be - bim
Einführung Talahuluganang be - bim
ba bah bal ban bao baw   be bi big bih bil bili bilo   bin bo bu bum


Belẹn {N/Na/_/Es} Espanyol
Belen (1):: Belẹn ang Espanyọl na tawag sa lungsọd ng Bethlehem sa Israel.
Belen (2):: Belẹn ang tawag sa tumpọk ng mga taong nakapalibot sa banạl na sanggọl.

bẹrde. {N,J/Es} Espanyol |verde| lunt Mga kulay
Bẹrde ang paboritong kulay niya.

beses. {N/Es} Espanyol |vez, veces|
Maraming beses. Dalawạng beses.

bestido, bestida. {N/Es} Espanyol |vestido|

bibe. {X/N} Pangngalan
Isạng putịng ibong nakalalangọy ang bibe.
Tatlong bibe.

bibịg. {X/N} Pangngalan ngangạ
Isarạ mo ang bibịg. Itikọm ang bibịg.
bukambibịg.

Bịbliyạ, Bibliyạ [,bɪb.lɪ'jʌ   ,bi:.blɪ'jʌ]. {NDr/Es} Espanyol

bida. {N/Es} Espanyol |bida| kuwẹnto
bida (2) {N}.
magbida {DT00/fg}. Magbida ka ng.
bidahan {DB10/fp|fg}. Bidahan mo ang mga bata.
ibida {DB10/ft|fg}. Ibinida niyạ ang lahạt ng nangyari.

bigạs. {X/N} Pangngalan   Palay
:: Binalatạng butil ng palay.
bigasan:: {N} Gilingạn na palay, tindahan ng bigạs.
palabigasan {N} {7K-217}.

bigạt. {X/N} Pangngalan
Di niyạ napansịn ang bigạt ng kahọn.
magpabigạt {DT10+01/fh|ft|fg}.
pabigatạn {DB}.
mabigạt {U}. Mabigạt na dahilạn.

bigạy. {X/N} Pangngalan
Iyạn ang bigạy niyạ sa ̣kin.
mamigạy {DT10/mang+bigay}. Mamigạy ka ng mga pinggạn sa mga kapatịd mo. Mamigạy ka ng baraha.
magbigạy {DT11/fg|ft|fp}. Nagbigạy akọ ng mga aklạt sa kanyạ. Hind lang siyạ marunong magbigạy ng pagkakataọn sa mga baguhang singer ... {W Regine 3.6}.
magbigạy turing sa {DT D TK}.
bigyạn {DB20}. Hind ko binigyạn ng halagạ ang mga salitạng iyọn noọng una. {W Dayuhan 3.3}.
bigyạn turing ng {DB D TW}. Anọng bahagi ng panalit ang binigyạng turing ng mga pang-abay na itọ?
ibigạy {DB11/ft|fg|fp, DB01/ft|fp}. Ibigạy mo sa akin ang pahayagạn. Ibinigạy sa pusa ang tirạ.
maibigạy {DB11}.
ipamigạy {DB10/ipang+bigay} {6-6.1}. Ipamigạy mo ang mga pinggạn sa mga kapatịd mo. Ipamigạy mo ang baraha. Kasị hind ipinamimigạy 'yọn. {W Simo}.
pagbigyạn (1) {DB20} {6-5.1}. Kung gustọ mo ng kiss pagbibigyạn kitạ. {W Sakay}.
pagbigyạn (2) {DB10}. Pagbigyạn mo ang mga gustọ niyạ.
pamimigạy {ND}.

bighani. {X/N} Pangngalan
mabighani {DT01/fy|fs}. ... isạng nagagalạk na editọr na nabibighani daw sa tindị at gandạ ng mga naisusulat na kwẹnto at tulạ ng kanyạng inạ. {W Suyuan 5.13}.
makabihani {DT01}.
nakabibighani {U/DT01/E}. Nakabibighaning mga kulay ng bahaghari [{W Samadhi 4.1}].
kabigha-bighani {U}. Mas kabigha-bighani ang suọt kaysạ karaniwan. {W Nanyang 11.6}.

bigkạs. {X/N} Pangngalan
Mahusay ang bigkạs mo.
bumigkạs {DT00, DT10}. Bumigkạs ng maliwanag. Bumigkạs siyạ ng masasamạng salit.
bigkasịn {DB10/ft|fg}. Bigkasịn nang pamalị. Bigkasịn mo sa akin ang mga tul.
bigkasạn {DB20/fp|ft|fg}. Bigkasạn mo akọ ng mga tul.
palabigkasan {N}.

