| sah - sal | |
| Einleitung | Wörterbuch sah - sal |
sa sah saka sako sala sali salo sam sar si su suk | |
| sakuna = Notfall, Unfall. |
| In dem "Buch der Erzählungen aus dem früheren Existenzen Buddhas" gibt es eine Geschichte
Sakuna-Jataka in der Pali-Sprache (ein enger Verwandter des klassischen Sanskrit), in der ein
Gleichnis erzählt wird über Vögel, deren Wald abgebrannt ist. Quelle: www.palikanon.com |
| salita = Wort. |
|
May tatlong uri ang pinanggalingan ng salita sa isang wika: 1. Mga salitang may ugat sa sariling wika. 2. Mga salitang-hiram. 3. Mga salitang-dayuhan. Mga salitang may ugat sa sariling wika. "Ubod" ng wika ang mga salitang may ugat sa sariling wika. Mga salitang-hiram Galing sa isang dayuhang wika ang mga ugat ng mga salitang-hiram. Pareho sa salita ng sariling wika ang bigkas, ang baybay at ang gamit ng salitang-hiram. Halimbawa: Galing sa Espanyol na salitang voto ang Filipinong salitang-hiram iboto. Paminsan-minsan iba-iba ang paggamit sa ang ating wika at sa ang wikang galing. Halimbawa: Naprito na ang Filipinong litson, maaaring buhay pa ang Espanyol na lechon. Mga salitang-dayuhan Galing sa isang dayuhang wika din ang mga salitang-dayuhan. Pareho sa salita ng dayuhang wika ang bigkas, ang baybay at ang gamit ng salitang-dayuhan. Halimbawa: Ingles na salita ang Filipinong salitang-dayuhan incubator. Bigkasin mo itong inkyubeytor. Paggamit ng mga salita Palaging gamitin ang mga salita sa sariling wika kung mayroon. Gamitin ang isang salitang-hiram kung walang salita sa sariling wika. Gamitin lamang ang isang salitang-dayuhan kung walang salita sa sariling wika at walang salitang-hiram. Saan galing ang mga salitang-hiram at ang mga salitang-dayuhan? Isang simpleng tanong muna: Natanggap mo ang isang fax. Saan galing? Galing sa fax machine mo? O galing sa linyang telepono? O galing sa nagdala? O galing sa magsusulat? Tama ang lahat ng ibang sagot.Sinisimulan natin ang isang halimbawa: Galing sa Espanyol na salitang ecologia o sa Ingles na salitang ecology ang salitang-hiram na ekolohiya. Galing sa Alemang salitang Ökologie ang salitang ecologia at ecology. Galing sa Luma-Griyegong salitang oikos ang Alemang salitang Ökologie. Ano na ang tamang bigkas? [ʔɔɪ.ko.lo'hi.ya], [ʔe.ko.lo'hi.ya], [ʔi.ko.lo'hi.ya] o [,ʔi.ko.lo'dʒi]? Suliranin ang mga salitang-hiram galing sa Ingles, dahil sa magkaiba ang bigkas ng titik sa Ingles at sa mga ibang wika. Isa pang problema ang palagay natin "Galing sa Estados Unidos ang lahat ng bagay." Ang mungkahi namin: Sulatin at bigkasin ang mga orihinal na salitang Ingles pareho sa wikang Ingles. Kung di-orihinal sa Ingles, sulatin at bigkasin ang mga salita pareho sa Filipinong wika. Ang huling problema: Alam mo ba ang pinanggalingan ng mga salita? Pinakahusto ang mga tala sa mga Oxford Dictionaries (Oxford, Inglatera). Halimbawa: Kung alam mong galing sa Latin omnibus (sa Ingles omnibus, sa Espanyol, Aleman at Pransa autobus), sulatin at bigkasin [bus]. Kung ang palagay mong galing sa Amerika ang salita na ito, sulatin at bigkasin [bas]. |
| Lumang Tsino |
Ugat Indonesia |
Lumang Griyego | Ugat Germaniko | |||||||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | Latin | → | → | o | ↓ | ↓ | ||||||||
| Tsino | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | Pranses | o | ↓ | ↓ | Aleman | ||||||||
| ↓ | Bahasa Ind. | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ||||||||||
| ↓ | Bahasa Mal. | ↓ | o | Espanyol | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | Ingles | |||||||||||||
| o | → | → | → | Filipino | ← | ← | ← | ← | o | |||||||
| Die meisten filipinischen Wörter entstammen einem oder mehreren philippinischen Dialekten. Diese
gehören zur indonesischen Sprachfamilie, deren bedeutendste Vertreter heute die malayische
und die indonesische Hochsprache (Bahasa) sind. Durch Handel und andere Kontakte sind chinesische Wörter in die filipinische Sprache gekommen. Die spanische und später die amerikanische Kolonisation haben Wörter dieser Sprachen in filipinische Sprache einfließen lassen. Da Spanisch weitgehend vom Lateinischen abstammt und Englisch viele französische und lateinische Wörter übernommen hat, sind - kaum dass das in den Philippinen bekannt ist - Wörter aus weiteren europäischen Sprachen in das Filipino eingeflossen. |
| Alt Chinesisch |
Indonesische Familie |
Alt Griechisch | Germanische Familie | |||||||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | Lateinisch | → | → | o | ↓ | ↓ | ||||||||
| Chinesisch | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | Französisch | o | ↓ | ↓ | Deutsch | ||||||||
| ↓ | Bahasa Ind. | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ↓ | ||||||||||
| ↓ | Bahasa Mal. | ↓ | o | Spanisch | ↓ | ↓ | ↓ | |||||||||
| ↓ | ↓ | ↓ | Englisch | |||||||||||||
| o | → | → | → | Filipino | ← | ← | ← | ← | o | |||||||