| bao - bau | |
| Einführung | Talahuluganang bao - bau |
| ba bah bal ban bao bap bar basa baso bata bati baw be bin bo bu bum | |
| bao. | {X/N} Pangngalan |
| :: Matigạs na balạt ng niyog.
Para sa paggawạ ng uling. bao ng ulo {N P-C}. | |
| [baog]. | {X} Ugat ng salita |
| baog, baog
{J}. :: Sa tao:
walạng kakayahạng magkaanạk; sa halaman: walạng
kakayahạng mamunga; sa lupa: hindị
tinitubuan ng halaman. pagkabaog {N}. | |
| baon . | {X/N} Pangngalan |
| Magdalạ ka ng baon pagpasok sa
paaralạn. pabaon {N}. baunạn. | |
| baọn. | {X} Ugat ng salita |
| ibaọn. Ibinaọn
niyạ ang haligi sa simẹnto. nakabaọn {J}. Nakabaọn sa lupa ang gintọ. kabaong {N}. pagbabaọn {N/G}. | |
| bapọr | {N/La/Es} Salitang hiram |vapor| singạw |
| bapọr (1):: Isạ pang tawag sa
singạw. bapor (2):: Malakịng sasakyạng dagat, gumagamit ng singạw para umandạr. | |
| barạ. | {N/Es} Espanyol |
| May barạ ang tubo sa hugasạn. may-barạ {J}. May-barạ ang ilong ko. barado. Barado ang tubo sa hugasạn. | |
| barako. | {N/Es} Espanyol |
| barako (2). barako {J  }.kapẹng barako {N/Es.L N/Es}.  | |
baranggạy → balangay.
| baratilyo. | {N/Es} Espanyol |
| ::Pagbibilị sa mababa o murang halagạ. | |
| barena. | {N/Es} Espanyol |
| :: Pamḅtas magbarena {VA10/fa|fp}, barenahin {VP10/fp|fa}. Barenahin mo ang tablạng itọ. | |
| bareta. | {N/Es} Espanyol |
| :: Panggamit na yari sa bakal
upang humukay ng matigạs na lupa. bareta (2):: Mahabang piraso ng sabọn. | |
| barik. | {X/N} Pangngalan tagay tunggạ |
| Isạng barik lang. barịk {J}. bumarik {VA00/fa}. Bumarik ka muna bago umuwị. magbarịk {VA00/fa}. magbarikạn {VA00/fa} {8-8.2}. barikạn. pagbabarịk {N/G}. Tumigil ka na ng pagbabarịk. | |
| barịl. | {N/Es} Espanyol |barril| |
| Takọt akọ sa barịl. barilịn {VP10/fp|fa}. Binarịl ng isạng pulịs. bumarịl {VA10/fa|fp} {8-1.2 (5)}. Sino ang bumarịl ng ibon? mamamaril {N}. | |
| barkọ. | {N/Es} Espanyol |
| barkọ. Malakịng barkọ ang sinakyạn ko
pauwị sa Maynila. barkada (1). Schiffspassagiere. Ang barkada ay isạng barkọng punọ ng mga sakạy o pasahero. barkada (2) . Sa Sabadọ aakyạt sa bundọk Makulọt ang barkada namin. barkero. Mamamangkạ. | |
| baro. | {X/N} Pangngalan |
| :: Kasuutạn sa pang-itaạs na bahagi ng
katawạn. barong Tagalog:: Pambansạng kasuutạn ng lalaki. 
