| ag - aky | |
| Einführung | Walang talahuluganang sa ag - aky |
| ab ag agas ago ah ak aki ako al am an ap as aw | |
| aga. | {X/N} Pangngalan agap |
| maaga {J}. Magsimbạ ka maaga. umaga {N}. Sa umaga kumakain tayo ng agahan. | |
| agahan {N} (almusạl). | |
|
maagahan {VA01/fa|fl/ma+agahan}.
Naaagahan akọ sa meryẹnda. mag-agahan {VA00/fa}. | |
| agạd. | {X/D} Pang-abay |
| Nang akọ'y dumatịng ay umalịs siyạ
agạd. agạd-agarịn. agarịn. kaagạd. Gawịn mo kaagạd ang ipinag-utos ko. | |
| [agam]. | {X} Ugat ng salita |
| agam-agam {N/&&}. Hindị siyạ nagpaalam sa tatay at nanay niyạ dahil sa agam-agam na bakạ hindị siyạ payagan. {W Samadhi 4.1}. | |
| [agap]. | {X} Ugat ng salita aga |
| maagap. Laging maagap na tumutulong siyạ. | |
| agapay. | {X/D} Pang-abay |
| umagapay {VA01}. agapayan {VP10}. Agapayan mo ang may-sakịt na bata. iagapay {VP10}. ... mulịng masugịd na iniagapay ng tinig Propagandista at tinig Katipunero ang pagtulạ sa takbọ ng buhay at kasaysayan ng bayan. {W Almario 2006 16.49}. kaagapay, magkaagapay, magkakaagapay {J}. Isạng guhit kaagapay ng isạ pa. Dalawạng magkaagapay na guhit. Magkaagapay na nahigạ silạ. {W Daluyong 15.09}. | |
| agas. | {X} Ugat ng salita |
| pagpapaagas. magpaagas. pagkaagas. | |
| [agaw, agạw]. | {X} Ugat ng salita |
| agawan {VP20}.
Inagawan nilạ ng relos si Juạn. agawin {VP10}. Inagaw niyạ ang relọs ng babae. Inagaw ang dalaga. magpangagawạn {VA01/fa|fp/magpang+agaw+an/mag.pa.nga.ga.wan} {8-8.2}. Nagpangagawạn sa bola ang batang lalaki. makipạg-agawan {VA10/fa|fp} {8-9.1}. Nakipạg-agawan akọ ng gantimpala sa katabị ko. makipangagaw {V.} {8-6}. magkaagaw, magkakaagaw {N} {9K-221}. Nagkita ang magkaagaw upang ayusin ang kanilang problema. magkaagaw, magkakaagaw {J} {9K-221} . Tinapos ng magkaagaw na kapatid ang kanilang pag-aaway pagkatapos makapag-usap. | |
| aghạm. | {X/N} Pangngalan |
| Mulạ sa Griyego o Latịn na
wika ay nanggagaling ang mga pangalang
aghạm ng hayop at halaman. likạs na aghạm {J L N}. makaaghạm {J}. aghambilang, agbilang {N/Cd}. | |
| Mga Paraang Makaagham. | |
| banggịt. hinuha. kahulugạn. iral. patakarạn. kalagayan. kayariạn. ipalagạy. magpaliwanag. |
isaạd. sanaysạy. suri. talakayin. pagkakataọn. tungkulin. katuturạn. ugnạy. pag-uuri-uri. |
| aginạldo. | {N/Es} Espanyol |
| :: Regalo, regalo kung Paskọ. | |
| agos. | {X/N} Pangngalan |
| Agos ng tubig sa kanạl. umagos {VA00/fa}. Umaagos nang mabilịs ang ilog. Umaagos ang dugọ mulạ sa sugat. agusin {VP00/fp}. Inagos ang mga damịt sa ilog. agusan {VP10/fl|fa}. Inagusan ng tubig ang sahịg ng bạnyo. agusan {N}. Agusan ng lababo. | |
| Aguinaldo, Emilio | {N/Na} Pangalan |
| Ipanganak noong 1869 (o 1870) sa Imus, Cavite. Namatay noong 1964. Heneral und isa sa pinuno ng Himagsikang Pilipino, Noong taong 1935, natalo siya sa pagkapinong kalaban si Manuel Quezon. | |
| agwat. | {X/N} Pangngalan |
| Limang kilometro ang agwat ng nayon sa bayan. | |
| ahas. | {X/N} Pangngalan |
| Makamandag ang ahas na tubig. | |
| ahit. | {X/N} Pangngalan |
| Hindi mahusay ang ahit niya. umahit {VA01/fa|fb}. Si Pedro ang umahit sa kanyang kapatid. mag-ahit {VA00}. Nag-ahit ako. ahitin {VP10}. Ahitin mo ang iyong bigote. ahitan {VP10}. Inahitan ni Pedro ang kanyang kapatid na lalaki. magpaahit {VA00+1/fi|fa, VA01+1/fi|fa|fp} {8-4.1}. Nagpaahit siya kay Pedro. Nagpaahit siya sa binti niya sa manikyurista. paahitan {VP10, VP20}. Paahitan mo ang mga binti. Paahitan mo ng balahibo ang mga binti. ipaahit {VP10}. Ipaahit mo ang iyong bigote. | |
| ahon. | {X/N} Pangngalan |
