| ban | ||
| Einführung | Talahuluganang ban | |
| ba bah bal bana bang bani bant bao baw be bin bo bu bum | ||
| banabạ (Lagerstroemia speciosa) . | {X/N} Pangngalan |
| banạl. | {X/U} Pang-uri |
| (Ang) Banạl na Kasulatan. |
| banạs. | {X} Ugat ng salita |
| :: Panahọng may init at malakạs na
halumigmịg. mabanạs. | |
| [banat]. | {X} Ugat ng salita |
| banạt {U}. Banạt na
lubid. bumanat {DT01}. Bumanat sa bigạt ang lubid. magbanat {DT10}. Magbanat ng butọ. Nagbabanat pa ng butọ ang lola ko. banatin {DB10}. Banatin ang kumot bago plantsahịn. | |
| bạnda. | {N/Es} Espyanyol |
| May bandạng tumugtọg noọng pịsta. | |
| bandạ. | {X/N} Pangngalan |
| Pumuntạ siyạ sa bandạng silangan ng
palẹngke kanina. Sa
kabilạng bandạ
(dako). sa may bandạ {L.TK N}. Sa may bandạng silangan ng simbahan ang aming bahay. | |
| bandana. | {N/Hindi} Pangngalan |bandhana| |
| bandera, bandila. | {N/Es} Espanyol watawat |
| Banderang Espanyola:: (Canna x generalis). | |
| bangạ. | {X/N} Pangngalan |
| :: Malakịng sisidlạn sa tubig, yari sa luạd. . | |
| bangạn. | {X/N} Pangngalan |
| Nueva Ecija, na noọ'y kilalạ bilang graneria o bangạn ng bigạs ng bansạ. {W Daluyong 2.1}. | |
| banggạ. | {X/N} Pangngalan |
| bumanggạ {DT01/fg|fn?ft}. Bumanggạ sa likọd ng trak ang
awto. banggaịn {DB10/ft?fn|fg}. Binanggạ ng trak ang awto. ibanggạ {DB11/ft|fg|fn}. Huwạg mong ibabanggạ sa padẹr ang kọtse. mabanggạ {DB10}. Nabanggạ ng trak ang dyip. banggaan {N}. Banggaan ng dalawạng eruplano. | |
| banggịt. | {X/N} Pangngalan |
| Makikita mo ang banggịt na iyọn sa
pahinạ 16.
Banggịt mulạ sa bibliyạ. bumanggịt {DT10}. Bumanggịt siyạ ng ilạng pangyayari. banggitịn {DB10}. Binanggịt niyạ ang talatang sa bibliyạ. Nabanggịt siyạ sa aming pag-uusap. Nabanggịt sa taạs. mabanggịt {DB00, DB10}. Ipangako mo na di mo itọ mababanggịt. | |
| bangịn. | {X/N} Pangngalan |
| Naglalakạd silạ sa gilid ng bangịn. | |
| bangkạ. | {X/N} Pangngalan |
| Maliịt na sasakyạng
pantubig ang bangkạ. mamangkạ {DT00/fg}. Namamangkạ ang mga bata sa Lawang Taạl. magbangkạ {DT00/fg}. Nagbangkạ sila nang pumuntạ sa bulkạn. mamamangkạ {N} → barkero. bangḳro {N/bangka+barkero} → bangkero (2). | |
| bangkạl (Nauclea orientalis). | {X/N} Pangngalan |
| bangkạy. | {X/N} Pangngalan |
| Inimbalsamạ ang bangkạy. mukhạng-bangkạy {U/Cd}. | |
| bangketa. | {N/Es} Espanyol |
| Sa gilid ng daạn ang mga bangketa. |
| bangkọ | {N/Es} Espanyol |
| bangkọ (1) (Sa bahay). Mahabang upuan ang
bangkọ. bangkọ (2). Negọsyong salapị ang bangkọ. bangkero (1). May-ari ng negọsyong salapị ang bangkero. bangḳro (2). Isạ pang tawag sa mamamangkạ. | |
| bangọ. | {X/N} Pangngalan |
| mabangọ. Mabangọ ang
rosas. pabangọ. Galing sa Paris ang tanging pabangọ. | |
| bangon. | {X} Ugat ng salita |
| bumangon {DT00}. Bumangan ka at
magsimbạ. magbangon {DT}. pagbabangon {ND}. | |
| bangụs, bangọs (Chanos chanos). | {X/N} Pangngalan |
| :: Makakain na isdạ, sa tubig na maalat o matabạng. | |
| banịg. | {X/N} Pangngalan |
| Malusọg ang pagtulog sa banịg. banigạn. | |
| banlạw. | {X} Ugat ng salita |
| magbanlạw {DT10}.