bigkịs. {X/N} Pangngalan
bigkịs. Bigkịs na kahoy. Bigkịs na palay.
bumigkịs, magbigkịs {DT10/fg|ft}. Sino ang bumigkịs ng mga damịt? {+}. {0}.
bigkisịn {DB10/ft|fg}. Bigkisịn mo ang mga damịt.
bigkisạn {DB10/fp?fn|fg} .
ibigkịs {DB10/ft|fg, DB20/fm|fg|ft}. Ibigkịs mo ang mga walịs. Ibigkịs mo ang tali ng damịt. Ipapambigkịs mo ang tali ng damịt.

bigl. {X/U} Pang-uri
Biglạng lundạg ng pusạ sa dag. Biglạng lik.
Bigl pumuntạ sa palẹngke ang kapatịd ko. {10-3.2}
bigl {A/U}. Bigl siyạng umalịs.
bumigl, biglaịn {D}.
makabigl {DT01}. Nakabigl sa akin ang balita.
pagkabigl {N}. Lakịng pagkabiglạ ko nang maramdamạng hablutịn ng dalawạng malalạkas na kamạy ang aking kuwẹlyo mulạ sa likurạn. {W Nanyang 11.11}.
biglaan {U, D/U}. Biglaang talumpati. Nagtalumpati siyạ nang biglaan.
pabiglạ-bigl {U}. Isạng pabiglạ-pabiglạng pasiyạ.

big. {U} Pang-uri
mabigo {DT01/fy}. Nagsipag siyạng mabuti ngunit nabigo.
biguịn {DB10}. Huwạg mong biguịn ang amạ mo.
pagkabig {N}.

bihag. {X/N} Pangngalan
Pinalaya ang mga bihag.
bihạg {U}. Bihạg na mga kawal.
bumihag {DT01}. Ang kanyạng kagandahan ang bumihag sa prisipẹ.
bihagin {DB10}. Binihag akọ ng mga Hapọn. ({LJE}, biṇhag si Paring Leo English ng mga Hapọn noọng Ikalawạng Digmaang Pandaigdịg.). Binihag ng magandạng tinig ang mga nakikinịg.
mabihag {DB10}. Nabihag siyạ. Naḅhag niyạ ang damdamin ng mga tao. Nabihag ang prinsipẹ ng kanyạng kagandahan.

bihasa. {X/U} Pang-uri
Bihasa na siyạ sa pagbangon nang maaga. Bihasang manggagawạ ang karpinterong iyọn. Bihasa sa fokus.
mabihasa {DT01/fy}. Nabihasa na siyạ sa kahirapan.
mamihasa {DT01/fg}. Namihasa siyạ sa pagbarịk.
bihasahin {DB11/fp|fg|fn} {8-3.2.6}. Bihasahin mo siyạ sa bagong pamamaraạn.
kabihasnạn {N}. Lahing walạng kabihasnạn.

bihira. {X/U} Pang-uri
Bihira silạng dumalaw sa amin. Bihira na ang nagdarạng sasakyạn. {W Naglaho 3.20}.
pambihira {U}. Talagạng pambihira ang asong may anim na paạ.

bihis. {X/N} Pangngalan
Put ang kanyạng bihis na pangkasạl.
magbihis {DT00}. Magbihis ka muna bago ka bumab.
bihisan {DB}.
bihisan {N}. Ipinagpatah akọ ng mga bago at mahuhusay na bihisang sunọd na lahạt sa moda. {W Daluyong 15.40}.
nakabihis {U}. Nakabihis ng maganda lagi si Ana.

bihon. {N/Ch} Tsina
:: Uri ng putịng pansịt yari sa giniling na bigas.

biịk. {X/N} Pangngalan
:: Batang baboy.

biko. {N/Ch} Intsik
:: Kakanịng gaw sa sinaing na malagkịt at iniluto sa arnibal, at binubudburạn ng latịk.

bilạd. {X?/U} Pang-uri
magbilạd {DT10}. Magbilạd ng katawạn.
ibilạd {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fn}. Ibilạd mo ang mga damịt. Ibilạd mo sa araw ang mga damịt.