 .barong:: Makabagong barong Tagalog. | |
| baryạ. | {N/Es} Espanyol // suklị. |
| basa. | {X} Ugat ng salita |
| Masyadong mabilịs ang basa mo. bumasa {VA00/fa, VA10/fa|fp}. Mabilịs na bumabasa si Bunsọ. magbasạ {VA00/fa, VA10/fa|fp}. Magbasạ nang malakạs. basahin {VP10/fp|fa}. Basahin mo ang kuwẹnto nang malakạs. ibasa {VP20/fb|fp|fa}. Ibasa mo akọ ng kuwẹntong nakatatakot. mabasa {VP00/fp, VP10/fp|fa} {8-3.1}. Hindị mabasa ang sulat niyạ. Nababasa niyạ na ang kanyạng pangalan. maibasa {VP00/fm} {8-3.3}. Madalịng maibasa ang bago kong salamịn. makabasa {VA00/fa} {8-3.4}. Nakakabasa na ang aking kapatịd na may limạng taọn gulang. Nakakabasa nang mabilịs si Bunsọ. mabasa {VP10/fp|fa} {8-3.5.1}. Nabasa ko ang sulat mo. makabasa {VA10/fa|fp} {8-3.5.2}. Nakabasa akọ ng kuwẹntong kababalaghạn. magpabasa. Nagpapabasa sa mga paaralạn ng mga aklạt ni Rizạl. pabasahin {VP20/fa|fi|fp} {8-4.1}. mapạgbasa {VP10/fa|fi} {8-5.4}. Napạgbasa ko nang mabilịs ang mag-aarạl. bumabasa, tagabasa {N/VA/E, N}. mambabasạ {N}. Mga mambabasạ ng pahayagạn. babasahịn {N}. Nagdalạ akọ ng ilạng babasahịn. | |
| basạ. | {X/J/N} Pang-uri |
| {J} Basạ pa kamị pagkatapos
maligo. {N} May basạ pa ang damịt. mabasạ {VP10/fp|fa, VA00/fs} {8-1.1}. Mababasạ ka, umuulạn pa. Nabasạ ng hamọg ang mga bulaklạk. mamasạ {VA00/fs}. Namamasạ ang salamịn kung tag-ulạn. magbasạ {VA00/fa, VA10/fa|fp}. Nagbasạ ang bata sa ilog. Nagbasạ si Maria ng tela. | |
| basag. | {X/N} Pangngalan |
| May basag ang baso. basạg {J}. Basạg ang lumang plato. bumasag {VA10/fa|fp}. Sino ang bumasag ng salamịn? mabasag {VP10/fp|fa, VA00/fs} {8-3.1}. Nabasag ng aso ang baso. . Nabasag ang bao ng ulo niyạ. makabasag {VA00/fa} {8-3.4} . Dahan-dahan ka't bakạ ka makabasag. mabasag {VP10/fp|fa} {8-3.5.1}. Nabasag ko ang baso ni Ate. basag-ulo {N/Cd}. basag-ulero {N/Cd/Esm}. madaling mabasag {D J}. Madalịng mabasag ang manipịs na baso. | |
| basahan. | {X?/N} Pangngalan |
| (1) :: Piraso ng tela na ginagamit
na panlinis o pamunas. (2) :: Lumang sirạng damịt. Manikang basahan. Maaaring gumawạ ng papẹl mulạ sa basahan. | |
| basal. | {X/J} Pang-uri |
| Basal na lupa. basal (2) {J} Gr. | |
| basbạs. | {X/N} Pangngalan |
basbasạn {VP10}. Kailangang
basbasạn ng mga dayuhan ang kahit na anọng
gawạ sa isạng bansạ.