| Nahirapan sa ahon ng kotse. umahon {VA01/fa|fl}. Umahon ka na sa tubig at baka ka magkasakit. mag-ahon {VA10/fa|fp}. Sino ang nag-ahon ng gulayin? iahon {VP11/fp|fa|fl, VP10/fp|fa}. Iahon ang maysakit sa bayan. Iahon mo ang sasakyan. Iahon mo sa lupa ang mga labada. maiahon {VP10/fp|fa} {8-3.3}. Naiahon ni Tatay ang tsinelas ko. makaahon {VA01/fa|fl}. Sinikap ng lobo ang tumalon upang makaahong palabas. |
| Das Adjunkt in umahon beschreibt die Herkunft, nicht den getragenen Gegenstand. Deshalb erscheint uns die Klassifizierung von iahon als VP gerechtfertigt. |
| akala. | {X/N} Pangngalan |
| Akala ko ... may ụgnayan pa rin
kayọ hanggạng ngayọn. {W Angela 3.18}. mag-akala {VA10/fa|fp}. Inaakala kong maglalarọ ka sa labạs kung mabuti ang panahọn. akalain {VP10/fp|fa}. Inakala kong iiyạk si Inạ gaya ng dalawạ kong kapatịd, ngunit hindị ... {W Dayuhan 3.22}. Hindị ko akalaing magagawạ mo iyạn sa akin. | |
| akay. | {X/J} Pang-uri |
| Akay ni Maria ang matandạng babae. umakay {VA01/fa|fb}. Sino ang umakay sa batang pilạy? inakay {N/VP/A}. akayạn {N}. Labingdalawạ ang sisiw sa akayạng iyọn. | |
| akbạy. | {X/J} Pang-uri |
| kaakbạy {N}. pagkakaakbạy {N}. "...", sabi ni Rod at binabạ ang pagkakaakbạy. {W Suyo 5.6}. akbạy-akbạy {J}. | |
| akdạ. | {X/N} Pangngalan |
| Ipalalathala niyạ ang kanyạng
akdạ. may-akdạ. Siyạ ang may-akdạ ng aklạt na iyọn. makakaakdạ {J} {9K-2221}. | |
| akin. | {MA.PP/1S} Panghalip {5-3.7} |
| mapasaakin {VP10/fp|fa/mapa+sa+akin}. Gagawịn ko rin ang lahạt upang mapasaakin ang kanyạng mga kayamanan. {W Girl 3.7}. | |
| [akit]. | {X} Ugat ng salita |
| mang-akit {VA10/fs|fp?}.
Nang-akit ng mga ibon ang mga nakasabit na hinọg na
saging. akitin {VP10}. Akitin mo siyạng huwạg tumigil ng pag-aaral. makaakit {VA01/fa|fb, VA10/fa|fp} {8-3.4}. Nakaaakit sa mga bata ang magagandạng kulay. {9K-2222} Makaaakit sa mga bata ang tugtọg ng bạnda. maakit {VP10}. Ginawạ ko ang lahạt upang siyạ'y maakit ko. {W Girl 3.7}. kaakịt-akit, kaakit-akit {J/&&}. mapạng-akit {J}. Mapạng-akit na ngitị. | |
| aklạt. | {X/N} Pangngalan librọ |
| aklatan {N}. Aklatang
nagpapahirạm ng mga aklạt sa labạs. aklạt-pampaaralạn. | |
| Mga Aklat. | ||
| talababaan. bahagi. hanay. kabanata. pahinạ. |
pamagạt. pambungad. panig. pangkạt. |
sanaysạy. talahanayan. talata. talataạn. tudlịng. |
| akọ. | {PP/1S} Panghalip na panao {5-4.1} | |
| Pupuntạ akọ sa Lipạ. Magsasayạw ang aking mga kaibigan at
sakạ akọ. kaakuhạn {N}. Hindị pipitsuging papẹl ang gagampanạn ng wikang Pilipino sa pagbubuọ ng isạng pambạnsang identidad o kaakuhạn ng Pilipinas. {  Abeleda}.maakọ, makaakọ {J}. | ||
| ako . | |
| Hindị mo tinupạd ang
ako mo sa akin. mangako {VA10/fa|fp, VA11/fa|fp|fb}. Nangangako habang napapako. [Kasabihan]. Nangangako akọ sa iyọ ng pera. magpaako {VA}. ipangako {VP}. ipinangako {J/VP/A}. pangako {N}. | |
| akyạt. | {X/N} Pangngalan |
| Mahina ang akyạt ng tubo
ngayọn. umakyạt {VA01, VA10} {8-1.2} . Umakyạt siyạ sa hagdạn. Umakyạt siyạ sa / ng puno. akyatịn {VP10}. Inakyạt niyạ ang kahoy. akyatạn {VP10, VP20}. Akyatạn mo ng pagkain si Juạn. iakyạt {VP10/fp|fa, VP11/fp|fa|fl}. Iniakyạt mo ang sapatos ko sa kuwạrto natin. Kaagạd naiakyạt ni Joshua ang hiningị ko. {VP10/A/iakyat?} {7-6.1.1 4.}. ipaakyạt {VP11/fp|fi|fa}. Ipaakyạt mo sa bata ang pagkain. maipaakyạt {VP11/fp|fi|fa} {8-4.2}. Naipaakyạt ko sa mama ang puno. pag-akyạt {N/G/umakyat}. Pag-akyạt ni Jesus. pag-aakyạt {N/G/[mag-akyat]}. paakyạt{J}. Paakyạt na daạn itọ. makakaakyạt {J} {9K-2221}. | |