bilang (1). {X/N} Pangngalan
bumilang {DT00}. Bumilang mul sa isạ hanggạng samp.
bilangin {DB10/ft|fg}. Bilangin mo ang mga mag-aarạl.
bilangan {DB20/fp/ft/fg}. Bilangan mo siyạ ng sandaạng piso.
ibilang (1) {DB11/fp|fg|fn}. Ibilang mo akọ sa inyọng pangkạt.
ibilang (2) {DB101/fp|fg|P-L}. Ibinibilang kitạng isạ sa matatalik na kaibigan ko.
mabilang {DT?DB01}. Nabibilang ang pandiwang ma--an sa dalawạng magkaibạng uri.
pamilang {N} {9-6}.
tambilang {N}.
palabilangan {N} F.
kabilang {UK}. Sinu-sino ang kabilang sa lupon? Kabilang dito ang mga ....
bilạng {U}.
 magbilạng {DT00, DT10}. abzählen.

bilang (2). {L.TK} Malapang-ukol {4K-221}
Ibigạy ninyọ sa akin [ang kabaọng] bilang isạng regalo dahil hind na akọ mabubuhay pa na hind nakikita si Busilak. {W Busilak 3.15}. Kahit papaano, ang lahạt ng mga karanasạng itọ ay nagbigạy linaw at katiyakạn sa ating natatanging pagkakakilạnlan bilang mga tao, bilang mga Kristiyano, bilang mga Pilipino, bilang isạng bans. {W Katesismo 3.31}.

bilangg. {X/N} Pangngalan
Ngayọ'y pareho na tayong bilangg ng balọn na itọ. {W Äsop 3.1.2}.
magbilangg {DT10/fg|ft}.
mabilangg {DB10, DB00/ft?DT00/fy}. ... at siyạ'y nabilangg. {W Daluyong 2.12}.
bilangguan {N}. Sa loọb ng bilangguan, ibibitin siyạng parang hayop. {W Almario 2006 16.25}.
pagkabilangg {N}. Sa ikalawạng pagkabilangg, tumakas si Lino kasama ang ilạn pang napiịt nang walạng kasalanan. {W Daluyong 2.13}.

bilao. {X/N} Pangngalan
:: .... Pansit wird häufig auf einem bilao serviert bzw. verkauft. Binilị ko ang dalawạng bilaong pansịt para sa salu-salong pampaskọ.
bilao (2) F {N}.

bilị. {X/N} Pangngalan {8K-103}
Magkano ang bilị mo diyạn?
mamilị {DT00/fg/mang+bili, DT10} {6-1.1}. Namimilị silạ. Namilị akọ ng mga regalo.
bumilị {DT10/fg|ft} {6-1.2}. Bumilị ka ng mga aklạt.
bumibilị{N/DT/K}. Tumatanggạp ng kalakal ang bumibilị.
magbilị {DT10/fg|ft} {6-1.3}. Nagbibilị ng karnẹ sa palẹngke ang magkakarnẹ. .
nagbibilị {N/DT/K}. Nagdadalạ ng kalakal ang nagbibilị.
bilhịn {DB10/ft|fg} {6-2.2}. Bilhịn mo ang aklạt na iyọn.
bilhạn {DB20/fp|ft|fg} {6-2.3}. Binilhạn niyạ ang panadero ng tinapay.
ibilị {DB20/fp|ft|fg, DB20/fm|ft|fg} {6-2.4}. Ibilị mo akọ ng posporọ. Ibilị mo ng damịt ang libong piso na itọ.
mabilị {DB10} {6-3.1}. Ang damịt na mahạl ay nabilị ni Luisa sapagkạt marami siyạng pera. . Mabibilị ang mạrka sa Manila.
makabilị {DT10/fg|ft} {6-3.4}. Nakabilị akọ ng lupa at lote.
makapạgbilị {DT10/fg|ft} {6-3.4}. Hind akọ nakapạgbilị ng lupa.
mabilị {DB10} {6-3.5.1}. Ang magandạng damịt ay nabilị ko dahil sa tamịs ng dila ng tindera.
makabilị {DT10/fg|ft} {6-3.5.2}. Nakabilị akọ ng murang gint.
magpabilị {DT10+01/fh|ft|fg} {6-4.1}. Hind nga ba't nagpapabilị rin kamị ng lobo sa aming mga nanay kapạg lumuluwạs kamị sa kabayanan? {W Pagbabalik 3.15}.
pabilhịn, pabilihịn {DB20/fg|fh|ft} {6-4.1} .gif" width="20" height="20"> veranlassen, etwas zu kaufen.
ipabilị {DB10/ft|fh?fg} .
mapabilị {DB20/fg|fh|ft} {6-4.2}. Napabilị ko ng tinapay ang bata bago pumasok sa eskuwelahạn.
maipabilị {DB10+01/ft|fh|fg} {6-4.2}.
pagbilhạn, pagbilihạn {DB20/fp|fg|ft} {6-5.1}.
mapạgbilhạn {DB20/fp|fg|ft} {6-5.1}.
mapagbilhạn {DB20/fp|fg|ft} {6-5.1}.
ipagbilị {DBfp|fg} {6-5.2}. Ipinagbibilị ng magsasakạ ang kanyạng kabayo.
maipagbilị {DB00} {6-5.2}. Maipagbibilị iyọn.
maipagbilị {DB00} {6-5.2}.
ipamilị {D./ipang+bili} {6-6.1} .
pamilihạn, pamilhạn {DB./pang+bili+an} {6-6.2}.
pamilihịn, pamilhịn {DB20/pang+bili+in} {6-6.3}. Pinamilị natin ng malakịng isd si Kuya.
pinamilị {N/DB/D}. Bahagy na niyạng madalạ ang kanyạng pinamilị.
makibilị {DT10/fr|ft} {6-9.1}. Nakibilị akọ ng kamatis sa tindahan.
pakibilị {DB10/fg|ft, V10/ft} {6-9.2}. Pakibilị mo ang kẹndi. {+} = Pakibilị ng kẹndi. {6-9.2}.
pabilị {D10/ft, V00} {6-9.3}. Pabilị ng kẹndi. Pabilị!
pagbilị {ND/bumili}.
bilihan {N}.
bilihin {N}.
pamilihan {N/pang+bili+an}. Maraming tindahan at restawran sa pamilihan.
pamilihang-bayan {N/Cd} (palẹngke).
mamimili {N/mang- N/DT }. Pag may dumaratịng na ilạng mamimilị, napipilitang pumasok si Lim Kui sa tindahan para harapịn ang mga itọ. {W Nanyang 11.10} .
tagapagbilị {N} (tindera) . Nasaạn ang tagapagbilị?
napagbilhạn {N}. Nakinabang silạ ng isạng libong piso sa napagbilhạng sampụng libong piso.
tagapamilị {N}.
pabilị (2) {N}.