 . | |
| baso. | {N/Es} Espanyol |
| Iabot mo kay Leo ang basong may gatas. Kunin mo ang baso na bubog at hindị na plạstik. | |
| bastạ. | {D/Es} Espanyol |bastar| = maging sapạt, tama. |
| bastạ {J}. Bastạ ikạw! | |
| Bastạ!. | {N/Es} Espanyol |basta ya| |
| bastọn. | {N/Es} Espanyol tungkọd |
| bastọs. | {J/Es} Espanyol |basto| |
| Bastọs ang salitạng iyọn. Bastọs na kilos. | |
| basura. | {N/Es} Espanyol sukal |
| Kalaykayịn at susunugin ang basura. basurahạn. Itapon mo ang mga balạt ng saging sa basurahan. | |
| bata. | {X/N,J} Pangalan at Pang-uri |
| bata {N}. Gustọng
kumain ng bata. bata {J}. May mukhạng bata pa ang matandạng lalaki. kabataan {N}. Nasa kanyạ ang lakạs ng kabataan. binata {N}. Walạ pang asawa ang matandạng binata. | |
| Batạngas [bʌ'taŋ.gʌs] !! | {X/N} Pangngalan pantangi |
| :: Lalawịgan sa rehiyọn 4A. | |
| batạs. | {X/N} Pangngalan |
| Sinusunọd ng mabuting mamamayạn ang
mga batạs. batasan {N}. Sa Quezon City ang batasang pambansạ ng Pilipinas. Saligạng-Batạs {N/Cd}. panukalang-batạs {N/Cd}. | |
| batay. | {O} Pang-ukol |
| batay sa {O MA}. Batay sa
pag-ulạn ang pagdami ng bunga. ibatay {VP11/fp|fa|fl?fc}. Salitạng ibinatay sa Ingglẹs. mabatay (1) {VA01}. mabatay (2) {VA01}. Nababatay sa lagạy ng panahọn ang pag-alịs nilạ. pagbatayan {VP20/fc|fa|fp}. Anọ ang pinagbatayan mo ng iyọng pasiyạ? batayan, batayạn {N}. Walạ siyạng batayan na magreklamo. Kung sa Cebụ namalagi si Legazpi, Sugbuanon sana ang batayan ng ating wikang pambansạ. {W Almario 2007 3.4}. batayạng kailangan {N.L J}. Batayạng kailangan upang magtagumpạy ang sipag at kakayahạn. . pagbabatay, pagkakabatay {N/G, N}. Pagbabatay ng isạng salitạng maylapi, mulạ sa isạng salitạng ugạt. batayạn {J}. Ang pulạ at ang asụl ay dalawạ sa mga batayạng kulay. Batayạng pangungusap { Aganan 1999 p. 77}. | |
Bathala → bahala.
| batị. | {J} Pang-uri |
| Batịng-batị ang putị ng itlọg. batihịn {VP10}, bumatị {VA10} , magbatị {VA10}. Bumatị ka ng itlọg. pambatị. Pambatị na de-koryẹnte. | |
| bati. | {X/N} Pangngalan |
| Maligayang bati sa iyong
kaarawạn. bumati {VA01}. Sino ang bumati sa iyọ sa kalsada? batiin {VP11}. Binati ko ang aking kaibigan sa tagumpạy niyạ. Binabati namin kayọ nang isạng maligayang buhay may-asawa. | |
| batibot. | {X/J} Pang-uri |
| batịd. | {X/J} Pang-uri |
| Batịd mo ba ang malakịng panganib na
sinusuọng mo? ipabatịd {VA10+1/fp|fi|fa}. Ipabatịd mo sa kanyạ ang paksạ. kabatiran. Mayroọn kamị lubọs na kabatiran tungkọl sa prodụkto namin. Nasa mga talaksạn ang kabatiran sa kompyuter. pabatịd {N}. pagkabatịd {N}. pagbatịd sa. | |
| batingạw. | {X/N} Pangngalan |
| :: Malakịng kampana. . | |
| batis. | {X/N} Pangngalan |
| :: Simulạ ng sapa. | |
| batọ. | {X/N,J} Pangngalan |
| batọ (1) {N}. Yari sa batọ
ang bahay namin. May maliliịt
na batọ sa sapatos ko. batọ (2) {N}. May sakịt siyạ sa batọ. . batọ {J}. Padẹr na batọ. . batọng-buga {N/Cd} . ibatọ {VP11/fp|fa|fb}. Ibatọ mo ngạ sa akin ang aklạt. | |
| batyạ. | {N/Es} Espanyol |batea| |