| a - ady | |
| Pambungad | Talahuluganang a - ady |
| a aban abo ad ag al am an ap as aw | |
| [a-] | {?} |
| aniyạ {?/a+niya} = sabi niyạ, alinsunod sa
kanyạ, sang-ayon sa kanyạ. "Nay," aniyạ.
{W Unawa 3.10}. anitọ, aniyạn, aniyọn {?/a+nito} = sabi nito/niyạn/niyọn, alinsunod dito/diyạn/doọn, sang-ayon dito/diyạn/doọn. anị {?/a+ni} = sabi ni ... . "Halika, ibubulọng ko sa'yọ," anị Buwaya. {W Gubat 3.6}. anạng {?/a+ng} = sabi ng .... "Walạ po akọng pambayad," anạng bata. {W Piso 3.2}. | |
| Abạ!. | {I} Padamdam |
| Abạ! Anọ kayạ iyọn? | |
| abakạ Musa textilis. | {N/Es} Espanyol |
| abakạ (1):: Halaman ng pamịlyang
saging. abakạ (2):: Putịng himaymạy na ginagawạng lubid, tela at katulad. | |
abakada.
 |
{N/Ab} Daglat baybayin |
| abala. | {X/N} Pangngalan |
| Malakịng abala ang iyọng
ipinagagawạ sa akin. makaabala {VA00}. Nakaabala sa aking pag-aaral ang malakạs na ingay sa labạs. | |
| abalạ. | {X/J} Pang-uri |
| Abalạ itọ sa pagtutupị ng mga damịt.
{W Tiya Margie 3.3}. abalạng-abalạ {J}. Nang lingunịn ko ang bata'y napansịn kong abalạng-abalạ siyạ pagdukot sa bulsạ ng shorts niyạ. {W Piso 3.3}. | |
| abạng. | {X/N} Pangngalan |
| mag-abạng {VA10}.
Mag-abạng ka ng tạksi. abangạn {VP10/fb?fp|fa}. Abangạn mo silạ sa eropọrto. | |
| abaniko. | {N/Es} Espanyol |abanico| paypạy |
| Abạnte!. | {?/Es} Espanyol |
| :: Sige! Tulọy! Lakad! | |
| abay. | {X/N} Pangngalan |
| Sino ang abay sa kasạl mo? mga abay {A/P N}. Kasama ng reyna ang kanyạng mga abay. umabay {VA01/fa|fb}. Umabay kay Maria si Juạn. Umabay si Paola sa kasạl ng kaibigan niyạ. abayan {VP10}. Inabayan ni Juạn ang nọbyo. pang-abay {N} {10}. | |
| abenida. | {N/Es} Espanyol Sa Daạn |
| :: Malapad na daạn sa loọb ng lungsọd, karaniwang may dalawạng hilera ng punongkahoy sa gilid. | |
| abitsuwelas, bitsuwelas (Phaseolus vulgaris). | {N/Es} Espanyol |habichuela+s| sitaw |
| :: Halamang nakagapang na may nakakaing mahabang bunga para sa gulay. Tawag din Baguio beans. | |
| abọ. | {X/N} Pangngalan titis |
| Huwạg mong ilaglạg sa sahịg ang abọ. maabọ {VP10, VA00} {7-2.4} {8-1.1}. Naabọ ko ang mga butọ upang kumuha ng potạsyum (K). Naabọ ang papẹl. abuhan {N} (titisạn). Kunin mo ang abuhan. Lalagyạn ng abọ ng sigarịlyo ang abuhan. abuhạn {N}. Sa abuhạn nagsasaing si Kuya. maabọ {J}. Nililinis ko ang maabọng bintana. abuhịn {J}. Abuhịn ang kulay ng salwạl ko. | |
abọk → alikabọk.
| abokado Persea americana.
|
{N/Atstek} Salitang hiram |
| abot. | {X/VP} Ugat ng salita |
| umabot {VA01/fa|fp}. Umabot sa amin ang awtong asụl. mag-abot. abutin {VP10/fp|fa}. Tumingkayạd ka para abutin ang sampạy. Inabot namin si Juạn sa kạnto. Inabot ng hapon ang paghahanạp sa nawawalạng aso. abot {X/VP?} = inabot. Abot na ang nauunang kabayo ng ikalawạ. Abot-tenga ang ngitị. {W Nanyang 3.3}. abutan {VP10/fp|fa}. Inabutan ng bagyọ ang mga bata. Inabutan ko si Manuel na hinahalikạn ng katulong. | |
| abọt. | {X/N} Pangngalan |
| Sa abọt ng asong maysakịt. umabọt {VA01/fa|fp} |abọt ? abot!!|. Umabọt siyạ sa gulang na siyamnapụ bago namatạy. mag-abọt {VA10/fa|fp, VA11/fa|fp|fb}. Sino ang mag-aabọt ng martịlyo? Sino ang mag-aabọt ng martịlyo sa kanyạ? abutịn {VP10/fp|fa, VP11/fp|fa|fb}. Abutịn mo sa akin ang pako. iabọt {VP10/fp|fa, VP11/fp|fa|fb}. Iabọt mo ang mansanas. Inabọt sa akin ang isạng sobre. {W Pagbabalik 3.10}. abutạn {VP20/fb|fp|fa}. Abutạn mo akọ ng pako. maabọt {VP10, VA00} |abọt ? abot!!|. Dị ko maabọt ang itaạs ng padẹr. Maaabọt ang lapis. maiabọt {VP11/fp|fa|fb} {8-3.3}. Naiabọt ni Jane ang bagin kay Tarzan. Marami pa sana akọng itatanọng, ngunit umalịs agạd itọ nang maiabọt ko sa kanyạ ang tirạng ulam at kanin. {W Angela 3.8}. maabutan {VP20/fb|fp|fa} {8-3.2}. Naabutạn ko ng tinapay ang pagọd na mama. makiabọt {V10, VA10} {8-9.1}. Makikiabọt nga ng baso ko. makiabọt (2) {VA10} |abọt ? abot!!|. Nakikiabọt ang mga maliliịt na bata ng nakabitin para sa matandạ. di-abọt {J?N} |abọt ? abot!!|. Di-abọt ng bata ang posporọ. | |
| abuloy. | {X/N} Pangngalan |
| Anọ ang abuloy ng pamahalaạn sa mga namamatayạn? | |
| AD = Anno Domini. | {Ab/La} Latinong daglat |
| 1200 AD = 1200 taong pagkaraan ni Kristi. | |
| Adạrna. | {N/Na} Pangngalan |
| :: Maalamạt na ibong may magandạng awit na nakagagalịng ng mga may-sakịt. | |
| adẹlpa. | {N/Es} Espanyol |
| adobo
|
{N/Es/Mexiko} Espanyol-Mehiko |
[adyạ, adyạ, adiyạ]
 . |
{X} Ugat ng salita |
| mag-adyạ {VA11/fa|fb|fl}.
Nag-adyạ mo ang Diyọs sa kasalanan. iadyạ {VP11/fb|fa|fl}. Iadyạ mo kamị sa dilạng masasamạ. {  LJE
adya}. | |
| adyọs. | { /Es} Espanyol paalam |