bilibid. {X/N} Pangngalan
:: Ibạ pang tawag sa bilangguan.

bilin. {X/N} Pangngalan
Dapat kang sumunọd sa bilin niyạ.
magbilin {DT11}.
bilinan, pagbilinan, pagtagubilinan {DB20}.
ipagbilin {DB11}.
bilin {X/DB}. Iyọn ang sikreto ng matagumpạy na paghahardịn," bilin mo kay mister bago ka umalịs. {W Rosas 4.1}.
tagubilin {N}.

biling. {X} Ugat ng salita
bumiling {DT00}.
pabilịng-bilịng {U/&&}. Pabilịng-bilịng akọ sa aking higaan. {W Estranghera 3.1}.

bilịs. {X/N} Pangngalan
Sa bilịs na iyạn, daratịng siyạ sa bayan sa loọb ng isạng oras.
bumilịs (1) {DT00/fy}. Bumilịs ang aking tibọk.
bumilịs (2) {DT00/fg}. Bumilịs sa tubig ang lạntsa.
bilisạn {DB10}. Bilisạn mo ang trabaho. Bilisạn mo.
pabilisịn {DB10}. Pabilisịn mo ang trabaho.
pabilisạn {DB10, DB11} {6-4.1}. Pabilisạn mo ang paggaw ng bahay sa karpentero.
mabilịs {U}. Mabilịs siyạng magmaneho.

bilog. {X/N} Pangngalan
Gumuhit ka ng isạng bilog na may diyamẹtrong 50 mm.
mamilog {DT00}. Pag nakikita ni Lim Kui ang babaeng nakaitịm, namimilog at kumikislap ang maliliịt niyạng matạ. {W Nanyang 11.3}.
bilọg {U}. Bilọg ang bola at pamịnsan-mịnsan ang buwạn.
bilugạn {U}.
biluhab {U/Cd/bilog+haba} = bilọg at pahab {U/Cd}. Biluhab ang katawạn ng tulingan.

biloy. {X/N} Pangngalan
May biloy si Maria sa magkabilạng pisngị.

Wikang Filipino - Wakas ng talasalitaan be - bim   22 Setyembre 2016

Simula ng pahina   bin - blu   Pahinang pamagat na Filipino   Fisyntag