumubulọng-bulọng. ibulọng {VP11/fa|fp|fb}. Pagkatapos nilạng mag-usap nang mahina, lumapit si Lim Kui kay Dy Koyi at may ibinulọng. {W Nanyang 3.6}. | |
| bulutong. | {X/N} Pangngalan |
| bulutong (2). bulutung-tubig. bulutungịn {J}. | |