| baw - bay | |
| Einführung | Talahuluganang baw - bay |
| ba bah bal bao baw bawi bay bayb be bin bo bu bum | |
| bawal. | {X/J} Pang-uri |
| Bawal pumasok. Bawal ang pumasok. Bawal sa bahay ang pumasok.
Bawal silạng pumasok.
Bawal humimpịl. magbawal {VA10}. ipagbawal {V00, VP00, VP10, VP01}. Ipinagbabawal pumasok. Ipinagbawal basahin ang mga aklạt. Ipinagbawal ng may-ari ang pagpasok. Ipinagbawal sa kanilạ ang pagpasok. pagbawalan {VP11/fb|fa|fp}. etwas verbieten. Pagbawalan mo ang bata sa paglalarọ sa lansangan. pagbabawal {N/G}. kabawalan {N}. | |
| bawang (Allium sativum). | {X/N} Pangngalan |
| Malusọg na pampalasa ang ulo ng bawang. | |
| bawas. | {X/N} Pangngalan |
| Magkanong bawas ang ibibigạy mo kung
bumilị akọ ng dalawampụng kilo? bawạs {J}. Bawạs na. bumawas {VA11/fa|fp|fl} {4K-211}. Bumawas ka sa pịnya ng isạng gayat. bawasan {VP20/fl|fp|fa}. Bawasan mo ang pịnya ng isạng gayat. Binawasan ang suwẹldo niya. dagdạg-bawas. | |
| [bawa], bawat. | {X, J/bawa+at} Pang-uri {9-2.1 (2)} |
| ... at ang bawat umuupa'y may
kanyạ-kanyạng lutuạn. {W Anak ng Lupa 3.4}.
Hindị pa rin maipagkakailạ ang bawat
galạw ng ating mga matạ. {W Madaling Araw 3.1}. Binibilị bawat maibigan ko.
{W Tiya 3.6}. bawat isạ {J JN}. Bawat isạ ang dapat pumuntạ doọn. Tuwịng Lunes. |
| [bawi]. | {X} Ugat ng salita |
| bumawi {VA00/fa}. Ang Panginoọn
ang nagbigạy at Panginoọn ang bumawi (Hiob 1,21). Bumawi ka bukas sa
kantahan. bawiin {VP10}. Binawi niyạ ang kanyạng sinabi kahapon. Binawi ko ang pagbilị ko. Bawiin ang naubos na panahọn. bawian {VP10/fb|fp, VP20/fb|fp|fa}. Binawian siyạ ng awto. Binawian siyạ ng tatay ng aklạt. Binawian siyạ ng buhay. mabawi {VP10}. Nabawi niyạ ang kanyạng lakạs. pagbawi {N/G}. | |
| [baya]. | {X} Ugat ng salita (haya) |
| bayaan {VP10}. Bayaang
bukạs ang sugat. {7K-742
Σ}. magpabaya {VA01/fa|fp}. Nagpabaya siyạ sa pagsunọd sa payo namin. pabayaan {VP10/fb?fp|fa}. Pinabayaan niyạ ang kanyạng pamịlya. Er hat seine Familie verlassen. Huwạg mong pabayaang sumingạw ang pabangọ. {7-7.5}. Huwạg mong pabayaan bukạs ang gripo. Pinabayaan niyạ ang kanyạng trabaho. mapabayaan {VP10}. Napapabayaan nilạ ang pagpapalakị sa kanyạ. kababayaạn {N}. Bunga ng kababayaạn. pabayạ, mapạgpabayạ {J} {15-3.5 (2)} (walạng-ingat). | |
bayabas (Psidium guajava).
 |
{X/N} Pangngalan |
| :: Punongkahoy na may bungang nakakain. | |
| bayad. | {X/N} Pangngalan |
| Buwanang bayad ng sandaạng piso. bahaging bayad {N?J.L N}. Nagbigạy si Pedro ng bahaging bayad para sa kanyạng bagong kọtse. bayạd {J} , bayạd na {J D/EC}. Ipadalạ mong bayạd na ang mga kargadang itọ. magbayad {VA10/fa|fp}. Nagbabayad ang lola ko ng mga gạstos. Kailangan mong magbayad ng pilak. {V20//VA10/fa|fm?fp} {W Gubat 3.3}. Pagkabayad at pagkaalịs ng mamimilịng hinarạp ko'y ... {W Nanyang 3.11}. {7-6.5.1} bayaran {VP10/fp|fa} ( ibayad (1) {VP11/fp/fa/fb}. Iyạn ang perang ibinayad mo kay Ronaldo. {W Arrivederci 3.11}. ibayad (2) {VP10/fm|fa, VP11/fm|fa|fp}. Ibayad mo ang dolar. Ibayad mo sa pintura ang dolar. makabayad {VA10/fa|fp} {8-3.4}. Hindị siyạ makabayad ng utang niyạ. mabayaran {VP10}. Papaano ko mababayaran ang pinsalang nangyari? pambayad, pamayad {N, J}. "Walạ po akọng pambayad," anạng bata. {W Piso 3.2}. | |
| bayan. | {X/N} Pangngalan |
bayan (1) {N}.   Bayan ko. (Jose Corazon de Jesus).bayan (2) {N}. Isạng bayan malapit sa Lipa ang Malvạr. bayan (3) {N}. Pupuntạ na akọ sa bayan. pamayanan {N}. kababayan {N}, kabayan {N  }. Kababayan ko siyạ.mamamayạn {N}. Mamamayạng Pilip̣no. mga mamamayạn {A/P N}. Mga mamamayạn ng Maynila. makabayan {J}. | |
| bayani. | {X/N} Pangngalan |
| Hinangaan ng lahạt ang bayani. mamayani {VA00/fa/mang+bayani}. Madalạs namamayani sa mga dating kolonisadong bansạ. {  Abeleda 3.4}. Masasabing higịt
na namamayani ang unang daloy ng pagsasalin.
{W Dasal 3.20}.bayanihạn {N}. | |
| bayaw. | {X/N} Pangngalan Mga kamag-anak |
| {5-3.1} (hipag {N/Ch}):: Lalaking asawa ng kapatịd o lalaking kapatịd ng asawa. | |
| baybạy. | {X/N} Pangngalan |
| Malịng baybạy. baybayịn {VP10}, bumaybạy {VA10}, magbaybạy {VA10}. Bumaybạy nang pamalị. baybayin (1) {N} :: Kabuuạn ng lahạt ng titik ng isạng wika. baybayin (2) {N} :: Tawag sa sinaunang alpabeto ng mga Filipino {14K-201}. palabaybayan {N}. | |
| baynạt. | {X/N} Pangngalan |
| Baynạt sa sakịt. | |
| bayọng. | {X/N} Pangngalan |
| bayọng (2) {N}. Dalawạng bayọng ng palay. | |
| baywạng . | {X/N} Pangngalan |
| Maliịt ang baywạng ng dalaga. | |