Magbabanlạw akọ ng mga damịt na may sabọn. banlawạn {DB10}. pambanlạw {N}. | |
| bansạ. | {X/N} Pangngalan |
| :: Komunidạd ng mga mamamayan na may iisạng
lahi, kasaysayan, wika, kultura at
pamahalaạn. :: Teritọryo ng komunidạd na itọ. ... sa India, ang bansạ ng inạ ng kanyạng amạ. {W Angela 3.10}. pambansạ. Filipino ang wikang pambansạ sa Pilipinas. Lupang hinirang ang tawag ng pambansạng awit natin. 
 .kapitbansạ (lalapịt-bansạ). Kalapịt-bansạ ng Pilipinas ang Indonesia, Malaysia, Tsina at Taiwan.
Mga
kalapit-bansa ng Pilipinas. | |
| bansạg (1). | {X/N} Pangngalan |
| bansạg (2) {N}. bansạg (3) {N}. Ang bansạg sa kaniyạ ay hari, siyạ kasị ang hari-harian sa bukid. {W Pagbabalik 3.11}. bansagạn {DB001/ft|P-L} {6K-6112}. Jose Antonio Braganza ang kanyạng tunay na pangalan ngunit nabansagạng Joe Carter dahil sa ... {W Suyuan 5.4}. | |
| bantạ. | {X/N} Pangngalan |
| Totohanan na niyạ ang kanyạng bantạ,
hindị na siyạ babalịk sa kanilạ.
{W Pang-unawa 3.7}. magbantạ {DT00/fy}. ... nagbabantạ ang tinig ni Aldo. {W Naglaho 3.12}. pagbantaạn {DB10/fp|fg}. Pinabantaạn niyạ akọng patayịn. | |
| bantạs. | {X/N} Pangngalan |
| pambantạs {N}. magbantạs {DT01/fg|ft}  . Nagbantạs akọ sa sulat.bantasạn {DB10/ft|fg}. pambantạs {N}.
Pagsulat
at paglilimbag ng bantas. | |
| Mga bantas. | ||
| Tandạng padamdạm (!). gitlịng (x-x). pahilis na guhit (/). kudlịt ('). |
kuwịt (,). puwạng ( ). panaklọng (na hubọg) ( ). panaklọng na pansulok [ ]. pananọng (?). panipi ("). |
tuldọk (.). tutuldọk (:). tuldọk-kuwịt (;). |
| bantạy. | {X/N} Pangngalan |
| bantayạn. Binabantayạn ng aso ang bahay ng kanyạng amo. | |
| bantayog. | {X/N} Pangngalan |
| Bantayog ni Rizạl. | |
| bantọg. | {X/U} Pang-uri |
| Bantọg ang poọk na iyọn sa manggạ.
. mabantọg {DT00/fy}. Nabantọg siyạ sa pamantasan. kabantugạn {N}. Kalạt sa buọng daigdịg ang kanyạng kabantugạn. | |
| banyaga. | {X/N} Pangngalan dayo |
| Produktong banyaga. | ||
| roblẹ Hafer (Avena) sebada. senteno. trigo. |
||
| bạnyo. | {N/Es} Espanyol paliguạn. |
| :: Silịd para sa paliligo at may kubeta. | |